David Cronenberg. Cosmopolis
Er zitten, naast genoeg open deuren, enkele interessante ideeën in Cosmopolis, de verfilming door David Cronenberg van de roman van Don DeLillo. De mooiste vind ik deze: &#8216;Geld is zijn narratief verloren, net als de schilderkunst. Geld praat alleen nog met zichzelf.&#8217; De veranderende rol van geld in de kapitalistische samenleving, vergeleken met de opkomst van abstracte schilderkunst. Het suggereert een culturele vloedgolf, waarin modernisme, liberalisme, individualisme en kapitalisme de mensheid leiden van concrete representatie (waarbij iedereen begrijpt naar welke werkelijkheid geld en kunst verwijzen) naar betekenisloze abstractie, die in kleine kring op onnavolgbare wijze miljoenen oplevert.
Cronenberg is een ideeënfilmer, een cultureel commentator. Sommige mensen zien dat niet, omdat ze worden afgeschrikt door de vlezige kanten van zijn werk, de body horror. Maar terwijl zoon Brandon in Cannes de familietraditie in ere hield met Antiviral &#8211; waarin net als bij pa&#8217;s bekendste werk lichaam, media en technologie met elkaar vergroeien &#8211; biedt vader David dit keer, ook in première in Cannes, juist een tekort aan vleselijke inbedding.
Waar in Videodrome de televisie ademt, in The Fly mens en vlieg versmelten, in Naked Lunch de typemachine over tafel wandelt en in eXistenZ de gameconsole rechtstreeks in de ruggengraat wordt geplugd, blijft in Cosmopolis het verband tussen lichaam en geest van de hoofdpersoon (een uitgebluste New Yorkse zakenmiljonair) en de virtuele financiële architectuur die op instorten staat metaforisch.
Die metafoor is niet onaardig: zowel het computersysteem waarmee de hoofdpersoon zijn geld verdient als zijn lichaam wordt dagelijks gecontroleerd op &#8216;penetratie&#8217; door vijandige elementen. De diagnose van zijn prostaat levert zelfs inzicht in het wereldwijd falen van markten. Maar het blijft bloedeloos &#8211; pijnlijk voor hoofdrolspeler Robert Pattinson, die na zijn wereldwijde succes als vampier in de onbeduidende Twilight-reeks graag zijn tanden zette in serieuzer materiaal, maar als autistisch financieel genie (&#8217;41. Een priemgetal&#8217;) nauwelijks meer emotionele reikwijdte kan laten zien.?

Kees Driessen

Film

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips