Lyle Muns (21) is een escort met een missie

Aan de Bammestraat in Rijkhoven, een dorp binnen de Belgische gemeente Bilze, staat een vrijstaand, witgeschilderd huis met ingebouwde garage. Een roestige bestelbus staat voor de deur. De tuin is lang, groen en verwilderd. Het tuinmeubilair is groen uitgeslagen, in de vervallen schuur staat oude, kapotte huisraad met daarover een dunne stoflaag. Naast de tuin ligt een bos, evenmin onderhouden. Maar een oplettend oog ziet de restanten van menselijk ingrijpen; de contouren van een skelterbaan. Deze skelterbaan was ooit het levenswerk van Lyle Muns, een van de vier leden van het Nederlandse gezin dat hier tien jaar woonde. De kleine Lyle harkte het elke dag aan, legde een stenen pad aan, wiedde onkruid weg, trok struiken uit de grond: alles voor een perfect glooiend parcours. ‘Ik denk dat hij negen jaar was, toen hij zijn pretpark opende,’ zegt zijn vader Boy Muns, de enige overgebleven bewoner van het grote witte huis aan de weg. ‘Die skelterbaan bouwde hij niet voor zichzelf, maar voor alle kinderen uit de buurt: hij was de manager van zijn pretpark.’ ’s Avonds, op zijn jongenskamer, nu werkruimte van vader Boy, fantaseerde de jonge Lyle over zijn toekomst. Hij zou een beroemdheid worden. Of politicus. Hij zou de wereld verbeteren. En hij zou Rijkhoven verlaten, dit dorp was te klein voor zijn grote idealen.

Glossy voor sekswerkers

Het is september 2015 als de eenentwintigjarige Lyle plaatsneemt op de volle tribune van een VARA-studio. Lyle, een kleine, slanke verschijning met een knap, rond gezicht, zou de frontman van een boyband kunnen zijn. Voor de gelegenheid heeft Lyle een bordeauxrode stippeltjesblouse aangetrokken, en een strikje omgedaan. Hij staat ingeklemd tussen een man en een vrouw die beiden iets willen vertellen over wol. De man heet Arno en zegt in de microfoon dat hij wollen slabbetjes ontwerpt voor kalveren. De Belgische Monique maakt gekleurde wol in weckpotten. Zij heeft speciaal voor Paul de Leeuw zo’n pot meegebracht. Dan is de microfoon voor Lyle. ‘Lyle, wat wil je mij laten zien?’ vraagt De Leeuw op zijn naar adem happende toon. Lyle steekt een tijdschrift omhoog. Op de voorkant prijkt een tweetal in witte visnaadpanty gestoken vrouwenbenen: het is The Sex Worker, een glossy voor sekswerkers. ‘Het idee achter The Sex Worker is dat er best slecht over sekswerkers wordt gesproken,’ klinkt Lyle’s zachte g hard door de studio. ‘De beeldvorming is problematisch: sekswerkers zijn allemaal marginale mensen, ze gebruiken drugs. Wij wilden dat beeld doorbreken en sekswerk op een professionele manier laten zien.’ ‘En jij bent ook een hoer?’ vraagt Paul de Leeuw. Mensen op de tribune ontsteken in een zenuwachtige lach. ‘Ik ben een escort, ja.’
Dit is minstens het twintigste televisieoptreden van Lyle Muns. Lyle verscheen eerder bij Jinek, bij Spuiten en Slikken, het EO-programma 3Onderzoekt, bij PowNed, in praatprogramma’s op regionale zenders. Lyle stond in Viva. Lyle stond in Het Parool. Lyle is een ster. En zijn gladde jongensgezicht is niet meer weg te denken uit het debat over het Nederlands prostitutiebeleid. Lyle’s boodschap is steeds dezelfde: sekswerk is normaal werk, weg met het taboe. ‘Dit is het ideale bijbaantje. Ik doe wat ik leuk vind: seks,’ zegt Lyle tegen een bezorgd kijkende Limburgse presentatrice in een roze skaileren jasje.

De boodschap van Lyle is niet nieuw. Hij wordt al jaren verkondigd, door prostituees als Metje Blaak en Mariska Majoor. Hij werd verdedigd door Stichting De Rode Draad, de belangenorganisatie voor prostituees. De boodschap wordt in een sterk gepolariseerd prostitutiedebat op harde toon verkondigd door – vaak anonieme – twitteraars als @FeliciaAnna en @KanStaandPijpen, die in haar profiel schrijft: ‘Here to argue publicly against the rescue industry and their weird tales.’ Maar Lyle is anders dan al deze vrouwen. Hij is een jongen. Hij volgt een studie politicologie aan de UvA. Hij verschuilt zich niet achter een pseudoniem. Lyle krijgt dingen voor elkaar. Hij werd woordvoerder van belangenvereniging Proud, hij was dit voorjaar mede-organisator van de eerste demonstratie van sekswerkers in de geschiedenis van Amsterdam. Honderden hoeren en escorts togen met Venetiaanse maskers op naar het stadhuis om anoniem hun onvrede te uiten tegen het wallenbeleid van de gemeente Amsterdam. Lyle is gesprekspartner van het Amsterdamse gemeenteproject Eigen Raam, dat de mogelijkheid van een gemeentebordeel onderzoekt. En hij wil politicus worden. Nu is hij nog voorzitter van Dwars Amsterdam, volgende maand hoopt hij landelijk voorzitter te worden van de jongerenorganisatie van GroenLinks. Deze combinatie: sekswerker en politicus, doet het goed op de televisie. ‘Wat bijzonder en leuk dat je hier zo openlijk over praat,’ zegt Paul de Leeuw met bewondering.

Een leuk mannetje

‘De eerste keer dat ik Lyle zag, dacht ik: wat een leuk mannetje,’ vertelt Heleen Driessen, prostitutievertrouwenspersoon van de organisatie HVO-Querido en belangrijke speler in het Amsterdamse prostitutiewelzijnswerk. Driessen werkt al bijna twintig jaar in deze wereld. Eerst op de Theemsweg, tussen de tippelende hoeren. Later als manager van het coördinatiepunt Mensenhandel. En nu als vertrouwenspersoon in het Prostitutie en Gezondheidscentrum P&G 292. ‘Lyle kwam hier binnen voor een soa-test. Hij viel op omdat hij anders is dan de meeste sekswerkers: hij studeert, hij is heel mondig. We hebben hem toen gevraagd of hij deel wilde nemen aan een klankbordgroep waarbij prostituees met de gemeente overleggen. De vrouwen waren meteen helemaal weg van hem. Hij kon precies verwoorden hoe zij zich voelden, ze wilden hém als woordvoerder voor de pers.’ Wat Driessen bewondert aan Lyle: hij kan met iedereen en op elk niveau communiceren. ‘En hij is ontzettend ambitieus. Ik denk vaak: over acht jaar zit deze jongen gewoon in de Tweede Kamer.’

Maar voorlopig zit Lyle Muns nog in een studentenkamer in een flat in Amsterdam-Noord. In zijn vertrek is ruimte voor een tweepersoonsbed, waar een paar knuffelbeesten op liggen, en een Billyboekenkast. Aan de muur hangt een kaart van de wereld, met daarop een verzameling kleine, gele stickers. ‘Die stippen zijn alle plaatsen waar ik al ben geweest,’ zegt Lyle. ‘Ik wil de wereld zien, maar daarvoor heb je wel geld nodig. Dat is een van de redenen waarom ik escort ben.’ Volgens Lyle werkt hij voor deze gele stickertjes, niet voor spullen. ‘Ik ben helemaal niet materialistisch, ik heb niet veel geld nodig.’ Lyle moet zich vandaag laten testen op soa’s. Condooms beschermen immers niet tegen alles, en orale seks geeft Lyle zonder het beschermende rubber. Op de fiets naar de soa-kliniek vertelt hij enthousiast over zijn klanten. Dat zijn over het algemeen heel aardige en interessante mannen. Ze boeken hem via sites als Boys4u.nl, waar Lyle zijn diensten aanbiedt. ‘Mijn klanten zijn vaak kwetsbaarder dan ik. Zo heb ik wel eens afgesproken met een monnik die sinds zijn veertiende nooit meer met een jongen had gevreeën. Die man trilde over zijn hele lijf, ik heb nog nooit iemand gezien die zoveel genot ervoer. Terwijl ik niets bijzonders deed, ik pijpte hem alleen maar.’ Mannen die nog in de kast zitten, mannen die getrouwd zijn, eenzame mannen of gehandicapte mannen: ze hebben Lyle nodig, zegt Lyle. Zoals zijn vaste klant Paul, een MS-patiënt die dankzij de behendige hand- en spandiensten van Lyle nu ook aan een orgasme komt. ‘Ik vind dat iedereen recht heeft op seks,’ zegt Lyle terwijl hij het IJ oversteekt – de regen slaat tegen de ruiten van de Buiksloterveerpont. ‘Ik wil het niet romantiseren. Maar ik heb het idee dat ik kwetsbare mensen zo echt kan helpen.’

