Klik hier om deze podcast via een andere app te beluisteren.

Kan een mens een argument zijn? Wat Sjoerd ter Borg maakt, is een argument om net zo te investeren in kunst als in wetenschap, politiek en veiligheid.

Hij studeerde politicologie en aan de kunstacademie en is ‘ergens tussen ontwerper, kunstenaar en wetenschapper’. Sjoerd ter Borg doet wat essentieel lijkt in deze tijd: vrij (lees: niet-commercieel) onderzoek naar de mogelijkheden en implicaties van nieuwe digitale technieken.

Dat kan heel speels gebeuren, zoals het herontwerpen van een hipstercafé op basis van Instagram-feeds. Maar het onderzoek van Sjoerd kan ook steken. Wanneer hij software ontwikkelt die de parasols van Zuid-Koreaanse straatverkopers herkent en daardoor ontdekt dat die arme straatventers steeds verder verdreven worden uit de openbare ruimte.

Met ‘wetenschappers, ontwerpers en programmeurs’ stichtte Ter Borg een collectief genaamd Aesthetics of Exclusion, dat onderzoek doet naar gentrificatie. (Op hun website kun je meedoen door de software te trainen door te zeggen welke plekke jij gegentrificeerd vindt.)

Het onderzoek van Sjoerd heeft allerlei implicaties. Het brengt bijvoorbeeld aan het licht dat Google Streetview wel lekker open doet over het op beeld vastleggen van de openbare ruimte, maar de data die ermee wordt vergaard (hoe verandert een plek over de tijd heen) helemaal niet zo vrij en gemakkelijk te gebruiken door derden is.

Onderzoek en kunst lopen bij Sjoerd totaal door elkaar heen. Want wat kan hij met dat vrije onderzoek? Aan een muur hangen en verkopen op de kunstRAI? Niet echt. De keuze van hoe het onderzoek gestalte te geven is gebaseerd op meer dan de klassieke keuze van de blik van de artiest en de blik van de toeschouwer. Het onderzoek naar de Koreaanse straatverkopers werd een mooie film: Sjoerd wilde de software niet zo openbaar presenteren dat hij de Koreaanse overheid ermee een gratis opsporingsinstrument gaf.

Iemand die daar ‘een verdienmodel’ aan weet te plakken? Misschien. Maar vrij onderzoek als dat van Sjoerd zou er anders van worden.

MENS

MENS wordt gemaakt door Sander Pleij en Hans Poel. Kijk voor alle afleveringen op vn.nl/mens.

Abonneer je op MENS in Spotify, Apple Podcasts, Google Podcasts, Pocket Casts of Stitcher en kijk op vn.nl/mens voor een overzicht van de andere gasten.