Er is geen wij versus zij, iedere Nederlander is evenveel wij. Jamal zegt: we moeten linkser worden. Niet meer omlaag trappen en ons richten op werkelijke problemen. Want dat de huizenprijzen stijgen komt niet doordat &#8216;ze&#8217; Zwarte Piet willen afpakken.
Ik ben helemaal klaar met de gewone Nederlander (ook wel bekend onder de roepnaam ‘normale Nederlander’). De gewone Nederlander zou volgens sommigen ondervertegenwoordigd zijn in media en politiek, maar ik hoor dagelijks van en over de gewone Nederlander. In de krant, op tv, op internet. Politici van links tot rechts hebben de mond vol van de gewone Nederlander. De gewone Nederlander zou gediscrimineerd worden door minister-president Rutte, de gewone Nederlander zou achtergesteld worden door ‘de’ politiek in het algemeen, de gewone Nederlander zou alles wat hem dierbaar is kwijtraken omdat een randstedelijke elite het van hem afpakt: Zwarte Piet, seksisme, raszuiverheid &#8211; alles van waarde, kortom.
In de Volkskrant werd afgelopen weekend electoraal geograaf Josse de Voogd aangehaald: ‘De bovenlaag denkt te makkelijk dat “we” in Nederland een bepaalde kant opgaan, bijvoorbeeld met Zwarte Piet.’
Je hoort dat zelfverwijtende toontje er alweer in doorklinken: wij, de bovenlaag, of de elite zo u wilt, wij moeten beter luisteren naar de gewone Nederlander. Veel leden van de elite zijn dan ook gaan geloven in die mythe van de gewone Nederlander. Uit onbenulligheid, uit opportunisme of uit populisme &#8211; het verschilt van geval tot geval, maar de perverse neiging om voor de gewone Nederlander in het stof te bijten, is onmiskenbaar aanwezig in het hedendaagse publieke debat.
Maar natuurlijk moet de elite niet buigen voor de gewone Nederlander. De elite stoot de rest van de bevolking van oudsher juist op in de vaart der volkeren. De elite bepaalt vrijwel altijd de loop van de geschiedenis, al dan niet onder de naam voorhoede. De elite: daar zaten de early adopters van internet, van mobiele telefonie, van Apple-producten, wat zeg ik? De elite, dat waren de mensen die computers bedáchten en voor een breed publiek beschikbaar maakten. De elite, dat zijn de mensen die onze kankers genezen. De elite, dat waren de mensen die de filosofie van de rechtsstaat uitdachten en in praktijk brachten, zodat iedereen, dus ook de gewone man of vrouw, tegenwoordig gelijk behandeld wordt binnen dat recht.
<q class="pull-left">De gewone Nederlander moet verdomme maar eens volwassen worden en zich leren gedragen.</q>
Dat er een kloof bestaat tussen de elite en de gewone Nederlander is, ironisch genoeg, een (zelfkastijdend) bedenksel van de elite, want de gewone man houdt zich in de regel niet bezig met het identificeren van kloven, maar eerder met het aanwijzen van zondebokken voor zijn eigen leed. Ja, laten we het maar eens eerlijk zeggen: de gewone Nederlander is eigenlijk niet zo’n fijn type. De zondebokken die door de gewone Nederlander worden aangewezen, staan steevast nóg lager op de maatschappelijke ladder dan de gewone Nederlander zelf.
Neem de stupiditeit van de Zwarte Piet-liefhebbers. Die denken dat ze overstag gaan voor ‘allochtonen’/‘zwarten’/‘Amsterdamse zeikerds’ wanneer ze Zwarte Piet zouden veranderen in Roetpiet. ‘Ze nemen ons toch al alles af!’ ‘Wij moeten ons altijd maar aanpassen!’ En dat gaat naadloos over in onbeschaamd racisme. ‘Als het ze niet bevalt hoe wij onze kinderfeesten vieren, dan donderen ze maar op naar hun eigen land.’ Dat soort teksten. Gevolgd door: ‘Ik bén geen racist!!!’
Maar er is geen wij versus zij. We wonen allemaal in Nederland en dus bepalen we samen hoe we onze feesten vormgeven. Als je grootouders dankzij het grootst denkbare toeval in Nederland zijn geboren en niet in Suriname of Turkije betekent dat niet, dat je daardoor meer rechten hebt. Elke Nederlander heeft evenveel rechten. Dat wil maar niet tot de botte kop van de gewone Nederlander doordringen. De gewone Nederlander vindt zichzelf méér gewone Nederlander dan andere gewone Nederlanders. Daar kunnen we nog een eeuwigheid lang begrip voor hebben, maar we kunnen ook zeggen: houd eens op met dat kinderachtige gejammer, gewone Nederlander. Stel je eens constructief op.
De gewone Nederlander is ook nog eens zo inconsequent als de pest. Hij (m/v/o) zegt ‘niet geïnteresseerd’ te zijn in politiek want het is toch ‘één pot nat daar in Den Haag’, maar hij klaagt wel over alles wat er mis is in zijn leven &#8211; dure zorg, dure woningmarkt, criminaliteit, hoge belasting, immigranten, schulden. Toevallig allemaal zaken waarop de Haagse politiek invloed kan uitoefenen. Maar als de gewone Nederlander gaat stemmen, kiest hij voor partijen die hard schreeuwen maar niets waarmaken. Een ‘proteststem’ noemt de gewone Nederlander deze verkwisting van zijn stemrecht.