John Stuart Mill

In een Colombiaans eethuis bestelt Lyle twee uur later een bonenschotel. Hij komt hier graag, want dan kan hij zijn Spaans oefenen, opgepikt op zijn lange reizen door Latijns-Amerika. Lyle vertelt over zijn allereerste ervaring als escort, hij was net achttien. ‘Ik werkte bij de Jumbo, en verdiende drie euro per uur. Ik vond dat werk echt vreselijk, daar voelde ik me pas gereduceerd tot object: ik was vakkenvuller, ik was geen mens meer. Op een gegeven moment, drie maanden na mijn achttiende verjaardag, wilde ik graag naar een muziekfestival, maar ik kon het kaartje niet betalen. Toen kwam ik op het idee om mezelf als escort te verhuren.’ Het supermarktverhaal bevredigt niet helemaal: bijna iedereen kent de wanhopige ervaring van puberaal geldgebrek. Maar weinig mensen besluiten vervolgens de prostitutie in te gaan. Waarom hij wel? Lyle prikt wat in zijn bruine bonen. ‘Misschien was het bij mij anders omdat ik al twee jaar actief was op gaydatingsites. Daar krijg je regelmatig het aanbod of je een pay-boy wilt zijn, een jongen die voor geld seks heeft. Toen ik zestien was, moest ik daar helemaal niet aan denken. Ik was toen nog heel naïef, ik dacht dat seks en liefde echt bij elkaar hoorden. Maar ik kwam erachter dat casual seks ook heel leuk en lekker kan zijn. In die tijd ging ik me ook verdiepen in politieke filosofie. Ik las over het liberalisme van John Stuart Mill en koppelde dat aan mijn eigen seksuele ervaringen. Ik realiseerde me dat ik met mijn lijf kon en mocht doen wat ik wilde, zolang ik er anderen niet mee beschadigde. En toen ik geld nodig had, dacht ik: waarom niet op die manier?’ Lyle was wel zenuwachtig. ‘Ik dacht dat er voorgoed iets zou veranderen. En straks had de klant slechte bedoelingen.’ Maar de man die hem opwachtte op het station in Maastricht en hem naar zijn eengezinswoning reed, hem zestig euro betaalde om seks met hem te hebben, die man was veel zenuwachtiger dan Lyle.

Lyle ging zichzelf vaker prostitueren. Met het geld kon hij zijn gedroomde lifestyle betalen: veel reizen, en zich inzetten voor de maatschappij. Lyle werd voorzitter van het Vlaamse Scholierenkoepel – vergelijkbaar met LAKS, maar dan in België. Hij kwam regelmatig op de televisie, hij voerde acties tegen de hoge werkdruk en het gebrek aan keuzemogelijkheden in het onderwijs. Zijn ouders waren trots. Maar het was een dubbelleven.

Moeilijke gesprekken

Zijn moeder, Paula Nelissen, een tweeënvijftigjarige verpleegkundige uit Maastricht, had wel door dat haar zoon Lyle iets achterhield voor haar. ‘Hij stapte altijd door weer en wind op zijn fietsje naar de supermarkt,’ vertelt Paula terwijl we door Bilze rijden, de gemeente waar Lyle is opgegroeid. Paula is nog kleiner dan Lyle: ze heeft hetzelfde rondegezicht, blond haar en rood gestifte lippen. Ze kleedt zich als een hippe toerist: sportschoenen, een rugzak. Alsof ze op doorreis is in haar eigen leven. ‘Kijk, daar reed hij dan gewoonlijk. Maar hield er opeens mee op. Hij had veel meer geld. Ik voelde dat hij iets verborgen hield, dat hij iets niet vertelde. En toen dacht ik: o god, hij zou toch niet…?’

