<div class="summary">
<div class="lead">
Het kabinet moet zand strooien in de huizenmarktmotor om te voorkomen dat de markt weer oververhit raakt.
</div>
</div>
Wat als de rente weer omhoog gaat? Dat is een nare vraag. We willen er liever niet aan denken. Want we gaan net zo lekker, juist dankzij de lage rente. De economie groeit, consumenten lijken verlost van hun bestedingshuiver, bedrijven investeren weer en voor veelbelovende startende bedrijfjes zijn enorme sloten euro’s beschikbaar.
Het meest in het oog springende effect van de lage rente is de wonderbaarlijke wederopstanding van de Nederlandse huizenmarkt. De verkoop van koopwoningen steeg in juli weer tot het niveau van voor de crisis, blijkt uit cijfers van het Kadaster. 
Vooral in de steden gaat het hard. Binnen de ring van Amsterdam zien we dezelfde gekte als voor de crisis. Mensen kopen in allerijl huizen, soms zelfs zonder bezichtiging. Het overbieden is ook terug. Een bod van een halve ton boven de vraagprijs is niet uitzonderlijk, meldde Het Parool afgelopen week. De economische motor die de huizenmarkt heet, begint behoorlijk warm te draaien.
Geen wonder. De rente op een doorsneehypotheek, tien jaar vast, is nu zo’n 2,5 %. Dat <q class="pull-right">Wie in Denemarken een hypotheek neemt van 240.000 euro, betaalt slechts 80 euro rente per maand.</q> betekent dat mensen nu tweemaal zoveel geld kunnen lenen tegen dezelfde maandlasten als in 2010, toen de rente nog rond de 5 % schommelde. En als mensen meer te besteden hebben in een markt waar schaarste heerst, gaan vanzelfsprekend de prijzen omhoog. Hoe sterk dit effect is, zien we nu in Denemarken. De rente is er nog lager dan hier, omdat de Denen de kroon aantrekkelijk proberen te houden. Je krijgt er al een hypotheek voor 0,4 % rente. Wie een hypotheek neemt van 240.000 euro, betaalt dan slechts 80 euro rente per maand. Een hypotheek van een half miljoen kan er dan ook wel vanaf, redeneren veel Denen, met alle gevolgen van dien. Deense banken waarschuwen nu voor een huizenbubbel in Kopenhagen. Want wat gebeurt er als straks de rente stijgt?
Zo erg als in Denemarken is het hier nog niet. Maar toch. Klaas Knot, baas van De Nederlandsche Bank, waarschuwt niet voor niets al twee jaar voor het risico dat Nederland loopt als straks de rente weer omhoog gaat. Nog altijd heeft Nederland bijna de grootste hypotheekschuld van Europa. Nog altijd lopen we aan kop als het aankomt op de verhouding tussen hypotheekschuld en de woningwaarde.
Het kabinet probeert er voorzichtig wat aan te doen. U weet het: de hypotheekrente wordt langzaam afgebouwd, de maximale hoogte van de hypotheek wordt beperkt tot 100 % van de woningwaarde en de eisen aan hypotheken zijn opgeschroefd. Maar toch. De huidige maatregelen kunnen de feeststemming op de huizenmarkt niet drukken. Knot pleitte daarom begin dit jaar voor een verdere verlaging van de loan-to-value ratio. Hij zou graag zien dat een hypotheek niet meer dan 90 % van de woningwaarde zou mogen bedragen.
Een andere – betere – mogelijkheid is het sneller afbouwen van de hypotheekrenteaftrek. Het kabinet is vorig jaar begonnen om de maximale aftrek in de hoogste belastingschijf van 52 % stapje voor stapje te verlagen. Dit gaat nu in stappen van 0,5 % per jaar. Dat mag best sneller.
Sneller verlagen van de hypotheekrenteaftrek is beter omdat het verhogen van de loan-to-value ratio de starters op de huizenmarkt onevenredig hard zou treffen. En omdat we daarmee sneller afraken van die vreemde constructie waarbij Nederlandse huizenbezitters zich lekker diep in de schulden steken om de fiscus een poot uit te kunnen draaien.
Verlagen van de hypotheekrenteaftrek is ook goed omdat het zand strooit in de motor van de huizenmarkt, die nu weer lekker draait maar niet oververhit moet raken. Het is goed omdat de Nederlandse hypotheekschuld sneller tot wat normalere proporties zal worden teruggebracht. De vraag naar wat we moeten doen als de rente weer stijgt, is dan ook minder naar. En dat is fijn. Want één ding is zeker: vroeger of later zal de rente weer stijgen.
<div class="info-box">
Kees Kraaijeveld zoekt de werkelijkheid achter de cijfers.
</div>

Kees Kraaijeveld

Wat als straks de rente weer omhoog gaat?

Welcome to the gooniverse

Verhaal van de Week

Prinsjesdag

Het kabinet kan nog even doormodderen

Pleidooi voor meer ongemak

Hannah Prins

'Getting stuff done'

Rutger Groot Wassink

Hoe Trump de pers te slim af is

Functioneel trollen

Klimaatschade als verdienmodel

Hans against the machine

Buitenlandse agenten

Staatsterreur

Poorten van Europa

Cultuurtip