Voor wie nog in de illusie verkeerde dat de rechtsstaat zou zijn gered met het aantreden van het kabinet-Jetten, moet het een teleurstellende zomer zijn. Het kabinet legde deze week een rechterlijke uitspraak in de klimaatzaak over Bonaire naast zich neer. Ondertussen doet de premier het politiek gemotiveerde geweld in Engelen eufemistisch af als ‘lelijk vandalisme’.

Dat de premier de plank in Engelen volledig misslaat, blijkt wel uit de gesprekken die Vrij Nederland-journalist Chard van den Berg deze week in het Noord-Brabantse dorp voerde met verbouwereerde bewoners.

Engelen is geen xenofoob of extremistisch bolwerk. Bij de laatste verkiezingen voor de Tweede Kamer kreeg D66 de meeste stemmen bij beide stembureaus in Engelen, gevolgd door PRO. Nu wordt het dorp geterroriseerd door lieden die huizen en voertuigen vernielen van mensen die een poster van VluchtelingenWerk Nederland voor hun raam hingen.

Aanleiding lijkt het plan om vijftig kinderen in een asielprocedure in het dorp te plaatsen. Voor de goede orde: dit plan is democratisch stevig geborgd. De Tweede en Eerste Kamer hebben een wet aangenomen die voorziet in een eerlijke spreiding van mensen in de asielprocedure over Nederland. De lokale politiek heeft een voormalig politiebureau op een bedrijventerrein aangewezen als geschikte locatie voor de opvang van vijftig alleenstaande pubers.

Natuurlijk staat het burgers vrij om protest aan te tekenen. Onze democratie voorziet in de mogelijkheid om in te spreken bij de gemeente. Om een opiniestuk te schrijven in de (lokale) krant. Om een petitie te beginnen op Facebook. Of om de gang naar de rechter te maken.

Wat daarentegen niet geoorloofd is, is om met bedreiging, geweld en intimidatie de uitkomst van het democratische proces te torpederen. De bedreigingen in het Noord-Brabantse dorp zijn hiermee veel meer dan zomaar een intimidatie tussen burgers onderling, zoals premier Jetten het presenteert. Het is een aanval op de democratie zelf.

Als premier van Nederland is Rob Jetten de eerst aangewezene om dit te benoemen en te veroordelen. Maar liever dan zich uit te spreken tegen extreemrechts, etaleerde zijn kabinet deze week de eigen minachting voor de rechtsstaat door weer eens een uitspraak van de rechter in een klimaatzaak (ditmaal over Bonaire) naast zich neer te leggen.

De rechter sommeerde het kabinet om uiterlijk op 28 juli kenbaar te maken hoeveel broeikasgassen Nederland nog denkt te kunnen uitstoten zonder het klimaatakkoord van Parijs te schenden. Minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven (D66) liet de deadline in stilte verstrijken.

De slotsom is pijnlijk. Na de democratische erosie onder Schoof, stemde Nederland op een premier die ons het herstel van de rechtsstaat beloofde. We kregen een premier die niet over de kracht of de moed beschikt om de daad bij het woord te voegen. En zo behouden extreemrechtse knokploegen vrij spel om democratische procedures te ondermijnen, terwijl ons landsbestuur steeds autocratischer trekjes vertoont.