Clownrevolutie op het Leidseplein
‘Viva la Revolución!’ schreeuwt de jongen met de fopneus. Op zijn dreadlocks prijkt een baret. Hij draagt legerkleding en heeft met kohlpotlood een krulsnor boven zijn mondhoeken getekend. Zo’n vijftien twintigers – legerjassen, zwemband met schildpaddenkop om de taille – verdringen zich rond de bakfiets waarop hun leider is gaan staan.
Het is 1 mei. Niks Dag van de Arbeid, dag van de clownrevolutie. De manschappen van het Clownelijk Loslopend Nederlands Leger (Clolonel) zijn op het Amsterdamse Leidseplein bijeengekomen om een watergevecht te ontketenen onder het winkelend publiek. Doel: de mens weer aan het spelen krijgen.
Maar de mensen hebben meer oog voor de Burger King, ze lopen snel door. En een minuut later bewijzen alleen de kleurige restjes plastic op de grond dat er zojuist met waterballonnen is gegooid. De revolutie was van korte duur.
Clolonel is in 2006 ontstaan, in navolging van de Clandestine In­surgent Rebel Clown Army (CIRCA) in Groot-Brittannië. Daar waar Bush verschijnt of de G8 vergadert, duiken hun rode fopneuzen tussen het blauwgrijs van de uniformen op. Om neptranen te plengen, norse ME’ers met verenplumeaus af te stoffen, of op andere piassige wijze actie te voeren. Op de site www.clolonel.nl werven hun Nederlandse broeders linkse lolbroeken voor het Big Shoe-trainingskamp: ‘Jij vindt kapitalisme toch ook dodelijk saai? Jij wil toch ook een wereld zonder autoriteit?’ In het kamp krijgen zij een opleiding tot ‘dwaas die de koning aan zijn oren trekt’ en brengen zij de ‘oude kunst van humor’ tot leven. Vandaag vertonen zij hun kunstjes.
Een meisje met een – op een kuif na – kaalgeschoren hoofd leunt over de bakfiets. ‘Er moet meer gespeeld worden, meer gelachen,’ zegt ze serieus. ‘Wat wij doen, is improvisatie.’ Ze tuurt naar een takelwagen die het Leidseplein is opgereden om een Heineken-stand van Koninginnedag weg te halen. Tien clowns zijn er op gesprongen, twintig rijen sandalen en kisten aan weerszijden. Ze doen alsof ze de stand eigenhandig omhoog takelen, terwijl ze Teletubbie-achtige geluiden voortbrengen. De bestuurder van de takelwagen gaat onverstoorbaar verder. Dan klimt een clown maar in een lantaarnpaal. ‘Ik kan je billen zien, ik kan je billen zien!’ blèrt een ander. Een Amerikaanse toerist is blijven staan. Haar zoontje graait verveeld in zijn zak friet.
‘What’s this,’ vraagt ze. ‘Ehm,’ antwoordt de clown met op zijn T-shirt de tekst: Kein Sex mit Nazis. ‘You know la Revolución?’ De vrouw kijkt niet begrijpend. ‘You know clowns, eh, Revolution?’ Stilte. ‘Well,’ zegt hij dan maar, ‘it is finished now.’
Carolina Lo Galbo
Geen rechtszaak voor Wasvrouwtje
Het Wasvrouwtje is verhuisd. Het enige dat ze wilde, was de Haagse Kompasbuurt, waar ze tweeëndertig jaar woonde, zo snel mogelijk verlaten. En dat is nu gelukt.
Krap drie maanden geleden raakte de eenenzeventigjarige weduwe (die liever niet met naam wordt genoemd) dankzij een filmpje op internet bekend als ‘Het Wasvrouwtje’, dat niets deed toen haar buurjongen Pascal overleed. Pascal had ruzie gekregen met zijn bovenbuurmannen en had daarbij een messteek in zijn borst opgelopen. Terwijl hij in elkaar zakte, filmde een buurtbewoner hoe de bovenburen naar hem schreeuwden en hoe de buurvrouw haar laatste witte laken ophing en naar binnen verdween.
Het filmpje van de ‘Haagse Dakmoord’ belandde twee dagen na het incident op internet. Daar reageerden honderden mensen furieus op de – in hun ogen – vermoedelijke daders (de bovenbuurmannen) en op de omstanders die niets leken te doen. ‘Het Wasvrouwtje’ moest het in het bijzonder ontgelden en, zoals dat gaat als er anoniem gereageerd kan worden, werden de reacties steeds venijniger. Op een gegeven moment werden er zelfs ‘flinke straffen’ gevraagd voor zulk soort ‘nuttelozen’.
