Non-fictie

‘Maar dan de Hollanders, lieve lezer! De Hollanders in Oost-IndiĆ«! Bij hen kun je de meest barbaarse straffen uit vroeger tijden nog vinden, zoals levend verbranden. Die afschuwelijke straf komt in geen enkel beschaafd land meer voor, maar wordt door de Hollanders nog vaak aan zwarten opgelegd, en voltrokken.’ Aldus Jacob Haafner (1755-1809), handelaar, wereldreiziger, schrijver en door het noodlot achtervolgd romanticus. Hij noteerde het in zijn Reize in eenen palanquin uit 1808, nu uit in een mooie door Thomas Rosenboom hertaalde editie met de titel Exotische liefde.

Doel van deze geĆ¼pdate versie, zo vertelt Rosenboom in zijn voorwoord, is om de totaal onbekende Haafner aan de vergetelheid te ontrukken. ‘Het gaat hier om iemand die Multatuli in meerdere opzichten naar de kroon kan steken.’ Haafner, die vanaf zijn late jeugd vele jaren doorbracht in het huidige IndonesiĆ« en India en de plaatselijke talen en gebruiken door en door kende, was Multatuli met zijn tirades...