Republikeins ontslagschandaal
Zijn er bewijzen dat de acht federale officieren van justitie om politieke redenen zijn ontslagen?
Nee. Er zijn wel aanwijzingen. Daarom wil de Senaat de rol van het Witte Huis onderzoeken en zijn Karl Rove en andere topadviseurs van de president door de Senaat gedagvaard om onder ede te getuigen. Het Witte Huis herhaalt uitentreuren dat de president het recht heeft om aanklagers om welke reden dan ook te ontslaan. Strikt genomen heeft het Witte Huis gelijk. Wanneer een president aantreedt, benoemt hij nieuwe – aan zijn partij gelieerde – aanklagers. Eenmaal in functie, opereren de aanklagers echter onafhankelijk van de politiek. Ontslagen zijn uitzonderingen. Sinds 1981 zijn slechts vijf federale aanklagers de laan uit gestuurd.
De acht ontslagen officieren van justitie hadden óf corruptiezaken lopen tegen Republikeinse politici óf ze waren volgens prominente Republikeinen niet agressief genoeg in de vervolging van Democraten. Zo belandde de aanklager in Californië, die al een Republikeins congreslid achter de tralies had gezet voor corruptie, op de ontslaglijst toen haar onderzoek zich uitbreidde naar andere Republikeinse politici, zakenrelaties van prominente Republikeinen en de CIA. En kwam de officier van justitie in New Mexico voor ontslag in aanmerking toen hij de Republikeinse senator van zijn staat niet wilde bedienen door vlak voor de verkiezingen een Democraat aan te klagen.
Door wie werden de aanklagers vervangen?
Door loyale Bushies. Kyle Sampson, de oud-stafchef van de minister van Justitie (hij moest vanwege de affaire ontslag nemen) zei: ‘We willen vijftien tot twintig procent van de huidige federale aanklagers vervangen – de zwakke broeders… De grote meerderheid van de aanklagers, ik schat tachtig tot vijfentachtig procent, doen het geweldig, ze zijn loyale Bushies.’ In Arkansas werd een gerespecteerde aanklager aan de kant gezet voor zo’n Bushie. De nieuwe aanklager heeft geen ervaring en is niet uit Arkansas afkomstig, maar is wel een protégé van Karl Rove. De man was een partijfunctionaris die leiding gaf aan de war room van de Republikeinse partij. Hij was de ‘vieze man’ van de campagne, die bagger over de politieke tegenstander uitstort. Is zo iemand geloofwaardig in de onpartijdige functie van federale aanklager? Is het toeval dat hij naar Arkansas werd gestuurd, waar Hillary Clinton jarenlang woonde en werkte?
Wat is de rol van Bush’ adviseur Karl Rove?
Uit e-mails die het ministerie van Justitie beschikbaar stelde aan de Senaat, blijkt dat hij een centrale rol speelde. ‘Bush’s Brain’ heeft eerder in zijn carrière als politiek strateeg het instrument van het gerechtelijk onderzoek gebruikt. In Texas doken er ‘spontaan’ corruptieonderzoeken op tegen de Democratische tegenstanders van Roves Republikeinse cliënten. Onderzoek dat als sneeuw voor de zon verdween zodra de Republikein de verkiezing had gewonnen. De New York Times herinnerde zijn lezers eraan dat Rove één allesomvattend doel heeft: ‘Het tot stand brengen van een permanente Republikeinse meerderheid.’ Alle middelen heiligen dat doel. Gewillige ‘loyale Bushie’-aanklagers kunnen Democraten en aan de Democratische partij gelieerde groepen beschuldigen van stemfraude. De ontslagen aanklagers onderzochten aantijgingen van ‘stemfraude’ en concludeerden dat er geen bewijzen waren.
Is er sprake van een cover up?
In Washington zijn het altijd de leugens achteraf die het vuur van een politiek schandaal voeden. Eerst luidde de verklaring voor het ongebruikelijke ontslag van de aanklagers dat de acht niet bekwaam waren. Dat pikten de officieren van justitie niet; zo lieten ze hun reputatie niet besmeuren. Vervolgens beweerde het ministerie dat de acht de beleidsprioriteiten van de regering niet hadden gevolgd. Daar was helaas geen documentatie van te vinden. Nu struikelen de medewerkers van het ministerie, tot minister van Justitie Alberto Gonzales toe, over de redenen van het ontslag en raken ze verstrikt in hun eigen leugens. De Bushies van het ministerie hadden er niet op gerekend dat de machtsverhouding na de Democratische verkiezingsoverwinning in november zo fundamenteel zou zijn veranderd. Nooit eerder moesten ze verantwoording afleggen voor het Congres.
De Senatoren zijn ook geïnteresseerd in alle e-mails die ze níét hebben gekregen. Zoals e-mails van het ministerie over een periode van twee weken in november. Of de e-mails van Karl Rove en andere Witte Huis-medewerkers die via e-mailadressen van de Republikeinse Partij zijn verstuurd. Alle Witte Huis-e-mails worden gearchiveerd. Gebruikt Karl Rove gwb43.com (wat staat voor George W. Bush, 43ste president) voor politieke activiteiten die niet door de beugel kunnen? Probeert hij onderzoeken van het Congres en zelfs strafrechtelijke vervolging te ontlopen door zijn e-mails buiten het Witte Huis-systeem te parkeren?
Zal Rove onder ede getuigen?
De dagvaardingen voor Rove en zijn collega’s zijn nog niet verstuurd. President Bush heeft al laten weten dat zijn naaste medewerkers niet voor de Senaat zullen getuigen. Hij stuurt af op een constitutionele crisis, die wellicht tot het Hooggerechtshof zal worden uitgevochten. De politieke toekomst van minister Gonzales lijkt inmiddels bezegeld. Bush gelooft dat Gonzales alles kan goedpraten als hij voor de Senaat onder ede getuigt op 17 april. Maar heel Washington verwacht dat Gonzales daarna aftreedt.
Daarmee is het schandaal niet verdwenen. En de schade die het Witte Huis heeft aangericht, is evident. De geloofwaardigheid van de federale aanklagers is beschadigd. ‘Geloofwaardig zijn is net als zwanger zijn,’ schrijft de ontslagen aanklager uit Arkansas, ‘je bent het of je bent het niet.’

Freke Vuijst

De grote zuivering

Vast in zijn eigen gelijk

Heinen

Verhaal van de Week

Social media hacks

Midterms

Premier Jetten

Exit-strategie

Flashback

Hans Stegeman

Tijd voor activisime

Teun van de Keuken

Stop Big Money

Montana

Zo verslaan we radicaal-rechts

Lula uitgelegd

Werkt het nog?

Demonsteren

Schrijver

S.A. Cosby

Ons nieuwe maandblad!

Nu in de winkel