<div class="wpg-element paragraph">
<p>Minister Hillen kreeg zware kritiek toen hij in VN de Kunduz-missie ‘vooral militair’ noemde. Maar was die opmerking echt zo dom? </p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>&#8216;Bel me maandag om één uur,&#8217; roept Jan Kleian, voorzitter van de militaire vakbond ACOM, aan de telefoon vanaf de Benedenwindse Eilanden. &#8216;Dan zal ik wel even zeggen wat ik van dat gezeik van de Kamer vind!&#8217; De bonden van Defensiepersoneel ergeren zich blauw aan de kritiek die minister van Defensie Hans Hillen afgelopen week vanuit het parlement om zijn oren kreeg. Toen Hillen in Vrij Nederland de missie naar Kunduz &#8216;vooral militair&#8217; noemde, viel prompt de halve Tweede Kamer over hem heen. Jolande Sap van GroenLinks, die de missie juist steunt vanwege het civiele karakter, was &#8216;geschokt&#8217; over Hillens &#8216;zoveelste blunder&#8217;. Joël Voordewind (ChristenUnie) hekelde de &#8216;neerbuigende houding&#8217; van de minister. Alexander Pechtold van D66 sprak over een &#8216;verbale uitglijder&#8217; die we &#8216;kunnen missen als kiespijn&#8217;. Harry van Bommel van de SP en Hero Brinkman van de PVV, verklaard tegenstanders van &#8216;Kunduz&#8217;, prezen de minister juist het graf in vanwege zijn eerlijkheid: zie je wel, toch een militaire missie, dat hadden zij altijd al gezegd.</p>
<p>Op het moment dat het nieuws in Den Haag bekend werd, verbleef Hillen zelf voor een werkbezoek op de Bovenwindse Eilanden, zodat premier Rutte moest komen opdraven om uit te leggen dat het allemaal &#8216;een misverstand&#8217; was. De oppositie nam er geen genoegen mee en eiste in koor een Kamerdebat, dat deze week plaatsvindt.</p>
<p>Maar Hillen krijgt steun uit onverwachte hoek: de militaire vakbonden. De belangenbehartigers van het defensiepersoneel liggen al maanden met de minister in de clinch over de dreigende ontslagen in de krijgsmacht als gevolg van de bezuinigingen. In mei organiseerden ze nog een grote demonstratie op het Malieveld, waar de minister werd getrakteerd op een snerpend fluitconcert. Maar met zijn uitspraak over de missie naar Kunduz heeft Hillen bij de bonden en bij de manschappen de juiste snaar geraakt. &#8216;Hillen heeft groot gelijk,&#8217; zegt Jan Kleian, weer terug in het vaderland. &#8216;Alle militairen die ik spreek, zeggen het ook. Waarom moet de Kamer een missie die voor negentig procent uit militairen bestaat, zo nodig &#8220;civiel&#8221; noemen? Daar wordt het echt niet veiliger van, met al die aanslagen in Kunduz. De militairen snappen geen bal meer van dit soort muggenzifterij. Die denken: we willen gewoon duidelijkheid. Maar intussen is de Kamer aan het discussiëren over de vraag of de politieagenten die we daar opleiden wel terug mogen schieten op de taliban.&#8217;</p>
<p>Bijval komt er ook van Wim van den Burg, voorzitter van de militaire bond AFMP/FNV. &#8216;Het wekt een volkomen verkeerde indruk dat de Kamer de missie &#8220;civiel&#8221; wil blijven noemen. Het zwemt als een eend, het kwaakt als een eend, het waggelt als een eend. De Kamer leeft in een eigen werkelijkheid, die weinig te maken heeft met de harde werkelijkheid in Afghanistan. Deze minister zegt tenminste waar het op staat.&#8217;</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph-quote">
<blockquote>
<p>&#8211; &#8216;Het zwemt als een eend, het kwaakt als een eend, het waggelt als een eend&#8217;</p>
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Jean Debie, voorman van de Vakbond voor Defensiepersoneel VBM/NOV: &#8216;Het gebruik van de term &#8220;civiel&#8221; doet totaal geen recht aan de rol die de Nederlandse militairen in Kunduz spelen. Zij nemen de risico&#8217;s. Begrijp me goed, ik hoop echt dat het niet gebeurt. Maar hoe reageert de Kamer als er straks toch Nederlandse doden vallen in Kunduz? Is de missie dan nog steeds civiel? Politiek was die uitspraak van Hillen misschien niet zo handig, maar hij komt tenminste op voor zijn mensen.&#8217;<br />De ergernis van de militaire bonden over de houding van de Tweede Kamer heeft al een langere geschiedenis. Tijdens de missie in Uruzgan werd rond het Binnenhof ook al eindeloos gebakkeleid over de vraag of het een vechtmissie of een opbouwmissie was. Wim van den Burg: &#8216;Ik heb indertijd al een keer tegen Dick Berlijn, toenmalig commandant der strijdkrachten, gezegd: Dick, daar moeten jullie in Den Haag echt mee ophouden. Want als je het een opbouwmissie blijft noemen en er vallen doden, gelooft niemand je meer. En nu gaat de discussie weer over de vraag: civiel of militair. Dat is vragen om problemen.&#8217;</p>
<p>Formeel heeft het kabinet helemaal geen instemming van de Tweede Kamer nodig voor het optuigen van een troepenuitzending over de grenzen. Maar tot ergernis van de bonden bemoeien de Kamerleden zich tot in detail met de missie in Kunduz. &#8216;Hillen kan net zo goed tien extra stoelen achter zijn bureau zetten,&#8217; zegt Jan Kleian, &#8216;want die Kamerleden willen óveral hun paraafje onder zetten. Terwijl ze helemaal niet weten waar ze over praten.&#8217;</p>
<p>Sinds de mislukte helikopterevacuatie uit Syrte in februari wordt Hans Hillen in de Kamer keer op keer neergezet als een &#8216;brekebeen&#8217; en een &#8216;brokkenpiloot&#8217;. Maar die reputatie heeft hij in de krijgsmacht allerminst. &#8216;Wij hebben natuurlijk andere belangen dan Hillen,&#8217; zegt Jean Debie. &#8216;Hij moet een miljard bezuinigen, voor ons zijn gedwongen ontslagen onbespreekbaar, en we willen een goed sociaal plan. Maar er is goed met hem te praten. Hij weet wat er speelt onder militairen.&#8217; Wim van den Burg: &#8216;In dat opzicht lijkt hij meer op Henk Kamp &#8211; die heel populair was binnen de krijgsmacht &#8211; dan op Eimert van Middelkoop. Die stond met zijn rug naar de militairen en praatte telkens met de Kamer mee.&#8217; Jan Kleian: &#8216;En Van Middelkoop liet ook nog de tekorten oplopen, die Hans Hillen op zijn bord heeft gekregen. Ik ben blij dat we nu een andere minister hebben.&#8217;<br />Na Hillens uitspraak over de missie naar Kunduz vroeg menigeen zich af hoe de minister, die al decennia bekend staat als geslepen spindoctor, zo&#8217;n politieke uitglijder had kunnen maken. Was hij niet veel te eerlijk geweest? Maar misschien was zijn opmerking strategisch veel slimmer dan veel mensen denken. Om zijn ministerschap tot een goed einde te brengen, heeft Hillen de steun binnen Defensie uiteindelijk veel harder nodig dan die van de oppositie. Bovendien: als de missie in Kunduz straks toch op vechten uitdraait, kan Hillen zeggen dat hij al vroeg heeft gewaarschuwd tegen de naïeve verwachtingen in de Kamer. Zo zou het gezegde &#8216;eerlijk duurt het langst&#8217; voor de oude spindoctor nog onverwachte glans kunnen krijgen.</p>
</p></div>