Nadat de vrouw door haar zoon was getipt dat ze ‘als een crimineel op internet stond’, zag ze via de website GeenStijl het filmpje en las ze de reacties. Extra vervelend vond ze het dat de moeder van het slachtoffer in De Telegraaf haar verbijstering uitsprak over het gedrag van haar buurvrouw. Om haar naam te zuiveren, startte de Scheveningse een mediaoffensiefje: ze belde met journalisten van het Algemeen Dagblad en De Telegraaf en vertelde dat ze niet had gezien dat Pascal een steekwond had en in elkaar zakte. Dit schreef ze ook in een brief aan Pascals moeder, met wie ze het later bijlegde.
De buurvrouw heeft er geen moment aan gedacht om de websites van het AD en GeenStijl aan te klagen, zoals advocaat Job Knoester dat onlangs wel deed namens een zeventienjarige bovenbuurman die ook in het filmpje was te zien, maar geen verdachte is. De raadsman houdt de media verantwoordelijk voor (het mede plegen van) belediging, laster, smaad en bedreiging met geweld van zijn cliënt. De buurvrouw: ‘Ik ben er een paar weken doodziek van geweest, durfde de straat niet meer op en heb slecht kunnen slapen. Maar ik heb geen zin om dat allemaal in een rechtszaak weer op te rakelen.’
Ook slachtofferhulp weigerde ze. Met hulp van de gemeente verruilde ze haar donkere bovenwoning voor een flatwoning met uitzicht op zee. ‘Wat wil je dan nog meer? Voor mij is het goed opgelost.’
Ger Post
In de geest van Ronald Reagan
De Reagan Library is een bibliotheek zonder boeken. Bij binnenkomst zie je zadels, sporen en Stetson-cowboyhoeden en als Amerikaans politiek pelgrimsoord belichaamt de bibliotheek het fameuze Reagan-optimisme: zonnig en gelegen op een heuvel. De veertigste president zelf omschreef Amerika (toegegeven: in optimistischer tijden) als behept met nieuwtestamentische missie, ontleend aan Mattheüs, als ‘a shining city upon a hill’. De presidentiële tempel in Californië is gewijd aan Reagan de outdoors-man, de rancher, de president wellicht, maar niet aan Reagan de lezer.
De bibliotheek is een passende locatie voor de tien presidentieel ambitieuze Republikeinen die zich wagen aan hun eerste debat in het kader van ’08. Oud-presidenten hebben altijd iets vanzelfsprekends en conservatief Amerika smacht deze dagen naar een political player die de rol van president zo soepel zou kunnen vertolken als Ronald Reagan. Debat klinkt zwaarder dan bedoeld in Amerika’s huidige zenuwachtige mediacratie: het is veeleer een podium voor de heren om te herhalen wat ze elke dag vijf keer uitspreken on the stump in de early primary states Iowa, New Hampshire of South Carolina, of tijdens fundraisers in LA of New York.
Het debacle-Irak zou in mijn gedachten wellicht leiden tot nederigheid waar het the American way aangaat, maar die kijk is naïef en ‘way too European’. Met nonchalante vanzelfsprekendheid volgt vanaf het podium een litanie aan landen en problemen die ‘even moeten worden aangepakt’ – en moeten is kunnen in de Amerikaanse post-9/11-politiek: Iran een probleem? Aanpakken, en daar valt diplomatiek overleg niet onder. Terughoudendheid? ‘That is só pre-9/11.’
Naast oorlogsretoriek ten aanzien van Bin Laden – ‘We zullen hem veroordelen and I’ll follow him to the gates of hell’ (aldus een grijnzende John McCain) – ging het uiteraard allemaal om symboliek. Het kan ook niet anders in een ‘debat’ dat letterlijk onder de linkervleugel van Reagans Air Force One plaatsvindt met de voormalige First Lady Nancy Reagan op de eerste rij, naast Californiës Governator Arnold Schwarzenegger. Bij gebrek aan de great communicator zelf is Nancy het enige dat de Republikeinen doet denken aan de inmiddels heilig verklaarde Reagan. Zijn naam werd in het debat negentien keer genoemd en iedere kandidaat probeert Reagans Morning in America-erfenis te passen in de eigen visie op dit land. (‘Gosh, I love America,’ aldus kandidaat Mitt Romney). Bush’ naam viel één keer. Wat valt er ook te zeggen? Bush’ public approval ligt volgens de laatste Newsweek opiniepeiling op een aan Jimmy Carter herinnerend niveau van achtentwintig procent. Zijn recente veto van de ‘Iraq war spending bill’ heeft er mee te maken, één van slechts twee veto’s gedurende zijn presidentschap.
