Daar was hij weer: nadat premier Mark Rutte ergens dit jaar in een interview met Nieuwsuur eigenwijs had beweerd dat Donald Trump ‘duizend procent juist’ was met zijn stelling dat de Verenigde Staten zeventig procent van de Navo betaalden en de Europeanen de armzalige rest (en dit onlangs nog eens bevestigde) was er nu Stef Blok die dit afgelopen zondag bij Buitenhof herhaalde. Hij maakte er zelfs tachtig procent van, al mompelde hij nog iets van Groot-Brittannië erbij.
Fake news, excellenties. De VS dragen volgens de Navo zelf exact 22,1387 procent bij aan de Navo (en het Verenigd Koninkrijk 10,4581 procent). De rest van Europa, Canada dus niet meegerekend, betaalt 61,027 procent. Voor wie dat allemaal te veel achter de komma vindt: de verhouding zou na de Brexit nog steeds 60:40 in het voordeel van Europa zijn, en tel je het Verenigd Koninkrijk nog bij Europa dan is het 70:30. Europa betaalt eerlijk, dat wil zeggen, proportioneel mee.
Het grote misverstand zit hem in het meetellen van alle defensie-uitgaven die de VS doen, ook uitgaven die weinig of helemaal niets met de Navo te maken hebben. De krijgsmacht van de VS is niet alleen in de 28 andere Navo-landen actief, maar in nog 148 (van de in totaal 193) landen op de wereld.
Als je de 72 miljoen dollar tot nu toe voor het sturen van soldaten naar de Mexicaanse grens om migranten tegen te houden of het bijtanken van Saoedische gevechtsvliegtuigen die bommen droppen op Jemen, meeneemt als Navo-uitgaven dan kom je op de rekensom van Trump, Rutte en Blok uit. Maar laten we dat nou maar niet doen.
Een ver-van-mijn-bed-show
De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat die 70:30 (of 60:40) ook weer mitsen en maren heeft. We profiteren indirect natuurlijk ook wel mee van de veiligheid in de rest van de wereld die de VS betaalt en strikt genomen niet-Navo is, maar daar staat tegenover dat we er soms ook last van hebben.
Als Kim Jong-un en Trump elkaar voor rotte vis uitmaken en met raketten bedreigen, valt dat ver buiten het Navo-domein.
Neem de rivaliteit tussen China en de VS. Als de VS de vrije zeevaart in de Zuid-Chinese Zee willen onderstrepen door er demonstratief oorlogsschepen te laten kruisen, is dat geen Navo-operatie. Maar dat wil niet zeggen dat de Navo er niet van profiteert. Al zullen andere Navo-lidstaten weer vinden dat het een ver-van-mijn-bed-show is waar zij niets mee te maken willen hebben.
Als Kim Jong-un en Trump elkaar voor rotte vis uitmaken en met raketten bedreigen, valt dat ver buiten het Navo-domein. Dus kunnen we de miljoenen voor de Amerikaanse raketafweersystemen buiten de balans houden. Anderen zullen zeggen dat de Navo-landen er wel indirect van profiteren als de VS Noord-Korea in toom houden, dus zien dat toch een beetje als een Navo-operatie.
Wereldwijde politiemacht
Als je tot die laatste school geneigd bent, moet je ook consequent zijn en de Navo niet als een bondgenootschap van (maar) 29 landen zien, maar als een wereldwijde politiemacht onder leiding van Trump.
Dat laatste gaat me te ver. Niet in de laatste plaats omdat het Trump zelf is die voortdurend signalen van het tegendeel geeft. Hij schoffeert bondgenoten en zaait twijfel aan de bereidheid om ze te hulp te schieten als de nood aan de man is, terwijl artikel 5 van het Navo-verdrag hem daar wel toe verplicht. Hij dreigt met opzegging van het INF-Verdrag, dat Europese bondgenoten al dertig jaar vrijwaart van vanaf de grond gelanceerde middellangeafstandsraketten. Daar zit een lang en genuanceerd verhaal achter, maar dat besluit is in Washington genomen en niet in Den Haag of Brussel of Berlijn.
Zijn medewerkers – die het belang van de Navo wél inzien – werken zoveel mogelijk achter zijn rug om, uit angst dat hij rare dingen zegt op Navo-topconferenties (of na het slotbanket). Begin juli zorgde hij nog voor paniek in de Navo door in een vraaggesprek met de Amerikaanse zender Fox losjes te speculeren over de zin van het lidmaatschap van landjes als Montenegro: dat was alleen maar riskant voor de VS, wat had hij er eigenlijk aan? Je kunt Poetin, die hij later in Helsinki hartelijk de hand schudde, niet vrolijker maken met zulke speculatieve twijfels.
En Nederlandse ministers maar ja en amen zeggen en Trump gelijk geven als hij over geld begint.
Hij maakte Macron, met wie hij ruziede voor en na de herdenking van de wapenstilstand in 1918 in Parijs, uit voor ondankbare hond omdat hij een Europees leger voorstelde dat zich niet alleen tegen Rusland en China, maar ook tegen de VS kan weren als het nodig is.
Dat ging vooral over cyberoperaties, het Witte Huis bespioneert het Élysée (omgekeerd overigens ook). Maar hoe onrealistisch een Europees leger anno 2018 ook is, het is niet onwijs om over een plan B na te denken als je keer op keer vanuit Washington wordt geschoffeerd.
En Nederlandse ministers maar ja en amen zeggen en Trump gelijk geven als hij over geld begint. En Macron en Merkel de les lezen dat ze over een Europees leger durven te praten, alsof dat niet alleen al uit voorzorg en veiligheidsprudentie een logische reactie is op de chaos uit het Witte Huis.
Deze week zei minister Ank Bijleveld dat zij de ambities van de Franse president Macron en de Duitse bondskanselier Merkel ‘veel te ver vindt gaan’. ‘Wij gaan over onze eigen militaire inzet’, zegt ze. Dat gaat wel over een Nederlands leger dat volgens de Rekenkamer en haar voorganger Jeanine Hennis voor minder dan zestig procent ‘gereed’ is, en de eerste hoofdtaak van de krijgsmacht – de verdediging van het eigen grondgebied – niet kan waarmaken. Dat ‘veel te ver’ en ‘we gaan over onze eigen inzet’ heb ik Ank, Stef en Mark nog niet tegen Trump horen durven zeggen.
Je reactie wordt geplaatst zodra deze is goedgekeurd. Je reactie is geplaatst.