<div class="lead">
Natuurlijk is Hollywood racistisch. En seksistisch. Oscar-presentator Chris Rock verbond die twee issues met serieus goede grappen. Maar: hoe terecht waren de prijzen?
</div>
Is Hollywood racistisch? Natuurlijk is Hollywood racistisch, beaamde presentator Chris Rock in zijn <a href="http://openingsspeech" target="_blank">openingsspeech</a> van de Oscars.
<iframe width="500" height="281" src="https://www.youtube-nocookie.com/embed/tOj2ZZyYBo8?feature=oembed" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>
En dat is het <a href="https://newrepublic.com/article/128584/hollywood-blackout-1996-academy-awards" target="_blank">allang</a>. Maar niet met brandende kruizen. Het is een ander soort racisme. Het soort dat zegt: we vinden je aardig, maar je past niet bij de club. ‘Als je voor presentator genomineerd zou moeten worden,’ concludeerde de zwarte Rock, ‘had ik deze baan niet eens gekregen.’
Op dezelfde manier is Hollywood seksistisch. Dat ligt niet alleen aan de Academy of Motion Picture Arts and Sciences, die de Oscars uitreikt. Dat zit in het <a href="http://www.volkskrant.nl/film/onderzoek-wijst-uit-hollywood-is-blank-man-en-hetero~a4249590/" target="_blank">hele systeem</a> van opleiding, financiering, productie, distributie en promotie. Met als resultaat – om maar één voorbeeld te noemen – dat nog nooit één cameravrouw voor een Oscar is genomineerd. Sterker nog, het woord ‘cameravrouw’ klinkt raar. Omdat je het nooit hoort.
De afgelopen twee jaar, waarin <a href="https://twitter.com/latimes/status/687861828072910850/photo/1" target="_blank">niet één gekleurde acteur of actrice</a> voor een Oscar werd genomineerd, heeft het racisme van Hollywood het seksisme, dat daarvoor veel aandacht kreeg, naar de achtergrond verdreven. Terwijl daarover nog genoeg te zeggen is, met een bon voor een borstlift in de absurde <a href="http://www.thedailybeast.com/articles/2016/02/05/inside-the-absurd-200k-oscar-gift-bag-vapes-a-trip-to-israel-and-a-vampire-breast-lift.html" target="_blank">goody bag</a> (ter waarde van twee ton) die de genomineerde filmsterren mee naar huis kregen, nog nooit <a href="http://www.theguardian.com/film/2016/jan/25/ian-mckellen-why-no-openly-gay-man-oscar-diversity-homophobia" target="_blank">een openlijk homoseksuele acteur</a> die een Oscar won en Anohni’s (van Antony and the Johnsons) <a href="https://www.facebook.com/AntonyandtheJohnsons/posts/10154001331678552" target="_blank">gekwetste reactie</a>, ondanks haar trots om als transgender genomineerd te zijn, dat ze niet mocht optreden bij de uitreiking.
Rock verbond de issues van gender en ras echter met elkaar, met een grap met serieuze ondertoon. ‘Als je elk jaar zwarte genomineerden wilt hebben, moet je zwarte categorieën hebben. We doen het al met mannen en vrouwen. Ga maar na. Er is geen enkele serieuze reden om verschillende categorieën te hebben voor mannen en vrouwen voor acteren. Het is geen atletiek. Robert De Niro heeft nooit gezegd: ik kan maar beter wat rustiger acteren, zodat Mery Streep het kan bijbenen.’
En inderdaad zijn de aparte categorieën voor acteurs en actrices per definitie seksistisch. Net zoals het creëren van een aparte categorie voor cameravrouwen of regisseuses zou zijn. Rock sloeg de spijker op zijn kop. Afschaffen dat verschil. Echte gelijkwaardigheid betekent: met elkaar de strijd aangaan. Met als open vraag: hoe vaak zou dan een vrouw Beste Acteerprestatie winnen?
<h5>Maar ja, geen paard of beer</h5>
Laten we kijken naar dit jaar. De Oscar voor Beste Actrice ging naar Brie Larson voor Room. Een mooie, sterke rol, maar eigenlijk had de prijs naar <a href="https://www.vn.nl/ga-naar-45-years-het-zal-niet-tegenvallen/" target="_blank">Charlotte Rampling</a> moeten gaan voor 45 Years. Die leek op kop te liggen, maar zei <a href="http://www.theguardian.com/film/2016/jan/22/oscars-2016-charlotte-rampling-diversity-row-racist-to-white-people" target="_blank">iets onhandigs</a> over het gebrek aan zwarte genomineerden, waarna haar kansen verkeken waren.