Ik wil het niet romantiseren, maar ik denk dat ik kwestbare mensen zo echt kan helpen Paula had eerder intuïtieve gevoelens over haar zoon. Toen hij elf was, zag ze hem aan komen lopen op het erf. ‘Ik wist opeens: Lyle is homo. Iets aan zijn blik, zijn wandel. Ik heb hem toen verteld dat hij thuis mocht komen met meisjes én met jongens. Zijn vader dacht daar precies hetzelfde over.’ Volgens Paula had Lyle het moeilijk met zichzelf. ‘Hij was de enige jongen die er op school voor uitkwam dat hij homo was. Hij zat hele dagen op zijn kamertje, ik denk dat hij depressief was. Hij trok zich de hele wereldproblematiek aan, kon huilen als er iets ergs in het nieuws was.’ Paula probeerde haar zoon uit een sociaal isolement te trekken en zette hem af bij de voordeur van het COC in Maastricht. Ze moedigde hem aan om een vriendje te zoeken. En toen Lyle zich – via het internet – in de gayscene stortte en er steeds meer jongens over de vloer kwamen, vond Paula dat aanvankelijk prima. ‘Maar op een gegeven moment ging de deur van zijn kamer steeds vaker dicht. Dat vond ik niet zo leuk. Ik dacht: moet dat nou echt zo?’ Lyle ging steeds vaker van huis om na een paar uur weer terug te komen. Hij had opeens de middelen voor een reis naar Zuid-Amerika. Toen viel het kwartje voor Paula.

Vrijzinnig gezin

Paula rijdt voorbij de plaats waar het gezin Muns een paar jaar geleden nog samenwoonde onder één dak: vader Boy, moeder Paula, dochter Enya – een jaar ouder dan Lyle – en Lyle. Een vrijzinnig gezin dat in weekenden naar bluesfestivals afreisde. Twee ouders die hun kinderen leerden vooral tegen de stroom in te zwemmen, je eigen weg te volgen, ze wilden hun eigen trauma’s van een strenge katholieke opvoeding niet doorgeven. Nu staat er een groot bord met ‘Te koop’ voor de deur en zijn drie gezinsleden vertrokken. ‘In dit huis werden moeilijke gesprekken gevoerd,’ vertelt Paula. ‘Lyle’s vader vond het heel erg dat Lyle escort was. Hij schaamde zich voor zijn zoon. Ik had dat gevoel niet. Ik was vooral bezorgd: wat gaat dit voor een invloed hebben op zijn lijf, en op zijn toekomstige relaties? Wij stonden lijnrecht tegenover elkaar.’

De situatie werd thuis onhoudbaar toen Lyle wereldkundig maakte dat hij escort was. Dat gebeurde op 25 juli 2014. ‘Ik zie niet in waarom ik me zou moeten schamen voor wat ik doe,’ schreef de toen negentienjarige Lyle op zijn blog. ‘Ik ben sekswerker, hoer, prostituee, tippelaar of hoe je het ook noemen wil. Ik verdien geld met seks en dat is goed.’ Twee dagen later stonden de journalisten op de stoep en rinkelde de telefoon van de familie Muns onafgebroken. Heel Vlaanderen wilde de voorzitter van de Vlaamse scholierenkoepel interviewen, de ‘hoer met ballen’, zoals hij werd genoemd.

Een week later vertrok Lyle naar Zuid-Amerika. Hij liet zijn ouders in shock achter. ‘Pas toen hij terugkwam, hebben we aan de keukentafel we een gesprek gehad, Lyle, zijn vader en ik. Boy zei dingen als: “Je bent mijn zoon niet meer.” Ik kon niet meer aanzien hoe hij zijn zoon behandelde. Zijn houding naar Lyle is een van de redenen geweest waarom ik een scheiding heb aangevraagd.’

Vader Boy denkt ook niet graag terug aan die tijd. ‘Ik was wel fel, ja. Paula vond dat ik achter mijn zoon moest staan. Maar dat kon ik niet meteen. Ik had ook een eigen mening. Bovendien vond ik dat Lyle zijn verantwoordelijkheid niet nam, hij vertrok met de noorderzon.’

Sekswerkers hebben veel last van de paternalistische houding ten opzichte van prostitutie Lyle herinnert zich die tijd zowel spannend als verdrietig. Spannend, omdat hij opeens werd uitgenodigd voor Belgische praatprogramma’s, radioshows,en hij in razendsnel tempo leerde hoe hij met de pers om moest gaan. Maar het was ook verdrietig, want hij raakte zijn vader kwijt. ‘Ik denk dat wel meer mensen dat hebben, maar ik deed alles voor de goedkeuring van mijn vader. Hij was mijn grote held, uren en uren konden we praten over het milieu, over rechtvaardigheid.’ Lyle had meer kunnen doen om zijn vaders pijn te verzachten. Maar die pijn kwam deels voort uit projectie, denkt hij. ‘Ik denk dat hij zich zelf schaamde, omdat hij zelf oneerlijk was. Hij had in die tijd een relatie met een andere vrouw waar niemand in ons gezin wat van af wist. Hij kon mijn eerlijkheid misschien niet aan. Maar ik kon niet meer liegen.’

Die eerlijkheid ís Lyle, vertelt zijn beste vriend Tom Etienne, een Vlaamse voormalige zwemkampioen en nu student geografie aan de UvA. ‘Ik ken niemand die opener is dan Lyle. Hij blijft altijd dicht bij zichzelf.’ Tom en Lyle zijn vrienden geworden in Amsterdam, Tom is net als Lyle actief voor GroenLinks. Samen hebben ze een reis door Palestina gemaakt. ‘Lyle heeft enorme haast in zijn leven, en maar één doel: succesvol politicus worden. Soms is hij overweldigend. Hij is heel strategisch, Lyle denkt bij elke stap na over de volgende.’ Veel tijd voor de vriendschap is er niet, de jongens zien elkaar eens per maand. ‘Lyle is zo druk met zijn studie, zijn werk voor Dwars, de klankbordgroepen. En dan heeft hij ook nog zijn werk als escort.’

Martin Luther King

Het is donderdagavond als Lyle onderweg is naar een van zijn klanten. Tijd om naar huis te gaan en zich om te kleden heeft Lyle niet gehad: hij had een vergadering en moest daarna nog huiswerk kopiëren op de universiteit. In de trein is alleen nog plaats op het balkon. De trein dendert door, en Lyle verkondigt zijn droom. ‘Ik wil een tweede seksuele revolutie ontketenen in Nederland.’ De forenzen op de klapstoelen tegenover hem kijken even op van de displays van hun smartphones. ‘Wij zijn door de eerste seksuele revolutie vrijer geworden, we hebben de kaders uitgebreid. Maar ik ben ervoor om alle kaders te verwijderen. We moeten elkaar nu werkelijk vrijlaten en ophouden onze kinderen op te voeden met voorgekauwde ideeën over hoe ze hun relaties en seksualiteit zouden moeten inrichten.’ Taboes op seks hebben de samenleving nog nooit goed gedaan, zegt Lyle, die de Martin Luther King van de seksueel onderdrukten wil zijn. ‘Natuurlijk vind ik Jesse Klaver inspirerend, maar Martin Luther King is mijn grote idool.’ Zelfs voor pedoseksuelen is Lyle mild: ‘Onvrijwillige seks met kinderen is onomstotelijk fout. Maar die mensen in een hoekje drukken is niet de oplossing.’

Volgens Lyle is het stigma op prostitutie nadelig voor de vrouwen die in de sector werken. ‘Sekswerkers hebben ontzettend veel last van de paternalistische houding ten opzichte van prostitutie.’ Neem het Amsterdamse project 2012, dat is erop gericht zoveel mogelijk ramen te sluiten, om vrouwen te ‘redden’ van de Wallen. ‘Het effect is dat exploitanten een veel hogere prijs vragen voor de ramen die nog wel open zijn. Voor een hogere huurprijs moet je veel meer klanten aannemen. Het gevolg is dat je ook minder kieskeurig kunt zijn als sekswerker. Zij die geen raam meer kunnen betalen, gaan het internet op.’ Een ander voorbeeld: ‘Raamprostituees kunnen nu op een knop drukken als ze zich onveilig voelen. Maar als er te vaak op de knop wordt gedrukt, kunnen exploitanten hun vergunning verliezen. Het gevolg: vrouwen drukken minder vaak op de knop. Dat is toch waanzinnig beleid, wie verzint dat nou?’

Lyle heeft zelf geen knop, hij biedt zijn lijf aan op vreemd terrein: de rijtjeshuizen en portiekwoningen van zijn klanten. Op Rotterdam Centraal verdwijnt hij in de massa, zijn klant wacht hem buiten op. Een van die lieve, leuke mannen. Of een psychopaat, een goorlap die de kleine Lyle op de grond drukt, hem dwingt om niet langer Lyle te zijn, maar een slachtoffer. Hoeveel risico loopt Lyle eigenlijk met zijn jeugdige onbevangenheid? Zijn vader Boy maakt zich daar geen zorgen over: ‘Ik vond het enger toen hij door Colombia reisde. Lyle weet wat hij doet met dit werk. Dat moet ook wel, want als je hier voor kiest, moet je zelf de consequenties dragen.’

Sletterig en stout

‘Nogmaals, mijn klanten zijn vaak kwetsbaarder,’ zegt Lyle als we twee uur later weer in de trein zitten. Hij oogt onaangedaan, enkel wat vermoeid. Zijn stem is lager, zijn g is zachter: de klant was oké, een veertiger in een goedkoop autootje in een treurige buitenwijk. ‘Maar verder een heel aardige man, hoor.’ Lyle vertelt dat hij altijd klaarkomt. Altijd? ‘Altijd,’ zegt Lyle. ‘Vaker dan mijn klanten. Misschien vind ik het een opwindende gedachte. Het heeft iets sletterigs, iets stouts, dit escortwerk.’ Als de trein Schiphol nadert, vertelt Lyle dat hij een bovengemiddeld libido heeft. ‘Deze zomer nam het dwangmatige vormen aan. Ik was aan het reizen door Azië, en als je daar je Grindr aanzet, word je overspoeld met berichtjes van Aziatische jongens en toeristen. Ik had wel twee keer per dag seks met een vreemde. Ik voelde er niets meer bij. Toen dacht ik: Lyle, is dit nou de bedoeling van je seksuele vrijheid, om betekenisloze seks te hebben? Ik heb Grindr van mijn telefoon gegooid, maar ik merkte dat ik nog weken met mijn duim naar de plek ging waar het icoontje zat.’ Hij kijkt naar zijn eigen, door de tl-verlichte reflectie in het raam. ‘Ik drink geen alcohol, ik gebruik geen drugs en ik rook niet,’ zegt Lyle. ‘Seks is mijn uitlaatklep. Daar zoek ik mijn grenzen op. Maar als je steeds seks wilt, bijvoorbeeld omdat je eenzaam bent, dan ben je niet meer vrij. Ik let daar nu beter op.’

Het beeld van de happy hooker

GroenLinks Amsterdam deelt de standpunten over prostitutie van Lyle Muns. Maar niet iedereen binnen GroenLinks is het met Lyle eens. Dick Pels, voormalig directeur van het wetenschappelijk bureau van GroenLinks, hekelt de houding van mensen als Muns: ‘Lyle Muns is een jonge homo met een vrije seksuele moraal. Hij projecteert zijn eigen ervaringen op de hele prostitutiesector. Dat vind ik kinderachtig en gevaarlijk, want de meerderheid van de vrouwen die in de seksindustrie werken, doen dat wel degelijk onvrijwillig. Het kan bovendien nooit een normaal beroep zijn, want prostituees krijgen te maken met geweld, verkrachting en gezondheidsrisico’s die in elke andere dienstensector compleet onaanvaardbaar zouden zijn geweest.’ Lyle behoort volgens Pels tot de prostitutie-elite: de sekswerkende happy few.

