Manipulatie ligt op de loer
‘Ik ben bang dat gamification je leven niet leuker maakt’, zegt Jeroen van den Hoven, hoogleraar ethiek en technologie aan de TU Delft. ‘Soms kunnen spelelementen functioneel zijn, bijvoorbeeld bij het invoeren van richtlijnen of wetgeving in een organisatie. Als mensen geen zin hebben om dikke rapporten te lezen, kun je via een quiz controleren of iedereen het begrepen heeft. Het spel ligt dan in het verlengde van educatie, en dat werkt.’ Maar het gros van de toepassingen draait volgens hem niet om leren, maar om het disciplineren van gedrag. ‘Het werk wordt verpakt als een spel, de beloning wordt geëxternaliseerd. De intrinsieke motivatie die er misschien nog was, wordt verdrongen door een externe prikkel. In de regel werkt dit niet. Als je je kind wilt stimuleren om te tekenen, geef je het geen geld voor elke tekening, maar geef je het een nieuwe kleurdoos.’ Manipulatie ligt op de loer: ‘We weten zoveel over hoe we gedrag kunnen beïnvloeden, daar moet je heel voorzichtig mee zijn.’