Maar Larson zou hoe dan ook verloren hebben van Leonardo DiCaprio, die zijn zesde nominatie, zoals algemeen verwacht, eindelijk verzilverde. In The Revenant doet hij zo hard zijn best (vecht met een beer in de sneeuw, kruipt in een dood paard tegen de kou) dat het <a href="https://www.youtube.com/watch?v=qiMko7g2TrE" target="_blank">zielig</a> zou zijn geweest hem <a href="http://redcarpetrampage.com" target="_blank">niet te laten winnen</a>. Al is Michael Fassbenders versie van Steve Jobs feitelijk een betere rol, maar ja, die heeft geen paard of beer.
En de prijs voor Beste Bijrol? Die ging naar Alicia Vikander in The Danish Girl, wat ze best had kunnen winnen van haar mannelijke tegenstrever Mark Rylance in Bridge of Spies. Hoewel ook hier in beide gevallen de Academy de verkeerde genomineerde koos. Beste Mannelijke Bijrol had, verdiend en algemeen verwacht, naar Sylvester Stallone moeten gaan in Creed (gelukkig kreeg hij wel de <a href="http://www.filmkrant.nl/nieuws_2016/13450" target="_blank">Razzie Redeemer Award</a>) en Beste Vrouwelijke Bijrol naar Rooney Mara in Carol.
Rooney Mara, die overigens <a href="http://boingboing.net/2016/02/22/mara-rooney-regrets-playing-wh.html" target="_blank">spijt</a> heeft betuigd dat ze vorig jaar als witte actrice een Indiaan heeft gespeeld in het geflopte Pan. Dat heet <a href="https://www.youtube.com/watch?v=XebG4TO_xss" target="_blank">whitewashing</a> , witte acteurs die gekleurde personages spelen.
<iframe width="500" height="281" src="https://www.youtube-nocookie.com/embed/XebG4TO_xss?feature=oembed" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>
Dat gebeurt opvallend vaak, als je ze allemaal eens op een <a href="http://fusion.net/story/274031/2016-oscars-white-racism-hollywood-bigger-problem-than-oscarssowhite/" target="_blank">rijtje</a> zet. En ondergraaft natuurlijk het veelgehoorde (en <a href="https://www.fandor.com/keyframe/video-evidence-oscarssowhite" target="_blank">bekritiseerde</a>) argument dat er gewoon niet genoeg goede rollen zouden zijn voor niet-witte acteurs. Nee, niet als de witte acteurs die rollen inpikken. Chris Rock draaide de situatie om en liet, in een <a href="http://www.slate.com/blogs/browbeat/2016/02/28/watch_chris_rock_and_friends_reimagine_this_year_s_oscar_nominees_with_black.html" target="_blank">kort filmpje</a>, zwarte acteurs opdraven in helemaal witte genomineerde films.
Zo bracht Rock toch nog een relativerende toon in de avond. Want, vroeg hij retorisch, weet u waarom zwarten in de jaren zestig niet demonstreerden tegen de Oscars? ‘Omdat we toen echte dingen hadden om voor te vechten. We hadden het te druk met gelyncht en verkracht worden om ons af te vragen wie Beste Camerawerk won. Als je oma aan een boom bungelt, is het echt heel moeilijk om je druk te maken over de Beste Korte Documentaire.’
P.S. Gegeven de genomineerden, koos de Academy meestal de verkeerde winnaar. De Oscar voor Beste Film, die naar het op zich uitstekende Spotlight ging, had naar <a href="https://www.vn.nl/beste-films-2015" target="_blank">Mad Max: Fury Road</a> moeten gaan. Beste Documentaire, die naar <a href="https://www.vn.nl/die-nieuwe-amy-winehouse-documentaire-moet-dat-nou-echt/" target="_blank">Amy</a> ging, had naar The Look of Silence moeten gaan. En het overschatte The Revenant won Beste Regie en Beste Cinematografie maar die hadden naar respectievelijk Mad Max en Carol (of eventueel ook Mad Max) moeten gaan. En oké, dan nog twee Oscars die wel klopten: Beste Animatie voor <a href="https://www.vn.nl/beste-films-2015" target="_blank">Inside Out</a> (al had <a href="https://www.vn.nl/de-meest-realistische-seksscene-van-het-jaar-met-poppen/" target="_blank">Anomalisa</a> ook gemogen) en Beste Niet-Engelstalige Film voor <a href="https://www.vn.nl/een-overtuigende-verbeelding-van-auschwitz-son-of-saul/" target="_blank">Son of Saul</a>. Scroll door en lees hieronder waarom dat zo&#8217;n bijzondere film is.

Kees Driessen

Hoe Chris Rock de Oscar-academy te kijk zette

Pop strijdt tegen AI-slop

Pop versus AI-slop

Verhaal van de Week

Woningnood

Jetten schiet tekort

Huisdieren als schaamlap

Hannah Prins

Het KNIL en de Molukken

Landverrader

Strijd op en onder het water

Slag om de Noordzee

Brussel in paniek

AI-wedloop

Ongelijke erfverdeling

Erftsunami

Amerika beschermt Israël

Aanval op het ICC

Homohaat ontleedt

Nicolaas Veul

Shakespear forever

Cultuurtip