Ook journaliste Renate van der Zee, die al jaren over prostitutie schrijft, neemt het woord ‘gevaarlijk’ in de mond. ‘Ik ben wel overtuigd van de goede bedoelingen van Lyle, maar hij bagatelliseert het werk. De mensen namens wie hij spreekt – en die groep is klein – willen niet dat wij prostituees als slachtoffers zien. Ik begrijp dat wel, maar in die emancipatiestrijd overschreeuwt Lyle Muns de duizenden vrouwen die wel worden gedwongen, die wel worden verkracht. Zij hebben geen stem.’ Volgens Van der Zee zijn de Nederlandse media verslaafd aan het beeld van de happy hooker. ‘Wij houden graag het beeld in stand dat het gewoon werk is, terwijl ik zoveel afschuwelijke verhalen heb opgetekend: het is bijna altijd uitbuiting.’

Lyle kan kwaad worden om dit soort reacties. ‘Dit soort mensen projecteren hun mening op de werkelijkheid. Zij zeggen dat de meerderheid van de prostituees niet vrijwillig werkt, maar dat is niet gebaseerd op feiten.’

Heleen Driessen van P&G 292 ziet in Lyle juist een uitstekende spokesman vanwege zijn ervaring met de sector. ‘Ik denk dat het stigma op prostitutie een averechts effect heeft op de positie van de vrouwen die ik al jaren begeleid. De enige manier om mensenhandel tegen te gaan, is zorgen dat vrouwen in de sector alle informatie krijgen die ze nodig hebben om te besluiten uit het vak te stappen of naar de politie te gaan. Dat bereik je niet door het beroep te criminaliseren of het taboe te versterken.’ Kan Lyle’s achtergrond als sekswerker hem schaden in zijn verdere loopbaan? ‘Integendeel, ik denk dat het juist heel goed voor hem werkt. Maar ik zie wel een duidelijk genderverschil: ik weet niet of Nederland ook zo open minded zou reageren als Lyle een vrouw was. Een eenentwintigjarig meisje dat escortwerk doet en de politiek in wil, zouden we daar ook zo enthousiast op reageren?’

Op zoek naar zichzelf

Lyle’s moeder Paula hoopt dat haar zoon het matras inruilt voor het pluche. Zij ziet Lyle liever stoppen met zijn werk als escort, en schitteren in Den Haag. Sinds haar scheiding richt zij de volledige aandacht op haar spirituele ontwikkeling. In de woonkamer ligt een kleed met daarop twee klankschalen, sjamanistische beeldjes, een kandelaar: de volgende dag zal ze vertrekken naar India. ‘Eigenlijk zijn wij elkaar als gezin al jaren geleden kwijtgeraakt. Lyle’s zus Enya ging alleen nog maar uit. Ik wilde meer weten over het boeddhisme, maar voelde mij tegengehouden. Lyle ging zich politiek en seksueel ontwikkelen. En mijn ex-man raakte in de knoop met zichzelf, hij zocht troost bij een ander.’ Nu is iedereen alleen op zoek naar zichzelf, elk op een andere plek: Lyle in Amsterdam, Paula in India, zus Enya reist door Nepal en Australië, en Boy zit alleen in het witte familiehuis in Rijkhoven. ‘Ik heb tijd gehad om na te denken,’ zegt de zestigjarige vader. ‘Ik weet dat Lyle tegen mij opkeek. Soms denk ik dat Lyle niet helemaal eerlijk is tegen zichzelf. Hij zegt dat hij mensen wil helpen met zijn sekswerk. Maar als dat de hoofdreden is, dan vraag je er geen geld voor. Maar ik kijk tegen hem op. Ik bewonder het lef waarmee hij zijn leven leidt. En ik hoop dat hij het ver schopt in de politiek.’

Dat wil Lyle zelf ook. Met hetzelfde zwarte strikje staat Lyle eind september voor een zaaltje Dwars-leden. Jonge, hoogopgeleide mensen; studenten met een harde toon, maar een zacht leven; zij kennen de onderkant van de samenleving niet zoals Lyle die kent. Lyle moet het als betrekkelijke outsider opnemen tegen twee landelijke bestuursleden. Als hij spreekt, klinkt zijn stem helderder en luider dan het studentikoze, binnensmondse geluid van zijn twee tegenstanders. Maar het publiek is kritisch en de oneliners van Lyle leggen het soms af tegen de meer spontane reacties van de tegenkandidaten. En opeens wordt zichtbaar dat Lyle nog maar eenentwintig is. Hij is een jongen die nog heel veel moet leren. In een ideale wereld krijgt Lyle Muns daar alle kansen toe.