Als de gewone Nederlander de badkamer opnieuw wil laten betegelen, dan schakelt hij die ene handige neef in die aldus een centje extra verdient (zwart), en voor de gewone Nederlander zelf is het nog een goedkope deal ook. Natuurlijk huurt hij iemand in die hij kent! Hij zou toch gek zijn als hij een volslagen onbekende zo’n ingrijpende klus zou toevertrouwen?
Maar wee de politicus die wegens bewezen kwaliteiten een baan als burgemeester krijgt. Dan heet het ineens een &#8216;banencarrousel&#8217; of, omdat de gewone Nederlander zich graag laat inpakken door de leugenachtige taal van populisten, het ‘partijkartel’.
De gewone Nederlander. Hij huilt om een mishandelde cavia en zet, om zichzelf te troosten, zijn vork in een stukje kiloknallervarken.
De gewone Nederlander. Hij laat zijn kleding maken in sweatshops in Verweggistan, hij buit de Verweggistanen uit zonder erover na te willen denken. Maar als een Verweggistaan er op een dag genoeg van heeft en de gevaarlijke tocht van Verweggistan naar Nederland onderneemt, heeft de gewone Nederlander ineens de mond vol over ‘gelukszoekers’ en ‘uitvreters’ en ‘onze sociale voorzieningen’. Kan de Verweggistaan niet lekker terug naar zijn eigen land of desnoods opgevangen worden in de regio?
De gewone Nederlander&#8230; Hij budgetvliegt zich helemaal suf, door heel Europa, maar terug thuis, na de vakantie, heeft de gewone Nederlander een hekel aan datzelfde Europa omdat baten nu eenmaal samengaan met kosten, omdat hetgeen waar je zo gretig gebruik van maakt, nu eenmaal ook offers vraagt &#8211; en offers brengen, nee, dat doet de gewone Nederlander niet graag.
Ik ben klaar met het grenzeloze egoïsme en het voortdurende zondebokdenken van de gewone Nederlander. De gewone Nederlander moet verdomme maar eens volwassen worden en zich leren gedragen.
<q class="pull-left">Dat er té politiek-correcte mensen zijn, betekent niet dat je de moraal maar helemáál van tafel moet vegen.</q>
Zich leren gedragen? Tut-tut-tut! Daar begint de gewone Nederlander ‘gutmensch’ en ‘politiek correcte deuger’ te roepen. Maar dat zijn termen om mensen aan te duiden die zichzelf wel erg gretig op de borst kloppen vanwege hun eigen correctheid. Dat zulke mensen bestaan, betekent niet dat je de moraal maar helemáál van tafel moet vegen. Je voorbeeldig gedragen is geen hobby uit de grote stad, is geen hobby van links, is geen hobby van vluchtelingenknuffelaars of hoogopgeleiden of intersectionele radicalen. Je gedragen is een vorm van beschaving. Beschaving ja, je weet wel. Datgene wat ons onderscheidt van beesten en barbaren.
Maar verdomd, beschaving is nou net het soort traditie waar de gewone Nederlander géén blokkades op de A7 voor opwerpt. Beschaving is nou net die traditie waar niemand trots op is. Omdat je er moeite voor moet doen.
Een steeds rechtser Nederland: dáár zou die mythische achtergestelde gewone Nederlander de pijlen eens op moeten richten. Een Nederland waarin bescherming van huizenbezit belangrijker wordt gevonden dan een dak boven ieders hoofd en waar dus de huisjesmelker het altijd wint van sociale huur. Dat de huizenprijzen stijgen, ligt niet aan Zwarte Piet. Dat vijftigplussers zelden nog een baan kunnen vinden, ligt niet aan randstedelijke feministen. Dat mensen zorg mijden omdat het eigen risico te hoog is, ligt niet aan de ramadan. Dat grote bedrijven belastingvoordeel krijgen terwijl er kinderen onder de armoedegrens opgroeien, ligt niet aan de mensen die aandacht vragen voor het slavernijverleden.
Leg de schuld waar de schuld hoort, gewone Nederlander, ook al is dat moeilijker dan omlaag trappen.
En word linkser. Ja, gewone Nederlander, je vindt het een vies woord, maar wat vies smaakt is soms goed voor je. Word linkser. Wees niet zo dom dat je keer op keer op de politieke partijen stemt die jouw leven slechter maken, die de rijken bevoordelen en de gewone Nederlander benadelen. Wie jaar na jaar bijdraagt aan het ontstaan van zijn eigen problemen, verspeelt het recht om te klagen. Kom op, gewone Nederlander. Houd op met janken. Gedraag je. Gun een ander wat. Trap niet omlaag. Wees geen barbaar. En draag bij aan een Nederlandse samenleving die voor álle inwonenden een aangename plek is. Dan, ja, dán zal het label ‘gewone Nederlander’ niet langer meer iets zijn om je voor te schamen. Dan wordt ‘gewone Nederlander’ een benaming om trots op te zijn.

Jamal Ouariachi

Kom op, gewone Nederlander. Houd op met janken

Brug dicht, geld op

Werkt het minderheidskabinet?

Tussenstand zomerreces 

6 miljard tekort op Rijkswaterstaat 

Verhaal van de Week

Kruistocht tegen de hoofddoek

Chard van den Berg

Cassettes en cd's zijn terug

Zeitgeist: TikToktrend

Big Tech maakt van burgers vee

Essay Roxane van Iperen

Vladimir Poetin is de wanhoop nabij

Rusland

De AI-hype is ordinaire landroof

Hans against the machine

Super El Niño is hier

Column Hannah Prins

Wat is leuk in juli?

Cultuurtips