De PvdA heeft geen Samsom, Asscher of Aboutaleb nodig als lijsttrekker, maar een linkse oude man in ribfluweel. Een Hollandse Sanders of Van der Bellen, dat is de trend. Dus wie moet het worden?

Nu de strijd om het lijsttrekkerschap in de PvdA straks lijkt te gaan tussen Diederik Samsom (44) en Lodewijk Asscher (41) vraag je je toch af waarom de Nederlandse sociaal-democraten de voor de hand liggende laatste reddingsboei weigeren te grijpen. Als je van die hatelijke 8 zetels in de peilingen af wil, zit er maar een ding op: kies voor een morsige lijsttrekker, liefst in versleten ribfluweel gestoken, zo mogelijk rokend en ver voorbij welke pensioengerechtigde leeftijd dan ook.

Het is een internationale trend die de zieltogende PvdA weer eens helemaal over het hoofd lijkt te zien. Zelfs Ahmed Aboutaleb, tactisch in de wachtkamer tot Samsom het bijltje er eigenhandig bij neergooit, heeft met zijn 54 jaar echt een veel te jeugdige uitstraling.

We weten het bij Vrij Nederland uit eigen ervaring en we doen er ons voordeel mee: de linkse, oude man is populair (ook de oude vrouw doet het trouwens best goed). Lezers snellen naar de echte of de digitale kiosk voor een groot interview met taalkundige en activist Noam Chomsky (87) of schrijver György Konrád (83). Al bleek de laatste wel oud maar bij nader inzien helemaal niet zo links toen schrijfster en toneelmaakster Marjolijn van Heemstra hem voor Vrij Nederland sprak in zijn huis in Boedapest.

Dat onze lezers vallen voor oude mannen zou je kunnen zien als een generatiekwestie, het gevolg van een vergrijzend lezersbestand. Toch lijkt de populariteit van de oude man – juist ook onder jonge lezers én kiezers – vooral voort te komen uit een jeugdig verlangen naar authenticiteit en afzien van politieke spelletjes en eigenbelang.

Laat ze bij de PvdA eens kijken naar de Oostenrijkers, die met Alexander van der Bellen (71) een bejaarde, voormalige vrijmetselaar, ex-sociaal-democraat en kettingroker als president kozen. Naar hip en links Amerika dat tegen de zin van het Democratische establishment Bernie Sanders (74) omarmt. Of naar de leden van de Engelse Labour Party die, tegen de zin van de meeste Kamerleden van hun partij, in Jeremy Corbyn (gisteren werd hij 67) hun ideale leider zagen. Met Sanders (zeven kleinkinderen), Van der Bellen (‘meerdere’ kleinkinderen) en Corbyn (minstens één kleinzoon) hebben de opa’s een sterke positie op links ingenomen. Het zijn oude mannen die geen boodschap hebben aan vage compromissen, die geen status of carrière meer hoeven na te streven, die simpelweg een betere wereld willen achterlaten voor hun kleinkinderen.

‘Als ik het niet doe, wie doet het dan wel?’ zei Noam Chomsky tegen VN. ‘Idealen zijn broodnodig nu we aan de rand staan van de vernietiging van de mensheid.’ Zo is het maar net. Hierbij een dringende oproep namens de PvdA: welke opa neemt de handschoen op?

…Of Fred van der Spek? Foto: Joost van den Broek/de Volkskrant/HH

Morsige types genoeg binnen die partij, kijk alleen maar naar de voorzitter. Maar zo’n trui is niet genoeg, je moet ook  een jaar of 77 zijn – en ja, zo’n Wim Kok mist dan weer de benodigde ideologische veren. Het bejaarde trio Jan Pronk, Marcel van Dam en Bram Peper kunnen we gevoeglijk wegstrepen wegens gebrek aan charisma. Moet Jan Terlouw (84) de kar dan trekken, al is hij  van de verkeerde partij? De hoogste ogen gooit misschien nog de voormalige ayatollah van het Noorden Max van den Berg (al is hij met zijn 70 jaar een tikje aan de jonge kant). Maar wacht: is het niet de hoogste tijd dat PSP-oprichter Fred van der Spek (85), de laatste echte socialist, de PvdA van de ondergang komt redden?