Non-fictie / Als zoonlief gaat blowen
&#8216;Mam, wat jij gedaan hebt, is obsceen.&#8217; Met die mededeling liet Jake Myerson zijn moeder via de Daily Mail weten wat hij dacht van het boek dat zij over hem geschreven had. De krant drukte bij het artikel een foto af van een erg slungelachtige Jake met als onderschrift: &#8216;Jake Myerson werd op zijn zeventiende door zijn ouders uit huis gezet omdat hij cannabis rookte.&#8217;
Als Julie Myerson de kans had gekregen, zou ze ongetwijfeld &#8216;cannabis&#8217; hebben vervangen door &#8216;skunk&#8217;, een woord dat ze pas leerde kennen toen haar zachtaardige, fijngevoelige en leergierige zoon veranderde in een agressieve, brutale dief en spijbelaar. Skunk is het resultaat van de genetische manipulatie van de oude getrouwe cannabisplant. De werkzame stof, THC, is tot dertig keer hoger. THC kan psychoses veroorzaken en bij jonge mensen de ontwikkeling van hun hersenen belemmeren.
Na de publieke aanval van haar zoon verdedigde Myerson, in Nederland vooral bekend van haar thriller Hier gebeurt nooit wat (2003), zich in het BBC-programma Newsnight. De wereld beseft te weinig hoe gevaarlijk en verslavend skunk is, zei ze. Waarop Jeremy Paxman haar telkens opnieuw het vuur na aan de schenen legde: geloofde ze echt dat dit boek haar zoon zou helpen af te kicken? Had ze wel voldoende rekening gehouden met zijn welzijn?
Paxman vond duidelijk van niet. En ook heel wat columnisten hebben Myerson streng veroordeeld. Als een literaire kannibaal zou ze zich aan het levensverhaal van haar zoon hebben bezat. In het laatste hoofdstuk beschrijft Myerson nochtans hoe ze haar zoon het manuscript liet lezen voor ze het aan haar uitgever bezorgde. Op een paar kleine dingetjes na had hij nauwelijks opmerkingen.
Zoon Jake is het niet eens met die versie van de feiten. &#8216;Mijn moeder zou het boek hoe dan ook gepubliceerd hebben. Ik heb zelfs een advocaat geraadpleegd, maar die zei dat ik het niet kon tegenhouden.&#8217; Jake was er trouwens aan gewend dat zijn leven voer leverde voor zijn moeders pen. Jarenlang onderhield Myerson haar lezers met leuke verhaaltjes over haar drie kinderen in haar column in The Guardian.
Extreme eerlijkheid
Uit de herinneringen die Myerson ophaalt aan Jakes kindertijd blijkt dat zij en haar man de hedendaagse opvoedkundige principes strikt hebben gevolgd: veel positieve aandacht, duidelijke afspraken, beloning voor goed gedrag, enthousiaste steun. Maar die ouders waren natuurlijk ook maar mensen. Toen Jake dertien was, kregen Julie en haar man problemen. Een tijdlang werden ze door hun ruzies in beslag genomen. Is het toen fout gegaan met Jake? vraagt Julie zich vertwijfeld af in het boek.
Jake bevestigt haar vermoeden. In de Daily Mail laat hij meer los over die periode. Een jaar lang leed hij aan slapeloosheid. &#8216;Mijn ouders hadden toen beter uit elkaar kunnen gaan,&#8217; klinkt zijn harde oordeel.
Jake Myerson kan terecht boos zijn op zijn moeder, maar die stelt zich ook zelf uiterst kwetsbaar op. &#8216;Eigenlijk is het een boek over mezelf,&#8217; zegt ze tegen haar zoon en daarmee heeft ze geen ongelijk. Ze vertelt over haar liefde voor hem, over haar twijfels, haar angsten. Daardoor wekt ze de indruk dat ze zich beter wat meer met haar zoon had kunnen bezighouden dan met zichzelf. Ze herinnert zich Jake als peuter en als kleuter, maar hoe zat het met de vijftienjarige die naar cannabis greep? Waren er helemaal geen signalen?
Onvermijdelijk stelt de lezer zich dit soort vragen. De extreme eerlijkheid waarmee Myerson vertelt, is een uitnodiging haar te beoordelen. De beslissing van haar en haar man om hun zoon uit huis te zetten, heeft voor heftige reacties gezorgd. Zelf noemt ze die het gevolg van een pedagogische strategie die tough love genoemd wordt: je maakt iemand duidelijk dat je van hem houdt, maar die liefde is niet onvoorwaardelijk. Met een Jake die steelt, die zijn moeder slaat en niet naar school gaat, wenst ze niet onder één dak te leven. Er zijn nog twee andere kinderen in huis. Ook aan hun welzijn moet ze denken. En aan dat van zichzelf en haar man.
Het aangrijpende verslag van de stormen met zoon Jake wordt afgewisseld met stukjes reportage over Myersons zoektocht naar een zekere Mary Yelloly (1816-1838), een vrouw over wie we weinig meer te weten komen dan dat ze op erg jonge leeftijd aan tuberculose stierf en dat ze een reeks niet onaardige aquarellen naliet. Myerson was aanvankelijk van plan alleen over Yelloly te schrijven, maar het andere onderwerp drong zich aan haar op. De verstrengeling van de twee verhalen kan bizar lijken, maar voor mij werkte ze wel. Omdat Myerson haar zoon aan het verliezen is, wordt het vinden van Mary levensbelangrijk. In The Lost Child komt Myerson in opstand tegen verlies. Daar ligt de kracht van dit boek.
Julie Myerson, ‘The Lost Child. A True Story’, Bloomsbury, 336 pagina’s, € 12,-

Kristien Hemmerechts

Harde liefde

Welkom in Nederland

De opvangcrisis escaleert

Verhaal van de Week

En nu?

Vechten tegen Assad

Extreemrechtse connecties

JA21

Soepschildpad

Hans Stegeman

Schooljuf

Nicolaas Veul

Plan Rutte mislukt

NAVO

Parijs was een voorbode

Protest

Leven onder de radar

In beeld

Himmler in New York

Voorbeschouwing

Verdwaald in de AI-psychose

Chatbots