<div class="wpg-element lead-bold">
‘Het was verschrikkelijk,’ zegt advocaat Robert Kirsch over de ontmoeting vorige maand met zijn cliënt Hadj Boudella in het detentiecentrum in Guantanamo Bay. ‘Ik moest meneer Boudella vertellen dat zijn dochter was overleden. Ze was zes jaar en had een hartkwaal.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
 Wij hadden veertig duizend euro ingezameld voor een hartoperatie in Berlijn. Maar ze is twee weken voor de operatie overleden. Het was te laat.’
Kirsch had nog meer slecht nieuws voor Boudella en de vijf andere Bosniers van Algerijnse afkomst die het Amerikaanse advocatenkantoor Wilmer Hale pro bono bijstaat. ‘We weten niet of we in de toekomst onze cliënten nog kunnen helpen nu het Congres ons de pas heeft afgesneden,’ vertelt Kirsch. Vrij Nederland schrijft deze week over een nieuwe wet die de habeas-corpuspetities met terugwerkende kracht ongedaan maakt. Sinds het Hooggerechtshof in juni 2004 de ‘vijandige strijders’ het recht gaf om hun gevangenhouding voor een Amerikaanse rechter aan te vechten (het zogenaamde habeas-corpusrecht) hebben Robert Kirsch en zijn collega’s zich ingezet voor de gedetineerden in Guantanamo. Overigens zonder veel succes, omdat de overheid hen op alle fronten tegenwerkt.
Wat gaat Kirsch nu doen? ‘Ons argument is dat deze wet niet van toepassing is op petities die al bij de rechtbank zijn ingediend. Bovendien is er onenigheid over de wet. De democraten in de Senaat dachten dat ze voor een verbod op toekomstige petities hadden gestemd. De republikeinen luisterden er naar maar zeiden niets. Pas toen de wet was ondertekend door Bush werd duidelijk dat het met terugwerkende kracht op de petities van alle gedetineerden in Guantanamo zou worden toegepast.’
Niet dat Kirsch de strijd opgeeft. De gedetineerden in Guantanamo Bay worden vertegenwoordigd door een leger van vijfhonderd prominente advocaten; juristen die zelden zaken verliezen. Maar in deze titanische strijd heeft de overheid de kaarten in handen. Kirsch verwacht dat het ministerie van defensie hem op grond van de nieuwe wet de toegang tot zijn cliënten zal ontzeggen.
Vrij Nederland heeft inzage gekregen in een deel van het dossier van de Bosniërs. Het betreft het antwoord van de advocaten op de conclusie van het militaire tribunaal dat de zes Bosniërs inderdaad ‘vijandige strijders’ zijn. Een deel van de informatie is zwart geblokt door de militaire censuur.
De zes Bosniërs waren najaar 2001 op aandrang van de Amerikanen gearresteerd op verdenking van het beramen van een aanslag op de Amerikaanse ambassade in Sarajevo. Drie maanden later werden ze vrijgelaten toen de Bosnische rechtbank oordeelde dat er geen bewijs was voor vervolging. Toen ze de gevangenis verlieten werden ze gekidnapt door Bosnische en Amerikaanse veiligheidsagenten. Twee dagen later zaten ze in Guantanamo Bay.
Uit het dossier blijkt dat de Amerikanen tijdens de verhoren helemaal niet geïnteresseerd waren in het vermeende complot tegen hun ambassade. Waar de Bosniërs wel eindeloos over verhoord werden waren hun banden met een fundamentalistische beweging in Algerije, en vooral over de charitatieve moslim organisaties waar ze in Bosnië voor werkten. Ook blijkt dat de beschuldigingen tegen de zes uit een bron kwamen: Ali el Hamad, de oud-zwager van een van de mannen die voor verschillende misdrijven in Bosnië veroordeeld was. Deze man beschuldigde de zes van terroristische activiteiten in een poging om zelf uit de gevangenis te komen. Maar Kirsch en zijn collega’s wisten tijdens een bezoek aan Bosnië beslag te leggen op een brief van Ali el Hamad aan de Amerikaanse generaal Virgil Packett, toen een bevelhebber van SFOR in Bosnië. Daaruit blijkt overduidelijk dat Packett en SFOR de verhalen van Hamad niet geloofden en hem een onbetrouwbare informant vonden.
Hamad’s verhaal dat de zes mannen Al Quaeda agenten waren die Islamitische humanitaire organisaties in Bosnië hadden geïnfiltreerd was ook al moeilijk te geloven omdat de zes geen leidinggevende functies in de charitatieve organisaties bekleedden. Ze hadden geen controle over de financiën en stonden niet aan het hoofd van de organisaties. Ze behoorden tot het midden-management of hadden technische functies. Toch was de getuigenis van een onbetrouwbare informant de basis waarop de status van de zes als ‘vijandige strijders’ werd bezegeld.
De zes Bosniërs van Algerijnse afkomst hebben alle zes kinderen in Bosnië die de Bosnische nationaliteit hebben. Vier van de zes zijn met Bosnische vrouwen getrouwd. De Bosnische regering heeft Amerika verzocht om de zes vrij te laten. Maar het gaat Robert Kirsch niet ver genoeg. ‘Dit is een Europese zaak,’ zegt de advocaat. ‘Mijn cliënten nemen een uitzonderingspositie in. Ze zijn als enigen op Europees grondgebied gekidnapt.’ Kirsch hoopt dat Europa de Bosnische autoriteiten onder druk zal zetten om de terugkeer van de mannen te eisen. ‘Bosnië wil deel van de EU worden. Dit is het moment voor de EU om eisen te stellen. Ik hoop op een politieke oplossing.’
Lees ook over dit onderwerp <a href="https://www.vn.nl.kpnis.nl/Archief/Buitenland/Artikel-Buitenland/Advocaatje-pesten.htm" class="normal" title="Advocaatje pesten">&#8216;Advocaatje pesten&#8217;</a> van Freke Vuijst in Vrij Nederland op 02-07-2005

</div>

Freke Vuijst

De zaak van de zes Bosniërs

Vast in zijn eigen gelijk

Heinen

Verhaal van de Week

Social media hacks

Midterms

Premier Jetten

Exit-strategie

Flashback

Hans Stegeman

Tijd voor activisime

Teun van de Keuken

Stop Big Money

Montana

Zo verslaan we radicaal-rechts

Lula uitgelegd

Werkt het nog?

Demonsteren

Schrijver

S.A. Cosby

Ons nieuwe maandblad!

Nu in de winkel