Bladwijzers / De beste online bronnen bij het nieuws
The Guardian; Een nieuw Tahrir
Begin februari werd Abdul Quader Mollah in Bangladesh veroordeeld tot levenslang. Mollah is politicus van de islamistische partij Jamaat-e-Islami en werd berecht vanwege de oorlogsmisdaden die hij veertig jaar geleden pleegde tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog met Pakistan, toen zijn partij Pakistan steunde. In de Bengaalse hoofdstad Dhaka stroomde het Shahbagh-plein vol met betogers die levenslang niet genoeg vonden: ze eisten de doodstraf voor Mollah. Twee weken later stond het plein nog steeds bomvol Bengaalse jongeren, die naast zwaardere straffen voor oorlogsmisdadigers ook riepen om meer rechtvaardigheid en democratie in Bangladesh. Waait de Arabische lente over naar Azië? Is er sprake van een nieuw Tahrir?
Tehelka; De &#8216;post-war generation&#8217;
In een interview met het politieke tijdschrift Tehelka analyseert de voormalige Indiase high commissioner (een soort ambassadeur) van Bangladesh Veena Sikri de Shahbagh-beweging. Wat het meest opvalt, zo stelt ze, is dat een groot deel van de protesterende menigte bestaat uit jongeren die de onafhankelijkheidsoorlog zelf nooit hebben meegemaakt. De jeugd is op zoek naar het bestaansrecht van Bangladesh. Sikri noemt dit van groot historisch belang voor de hele regio, en deelt zo nog maar eens een subtiele speldenprik uit aan India&#8217;s eeuwige vijand Pakistan.
Al Jazeera; Media-aandacht
Op Al Jazeera wordt de Shahbagh-beweging besproken met drie deskundigen. Er is veel aandacht voor de invloed van sociale media bij de protesten: via Facebook-evenementen en oproepen van invloedrijke bloggers kon de beweging gelanceerd worden en op massale aanwezigheid rekenen. Ook wordt via Twitter internationale aandacht gevraagd voor de ontwikkelingen rond Shahbagh, zoals voor de vele conservatieve vrouwen die zich aansloten bij de beweging om te strijden voor betere rechten.
Shahbaghmovent; Blogger vermoord
De Shahbagh-beweging heeft ook haar eigen website, die wordt gebruikt voor aankondigingen en verslagen van de protestdagen op het Shahbagh-plein. Ook wordt blogger Ahmed Rajib Haider, eigenaar van de bekende Bangladese blog Thaba Baba en een van de initiatiefnemers van Shahbagh, herdacht. Hij werd twee dagen na het begin van de protesten vermoord, naar het schijnt door aanhangers van de jeugdbeweging van Jamaat-e-Islami. Via Twitter verspreidt de beweging onder het account @ShahbagInfo het laatste nieuws, en worden alle berichten met de hashtags #Shahbag of #Shahbagh weergegeven.
YouTube; Dateline Bangladesh
In 1970 en 1971 was de Indiase Gita Mehta correspondente voor NBC in Bangladesh, dat toen nog het oostelijk deel van Pakistan vormde. In het toenmalige Pakistan voelden de Bengali uit het oosten zich stelselmatig onderdrukt door het islamitische westen, wat de aanleiding vormde voor de roep om onafhankelijkheid van Oost-Pakistan. Hierop brak een bloedige oorlog uit, waarbij de islamitische Pakistanen talloze massamoorden pleegden onder de Bengali. India schoot het oosten te hulp. Na negen maanden vol gruwelijkheden werd de onafhankelijke staat Bangladesh uitgeroepen. Uit het materiaal van haar correspondentschap stelde Mehta een compilatie samen, die als documentaire met de titel Dateline Bangladesh werd uitgezonden in vele bioscopen. Op YouTube is de documentaire in zijn geheel terug te zien.
BBC; Oorlogstribunaal
Hoewel de Pakistanen hun betrokkenheid bij de Bengalese wreedheden ontkennen, zit de Onafhankelijkheidsoorlog de bevolking van Bangladesh nog altijd erg hoog. Daarom werd in 2011 op initiatief van de regering een tribunaal opgericht dat onderzoek ging doen naar de gebeurtenissen uit 1971. De BBC stelde een lijst op van de belangrijkste verdachten. Deze bestaat grotendeels uit politici van de islamistische partij Jamaat-e-Islami, die altijd veel invloed heeft gehad in Bangladesh. De processen leidden dan ook meerdere malen tot grote protesten van de aanhang van Jamaat-e-Islami.
The Tribune Express; Onverschillig Pakistan
Een belangrijk doel van het oorlogstribunaal is voor de Bengali dat Pakistan zijn excuses aanbiedt voor de talloze verkrachtingen en de moorden op intellectuelen en schrijvers in de korte Onafhankelijkheidsoorlog. Maar terwijl in Dhaka de emoties over de gebeurtenissen van veertig jaar geleden hoog oplopen, staan de Pakistanen er totaal onverschillig tegenover. Sterker nog: ze hebben geen idee van wat er in hun buurland aan de hand is. Pervez Hoodbhoy, een Pakistaanse professor, legt uit hoe en waarom de Bengali uit het collectieve geheugen van Pakistan zijn verdwenen.
Kafila.org; De gevaren van Shahbagh
De meeste media geven, als ze er al over schrijven, de protesten op het Shahbagh-plein weer als een historische gebeurtenis. Ze schrijven lovend over de haast carnavaleske sfeer die op het plein hangt. Maar op de Indiase opiniewebsite Kafila.org worden ook de nadelen van de protestbeweging weergeven. Zo zou Shahbagh tot vervreemding van religieuze burgers kunnen leiden, en is de schreeuw om onmiddellijke verandering niet realistisch. Waar dagelijks wordt geroepen om ophanging van oorlogsmisdadigers, zouden de Bengali zich beter kunnen richten op de kwaliteit van het oorlogstribunaal, dat zonder hulp van de Verenigde Naties nog altijd niet voldoet aan de hoge internationale standaarden.
Ga voor deze bronnen naar vn.nl/bangladesh

Anne Schepers

Het Shahbaghplein

Ongelijke transzorg

Machtige Eerste Kamer

Democratisch tekort

Bange huisartsen

Verhaal van de week

Clickbait-sletjes

Nicolaas Veul

Nederland in crisis

Hans against the machine

Iedereen naar het buitenland

Hollander zoekt asiel

‘Mam, ik ga toch niet dood?’

Reportage

Tibet bezet

China verstevigt zijn grip

Het verdriet van Tibet

Iedereen is hypocriet

Hannah Prins

Tien openluchtbioscopen

Cultuurtips