Blade Runner 2049 is meer dan detectiveverhaal, meer dan sciencefiction, vertelt regisseur Denis Villeneuve. &#8216;De diepe vraag is wat de ziel is, wat ons bewustzijn is.&#8217;
De nieuwe Blade Runner regisseren: wie zou er voor bedanken? Als ‘enorme fan’ van de eerste film uit 1982 wilde Denis Villeneuve graag, maar hij had één voorwaarde. &#8216;Zonder Ridleys zegen zou ik het niet hebben gedaan,&#8217; zegt de Canadese regisseur over Ridley Scott, die het origineel met Harrison Ford en Rutger Hauer maakte. &#8216;We hebben het gehad over zijn referenties, over de oorspong van zijn Blade Runner, over het DNA van die film. Uiteindelijk zei hij: dit is jouw film.&#8217;
We spreken Villeneuve (49) downtown Los Angeles, kort voordat zijn lang verwachte neo-noir science-fiction-spektakel Blade Runner 2049 in première zal gaan. Harrison Ford, inmiddels 75 en nog altijd jeugdig knap, is terug. Nu staat hij naast Ryan Gosling als ‘K’, een mede-Blade Runner die wederom rebellerende klonen (‘replicants’) moet opsporen in een treurig ogend Los Angeles, in de dystopische toekomst van het jaar 2049. De kwade genius wordt angstwekkend knap gespeeld door Jared Leto. Zijn rechterhand is Luz, een sterke rol van de onherkenbaar gemaakte Nederlandse actrice Sylvia Hoeks.
<iframe width="500" height="281" src="https://www.youtube-nocookie.com/embed/gCcx85zbxz4?feature=oembed" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>
De enorme cast, het enorme budget en de enorme verwachtingen die rusten op het vervolg op een cultklassieker maakten het werk van Villeneuve niet gemakkelijk. Als je science-fiction op deze schaal doet, moet het overtuigend zijn, beaamt hij: &#8216;Er zitten dingen in deze film die niet eerder vertoond zijn in de filmgeschiedenis.&#8217; En de opwinding klinkt door in zijn Engels met een Frans accent.
Meermalen smeekt hij journalisten om niets over het plot te verklappen. &#8216;Please, please, laat de fans de film puur beleven.&#8217; Met die kanttekening &#8211; we respecteren zijn oproep om geen spoilers weg te geven &#8211; een weergave van een groepsinterview met de regisseur, die we kennen van sterke films als Prisoners, Arrival en Sicario.
<figure id="post-368353 media-368353" class="align-center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/10/HH-70888791.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/10/HH-70888791-320x237.jpg 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/10/HH-70888791-640x473.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/10/HH-70888791-1280x946.jpg 1280w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/10/HH-70888791-1920x1420.jpg 1920w" alt="" /><figcaption>Denis Villeneuve op de foto met de filmposter. Foto: The Canadian Press/Paul Chiasson/HH</figcaption></figure>
Wist u vooraf dat de special effects zo overtuigend zouden zijn? 
&#8216;De effecten van de eerste film waren in handen van Douglas Trumbull, nog altijd een van de besten in de filmgeschiedenis. Mijn complete crew, íédereen hield van zijn werk. We wilden collectief eer betuigen aan zijn werk &#8211; een liefdesbrief aan de eerste film schrijven. Ik denk dat ze allemaal een extra dosis passie hebben aangeboord om de ideeën uit het scenario uit te voeren.&#8217;
Maar sommige elementen doen pre-modern aan, alsof we juist teruggaan in de tijd. 
&#8216;Wat ik zo mooi vond in het scenario: er bestaat geen internet. Het idee is dat er enkele jaren na de vorige film een soort elektromagnetische golf was, die alle data weg heeft geveegd. Dat had een geweldige consequentie voor mij als filmmaker: ik kon mensen filmen zonder dat ze naar hun iPhone zaten te staren. Geen computerschermen. Daardoor kwam er een vreemd gemeenschapsgevoel terug. Mensen zoeken elkaar op, ze wandelen op straat en kijken rond in plaats van omlaag. Dat was slim van de scriptschrijvers, want het maakte een echt detectiveverhaal mogelijk. Niks googlen om antwoorden te vinden; zelf op pad en op zoek.&#8217;
