Film

In de Scientific American van afgelopen september stond een fascinerend artikel waarin wetenschapspublicist Alan Weisman theoretiseerde wat er zou gebeuren wanneer de mens opeens van de aardbodem zou verdwijnen. Hoe lang zou het duren voordat de natuur de wereld weer terugvorderde? Het antwoord: razend snel. Binnen twee tot vier jaar zouden de straten van een metropool als New York overwoekerd zijn, vijfhonderd jaar later zou de stad weer bedekt zijn met dichte bossen. Wilde huiskatten zouden er goed boeren, terwijl al het ongedierte roemloos met de mensheid ten onder zou gaan. Bijna elke menselijke inmenging kan worden tenietgedaan. Zelfs de CO2-concentratie. Alleen zit die pas na 100.000 jaar weer op pre-?industrieel niveau.

Dat onze CO2-uitstoot de grote boosdoener is bij de opwarming van de aarde liet Al – ‘I used to be the next president of the United States’ – Gore ons vorig jaar al weten in zijn Oscarwinnende milieudocumentaire An Inconvenient Truth. Met een persoonlijke aanpak, sprekende beelden en begrijpelijke grafiekjes probeerde Gore de wereld – maar vooral Amerika – van de ernst van de situatie te doordringen.

Spin-offs konden na het grote succes van de documentaire niet uitblijven. Zo is er het belerende The 11th Hour, ingeleid door Leonardo DiCaprio. Precies een jaar na An Inconvenient Truth worden dezelfde argumenten nog eens lauwwarm opgediend. Maar in plaats van cijfers en plaatjes is deze eentonige documentaire volgepropt met vierenvijftig pratende knappe koppen: van Michail Gorbatsjov tot Stephen Hawking.

Veel nieuws hebben ze niet te melden: ja, de wereld is uit balans, maar het tij is nog net te keren. Behalve voorbeelden van duurzaam design, duurzame energie en zelfvoorzienende huizen worden er in de film weinig praktische oplossingen geboden. Leuk, zo’n ‘groen’ huis dat werkt op zonne-energie en afval verwerkt en recyclet. Maar: hoe komen wij eraan?

Alleen opperhoofd Oren Lyons, Faith­keeper van de Turtleclan van de Onondaga Nation, verrast in The 11th Hour met zijn nuchtere conclusie: we doen het reddingswerk niet voor de aarde, die regenereert wel – met of zonder ons – we doen het voor onszelf. Oftewel: ‘De aarde heeft alle tijd van de wereld, wij niet.’