Zijn eerste veto betrof het stamcellenonderzoek waar de gastvrouw van deze avond, Nancy Reagan, hard voor heeft gelobbyd. Onder verontschuldigingen aan haar verklaren de meeste kandidaten vanaf het podium dat federale subsidie voor dergelijk onderzoek een slecht idee is. Met dit standpunt proberen ze de pro life base te verleiden en dit is de reden dat Reagans image maker en vader van de photo op Michael Deaver mij het verschil tussen zijn oude baas en de huidige kandidaten uitlegt: ‘Whether you are a country, a product or a candidate you have to know who you are. Reagan knew that.’
Michiel Vos
Het trauma van de zoektocht
‘Ik heb veel Joodse families gekend, Anne Louis,’ zei zijn moeder op een dag. ‘Voor ik mijn ogen sluit, wil ik weten wat er met ze is gebeurd.’
Voor Anne Louis Cammenga begon een zoektocht die drie jaar zou duren. ‘Drie jaar knokken’, want de informatie leek onvindbaar. Bij de politie stuitte hij op een muur van desinteresse: ‘Daar ga ik niet over,’ ‘kom volgende week maar terug.’ ‘Die totale onverschilligheid was kwetsend,’ zegt Cammenga. ‘Dat ze schutterig reageren, kan ik begrijpen, je bent natuurlijk een levende aanklacht. Het was de politie die in de Tweede Wereldoorlog Joden van kamp Amersfoort op de trein zette naar vernietigingskampen. Maar dat is hun geschiedenis, niet de mijne. Ze hadden me toch op zijn minst kunnen doorverwijzen, of kunnen zeggen dat de archieven er niet meer waren?’ Want dat was, na weken speuren, de conclusie. En die kwam pas toen enkele politieke partijen in Zeist zich ermee gingen bemoeien en een brief naar de korpschef hadden gestuurd.
De overige instanties die Cammenga benaderde, waren een stuk klantvriendelijker, maar het bleef lastig de juiste archieven te vinden. Zijn inspanningen werden uiteindelijk ‘beloond’, en met de waarheid ging hij naar zijn moeder: de meeste van haar Joodse vrienden waren indertijd omgekomen. De ene familie al na zes maanden in Sobibor, de andere vlak voor het einde van de oorlog in Auschwitz. ‘Ze kreeg het zwart op wit en ging gebroken naar bed. Maar sindsdien had ze rust. Ze werd er twintig jaar jonger van. En ik twintig jaar ouder.’
Om anderen het ‘trauma van die zoektocht’ te besparen, heeft Cammenga een lijst opgesteld van alle Joodse organisaties die in hun archieven belangrijke informatie bewaren voor Tweede Wereldoorlog-slachtoffers en hun nabestaanden. De burgemeester van Zeist was de eerste die de lijst via zijn archivaris beschikbaar stelde. Daarna volgden andere burgemeesters in Nederland. Het document is in te zien op www.burgemeesters.nl of op te vragen bij elke gemeente.
Volgens Cammenga wordt de lijst driftig gebruikt. ‘Mensen komen op een leeftijd dat herinneringen bovendrijven, ze willen een aantal zaken afsluiten. Dat kon tot voor kort alleen via particuliere instanties. Ik ben dankbaar dat de overheid het oppakt, want dat is een ongelofelijke erkenning van wat er gebeurd is. En erkenning is het beste medicijn dat mensen kunnen krijgen.’
Carolina Lo Galbo

Carolina Lo Galbo

Ger Post

Kleine wereld

Vast in zijn eigen gelijk

Heinen

Verhaal van de Week

Social media hacks

Midterms

Premier Jetten

Exit-strategie

Flashback

Hans Stegeman

Tijd voor activisime

Teun van de Keuken

Stop Big Money

Montana

Zo verslaan we radicaal-rechts

Lula uitgelegd

Werkt het nog?

Demonsteren

Schrijver

S.A. Cosby

Ons nieuwe maandblad!

Nu in de winkel