<div class="lead">
Stephan Sanders vraagt om twee hoeraatjes, eentje voor zijn huwelijk en eentje voor dat wijze besluit van de Franse Hoge Raad. &#8216;Toen mannen met mannen en vrouwen met vrouwen mochten trouwen, zagen velen in Frankrijk daar ook een provocatie in.&#8217;
</div>
Afgelopen vrijdag waren mijn man en ik elf jaar getrouwd. Ja, dank u. En diezelfde dag werd bekend dat het hoogste Franse rechtsorgaan, le Conseil d’État, het zogenaamde ‘boerkiniverbod’ verwerpt, zoals dat in het Zuid-Franse Villeneuve-Loubet werd gehandhaafd. Ik vraag om twee hoeraatjes, eentje voor mijn huwelijk en eentje voor dat wijze besluit van de Franse Hoge Raad.
De openstelling van het burgerlijk huwelijk voor personen van hetzelfde geslacht, zoals wij dat sinds 2001 kennen, lijkt op het eerste gezicht een lekker progressief besluit, meer vrijheid voor nog meer mensen, terwijl het niet-mogen-verbieden van de boerkini allerminst een triomfboog symboliseert voor de vrijheid van de vrouw. Ik had gedacht het hele boerkini-onderwerp maar eens links te laten liggen, maar de uitspraak van de Hoge Raad heeft de kwestie teruggebracht tot haar essentie. In hoeverre mag de staat zich bemoeien met de persoonlijke vrijheid van de burger? We praten hier over de ‘negatieve vrijheid’, zoals geformuleerd door de filosoof Isaiah Berlin, als ‘de afwezigheid van dwang door anderen’. John Stuart Mill, de negentiende-eeuwse filosoof, zei het nog pregnanter. Hier is het ‘schadebeginsel’ in het geding: alles mag zolang een ander er geen schade van ondervindt.
Nu wordt die ‘boerkini’ door sommige mensen aan de Franse zuidkust opgevat als een provocatie. Dit weinig verhullende kledingsstuk van duidelijk islamitische origine herinnert hen aan de slachtpartij in Nice van 14 juli jongstleden: 86 doden. Aan al die islamitische terreuraanslagen op Franse bodem. Zij zeggen dus ‘schade’ te ondervinden door het signaleren van de boerkini.
De formule werkt als volgt: boerkini=provocatie=terrorisme. Dat is werkelijk teveel eer voor dat gedrochtelijke gewaad. Bovendien: toen mannen met mannen en vrouwen met vrouwen mochten trouwen, zagen velen daar ook een provocatie in. Binnen West-Europa werd die strijd in Frankrijk het hevigst gevoerd: het homohuwelijk zou een ‘karikatuur’ maken van het traditionele instituut. Het zou dan om een ‘provocatie’ gaan. Nog maar drie jaar is in Frankrijk het huwelijk ‘opengesteld.’
<q class="pull-right">Voordat ik de boerkini-in-actie had gezien, meende ik nog dat je bijvoorbeeld wapens onder zo’n gevaarte kon verbergen.</q>Maar ik ben niet met mijn man getrouwd om wie dan ook te ‘provoceren’, ik wilde zijn echtgenoot worden; een recht dat ook voor alle heteroseksuelen geldt. Ik weet niet wat ze doen met nonnen en duikers aan het zuid-Franse strand, of met geheel geklede psoriasispatiënten, of met lichaamsverlegen mannen als wijlen mijn vriend Anil Ramdas, die alleen in vol ornaat het water betrad; het punt is dat de Staat hier niets te zoeken heeft. Als niet-moslim komt die boerkini-look me niet erg bevrijdend voor, maar het ligt voor de hand dat de draagsters maar één ding willen: zwemmen. Daar is geen hoofdprijs weggelegd voor het feminisme, en dat is ook niet verplicht.
Voordat ik de boerkini-in-actie had gezien, meende ik nog dat je bijvoorbeeld wapens onder zo’n gevaarte kon verbergen. Nu ik de gelijkenis heb opgemerkt met de wet T-shirt contest, zeer populair op campings, is dat probleem van openbare orde komen te vervallen.
Het beste antwoord op de boerkini kwam een kleine maand eerder, toen in Iran mannen ertoe overgingen geheel gesluierd selfies te maken, met aan hun zijde een vrouw of vriendin met onbedekt haar. Ook ik denk bij de zwaar gesluierde moslima op het strand: en wat doet die off showende sportschoolman in dat kekke broekje achter je: het zal toch niet je echtgenoot zijn? (Ja.) Dat men daar in moslimkring zich nog vaak het hoofd over moge breken.
Maar de situatie is nu zo: in Iran dwingen politieagenten met geweer vrouwen zich te bedekken, terwijl diezelfde dienders in Zuid-Frankrijk vrouwen dwingen zich te ontkleden. Iedereen met ook maar een beetje hart voor de liberale rechtsstaat voelt dat dit wringt. Erger dan die boerkini.