<div class="lead">
Bij mensen als Henry Keizer en Jaap de Bruijn mag je wél op de man spelen, vindt Jamal, want deze mannen zijn waar ze in geloven.
</div>
Bij een tweetal grote artikelen over de zaak-Henry Keizer drukte de Volkskrant een foto af (door fotograaf Freek van den Berg), genomen tijdens de persbijeenkomst die VVD-voorzitter Keizer afgelopen vrijdag organiseerde. Daar probeerde hij aan het verzamelde journaille te verkopen hoe integer hij is. Het beeld was namelijk ontstaan dat hij voor een veel te laag bedrag de crematietoko De Facultatieve zou hebben overgenomen van&#8230; nou ja, min of meer van zichzelf, want tijdens het sluiten van de deal was hij manager bij het bedrijf én adviseur van het verenigingsbestuur van De Facultatieve, én dus ook koper. De vrije markt in het klein.
Of klein, klein&#8230; Op de foto komt Keizer de vergaderruimte binnen gewaggeld, boven zijn enorme romp steekt hij twee vlezige duimen in de lucht, een trumpiaans proletengebaar. Met een paar vette kledders brylcreem is zijn haar tegen zijn opgeblazen harses aangeplakt. Om zijn vadsige vingers draagt hij patserige ringen. Het lillen van de onstuimige onderkin moet je er zelf bij denken.
Dat deinende, zwetende lijf: je zou er een waarschuwingssticker op willen plakken. ‘Lijkenpikken kan tot ernstige obesitas leiden.’
Die twee duimen&#8230; Alles onder controle!!, proberen die duimen zichzelf te overschreeuwen. Ik ben de succesvolste president van de Verenigde Staten ooit. Ik ben de integerste VVD’er ooit. Vervelende pers hebben we buiten de deur weten te houden. Twee duimpies. Hoppa.
Met de persbijeenkomst wilde Keizer naar buiten brengen ‘hoe ik de feiten zie en wat de feiten ook zijn,’ zo zei hij in het NOS-journaal. Lees tussen de regels door: deze man vindt dat hij het alleenrecht heeft op de feiten. Deze man is Trump op klein niveau. Of nou ja, klein, klein&#8230;
Terug naar de foto. Aan een tafel in de persruimte zit Jaap de Bruijn klaar, ‘de financiële topman van De Facultatieve,’ volgens het onderschrift. Voordat ik hem beschrijf, eerst even die tafel. Stapels keurige rapportjes liggen klaar, ringbandjes erdoorheen gejast. ‘Volledige openheid,’ noemt Keizer dit. (Hoogleraar accountancy Marcel Pheijffer: ‘Hij zet de buitenwereld op het verkeerde been.’) Thermoskannen koffie staan klaar. Op dienbladen zien we flesjes Spa rood en blauw. Op een bordje liggen enkele bokkenpootjes hartverscheurend te verpieteren. Het ziet eruit alsof het hele zooitje is overgebleven na een recente crematie.
<q class="pull-left">Aan mannen als Henry Keizer gaat ons land ten onder</q>
Nu Jaap de Bruijn: stropdas met Schotse ruit, zo’n massieve kop die decennia in vergaderzaaltjes heeft doorgebracht, misschien is hij daar wel versteend, het zou kunnen dat een medewerker dit rotsblok rondrijdt, van commissariaatsoverleg naar bestuursvergadering naar bijeenkomst van de Rotary Club. Uit De Bruijns linkermanchet steekt een pols met daaraan een horloge zo groot dat je er twaalf bokkenpootjes op kunt serveren. Hij kijkt in de camera, De Bruijn. Uitdagend. Het zelfverzekerde narcisme van een man die weet dat hij overal mee wegkomt, want hij is natuurlijk net als zijn dikke vriend Keizer lid van de VVD. (Ik heb dit laatste niet gecheckt maar ik weet het zeker.)
Hè, moet dat nou, zo op de man spelen?
Ja, dit moet op de man gespeeld worden, want kerels als Keizer &amp; De Bruijn zijn personificaties van een manier van denken. De hele affaire rond De Facultatieve is exemplarisch. Het is de uitvaartindustrie volgens het VVD-ideaal. Aan de dood valt fors te verdienen &#8211; dat heet vrije markt &#8211; en als jij na je dood een beetje netjes begraven of gecremeerd wilt worden, is dat je eigen verantwoordelijkheid &#8211; dat heet liberalisme. Je kunt het Mark(t) Rutte bijna horen zeggen in een of ander tegenspraakloos tv-interview: ‘Ik snap werkelijk niet waarom mensen met een uitkering een compleet verzorgd eigen graf nodig hebben. Kunnen ze niet gewoon netjes met z’n allen in een massagraf?’ (Mentale aantekening voor de persvoorlichter: nog even snel een wat klantvriendelijker woord dan ‘massagraf’ in elkaar främelen&#8230;)
Aan mannen als Henry Keizer gaat ons land ten onder. We beelden ons in dat ze de economie draaiende houden, maar ze misbruiken de economie. De lijst VVD’ers die bij schimmige deals, corruptieschandalen en sjoemelaffaires betrokken zijn, is inmiddels langer dan de lijst met integere leden van die partij &#8211; áls die er al zijn.
En toch, we bewonderen ze, de mannen in Oger-pakken met Rolexen en zegelringen en Bentleys en andere proletenproducten. Hele roedels scholieren melden zich jaarlijks aan voor studies als bedrijfskunde en economie om de doodeenvoudige reden dat zij zelf straks óók dikke bonussen willen binnenslepen. O, en er is weinig waar de gemiddelde kantoorlul orgastischer van wordt dan van de term ‘leidinggevende functie’. Da’s toch wel het hoogst haalbare. Iedereen wil zo’n man zijn, iedereen wil managen, iedereen wil macht, wil slimme dealtjes sluiten die nét wel of nét niet wetmatig zijn &#8211; dat is de spanning van het spel.
Die bewondering is niet gebaseerd op intellectueel denkwerk maar op oppervlakkige statussymbolen. En daarom speel ik op de man. We moeten kerels als Henry Keizer en hun uiterlijkheden gaan verachten. Ze zijn hun uiterlijk. Ze brengen ons niets dan corruptie en gewetenloze geldzucht. We moeten spugen op hun vadsige, arrogante machtssmoelen, we moeten hun omhoog gestoken duimen in hun eigen uitgezakte vergaderreten steken.
Onschuldig tot hun onschuld bewezen is? Nee. Dit soort mannen heeft altijd schuld. Omdat ze zichzelf mogelijk maken.
<div class="info-box">
Lees meer over politieke integriteit (en de VVD) in <a href="https://www.vn.nl/thema/politieke-integriteits-index/" target="_blank">VN&#8217;s jaarlijkse politieke integriteits-index</a>.
</div>

Jamal Ouariachi

Soms zegt een foto alles

Lesje begroten van Wennink

Verhaal van de Week

Prinsjesdag

Essay

Gooi die nazi-omroep uit het bestel!

Teun van de Keuken

Brommers in zee

Kort verhaal Rob van Essen

Elke tijd kent zijn splijtzwam

Niet wolf, wel wolf

Mikpunt van de twijfelbrigade

Hans against the machine

We legde de vraag voor aan vijf deskundigen

Is een kiesdrempel een goed idee?

De nieuwe Connie Palmen

Cultuurtip