<q class="pull-left">Wat ik zo mooi vond in het scenario: er bestaat geen internet. (&#8230;) Ik kon mensen filmen zonder dat ze naar hun iPhone zaten te staren.</q>
Het gaat over de verhouding tussen mens en replicant, maar wellicht ook over mens en God? 
&#8216;Voor mij was de eerste film een soort gedicht over onze woede tegenover God, tegenover de schepper. Waarom zijn we hier? Waarom zijn er geen antwoorden? Waarom worstelen we zo in deze wereld zonder dat we weten waarom? Het is natuurlijk ook het Frankenstein-verhaal. En het zit ook weer in deze tweede film, absoluut.&#8217;
De scheidslijn tussen mens en machine, of mens en slaaf, staat centraal.Dat blijft ons ook in de toekomst bezighouden? 
&#8216;Het gaat hier over segregatie, over kaste, over slavernij, over het idee van burgerschap. De replicants zijn objecten. Ze zijn ontworpen met bio-technologie. Maar ze kunnen denken en voelen, ze hebben emoties. Ze hebben alleen geen ervaring en herinnering, ze missen onze emotionele achtergrond, maar ze zijn heel, heel close &#8211; een spiegelbeeld.
De diepe vraag is dus wat de ziel is, wat ons bewustzijn eigenlijk is. Een heftige vraag natuurlijk. Existentieel. Ik heb geen antwoorden, dat kan ik vast zeggen.&#8217;
<figure id="post-368359 media-368359" class="align-center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/10/Blade-runner-2-bijgesneden.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/10/Blade-runner-2-bijgesneden-320x213.jpg 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/10/Blade-runner-2-bijgesneden-640x426.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/10/Blade-runner-2-bijgesneden-1280x853.jpg 1280w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/10/Blade-runner-2-bijgesneden-1920x1279.jpg 1920w" alt="" /><figcaption>Gosling en Hoeks in Blade Runner 2049. Foto: Columbia Pictures/Kobal/REX/Shutterstock/HH</figcaption></figure>
Het is bekend dat Ridley Scott en Harrison Ford het oneens zijn over de vraag of Fords terugkerende karakter, Rich Deckard, mens of replicant is. Wat denkt u? 
&#8216;Ik zit gevangen tussen twee vaders, zogezegd. Ze blijven er maar over discussiëren. En ook de personages twijfelen, je ziet het in de boeken van Philip K. Dick. Innerlijke paranoia heerst onder de mensen. Ridley heeft de angstige mensen in de film wel vergeleken met artsen die de symptomen van hun patiënten in zichzelf menen waar te nemen. Dat is ook een vorm van paranoia: ik ben zelf ziek! Blade Runners hebben constant te maken met ‘synthetische mensen’, zeer moeilijk te onderscheiden van echte mensen. Soms twijfelen ze aan hun eigen identiteit. Zelf-paranoia, zeg maar.
Wat me interesseert is niet het antwoord, maar de vráág die Harrison en Ridley verdeelt.&#8217;
Gaat u een deel III maken? 
&#8216;Mijn job was om deze ene film te maken op basis van een sterk verhaal. Er was absoluut geen druk om rekening te houden met een vervolg. Maar stel dat deze film goed wordt ontvangen… [De eerste recensies zijn unaniem juichend!] Wellicht gaan ze dan aan een derde denken. De bouwstenen zijn er om het verhaal voort te zetten. Maar zoals u weet is dit soort films extreem duur om te maken.&#8217;
<div class="info-box">
Blade Runner 2049 gaat donderdag 5 oktober breed in roulatie.
</div>

Diederik van Hoogstraten

‘Enorme fan’ en regisseur Denis Villeneuve over zijn Blade Runner 2049

Nie wieder is nu

Meebuigen is zinloos

Verhaal van de Week

Van burgerverzet tot dictators

Social media als geheim wapen 

Klimaat, klimaat, klimaat!

Teun van de Keuken

Wat gebeurt er nu>

Europa na de AfD

Weg met de model-minderheid

Interview Pete Wu

Sport wordt almaar duurder

Hans Against the Machine

Schieten en huilen in Israël

Cultuurtip

Staken is winnen

Debat op Dinsdag