De wereld verkeert op het randje van, tja, alles of niets. De Dalai Lama over hoe we ons staande kunnen houden.

Keerpunten, de wereld in 2018: Ieder jaar vraagt The New York Times een keur aan denkers, schrijvers, wetenschappers en wereldleiders wat de keerpunten zijn van deze tijd en waar we met de wereld naartoe gaan. Vrij Nederland selecteerde de beste bijdragen.

Hoe houd je je staande in een wereld die is doorgedraaid?

Door te bedenken dat we één zijn in ons menszijn. Voor ons ligt een periode van grote onzekerheid en chaos op onze planeet. Als je de wereld wilt verbeteren, moet je oog hebben voor anderen.

Wij hebben onze toekomst zelf in de hand. Ieder van ons kan iets positiefs aan de maatschappij bijdragen. Al lijkt een van de talloze personen op deze planeet misschien te nietig om van enige invloed te zijn op het verloop van de mensheid, toch zijn het onze persoonlijke inspanningen die bepalen waar het heengaat met onze samenleving.

Waar ik ook kom, ik beschouw mezelf altijd als een van de 7 miljard mensen die nu leven. We delen allemaal één fundamentele wens: we willen een gelukkig leven leiden – dat is ook ons geboorterecht. We worden geboren zonder status, en we sterven ook zonder status. De periode daartussenin moeten we met elkaar omgaan als broers en zussen, omdat we dit met elkaar gemeen hebben: een verlangen naar vrede en welbehagen.

Destructieve denkpatronen

Helaas lopen we tegen allerlei problemen aan. Waarom? Omdat emoties als egoïsme, woede en angst ons van de wijs brengen. Een van de beste remedies tegen destructieve denkpatronen is het ontwikkelen van het ‘liefhebben’ door te denken aan de eenheid van alle 7 miljard mensen op aarde. Als we bedenken in welke opzichten we allemaal hetzelfde zijn, zullen de barrières tussen ons vervagen.

Afgebroken ijsberg in Antarctica. Tegen de klimaatverandering zullen we meer dan ooit de handen ineen moeten slaan. Foto: AFP/Getty Images/NYT

Compassie werkt bevorderend voor kalmte en zelfvertrouwen zodat onze wonderbaarlijke menselijke intelligentie ongehinderd haar werk kan doen. Empathie ligt verankerd in onze genen – onderzoek heeft uitgewezen dat baby’s van vier maanden oud het al voelen. Keer op keer is aangetoond dat compassie bijdraagt aan een succesvol en vervullend leven. Waarom leggen we dan niet meer nadruk op de beoefening ervan tijdens de volwassenheid?

Als we kwaad zijn, is ons oordeel eenzijdig en kunnen we niet alle aspecten van een situatie tegen elkaar afwegen. Met een kalm gemoed komen we tot een vollediger beeld van iedere denkbare situatie waarin we ons kunnen bevinden.
De mensheid is rijk in de veelzijdigheid die voortvloeit uit de weidsheid van onze wereld, van de verscheidenheid in talen en handschriften tot aan onze uiteenlopende maatschappelijke normen en gebruiken.

Mooier en gelukkiger

Door te veel nadruk te leggen op ras, nationaliteit, geloofsovertuiging, inkomsten of opleidingsniveau vergeten we alle overeenkomsten weer. We willen een dak boven ons hoofd en een gevulde maag, een gevoel van veiligheid en zekerheid, we willen dat onze kinderen groot en sterk worden. In ons streven naar het behoud van onze eigen cultuur en identiteit moeten we niet vergeten dat we één zijn in ons menszijn, en proberen iedereen een warm hart toe te blijven dragen.

In ons streven naar het behoud van onze eigen cultuur moeten we niet vergeten dat we één zijn.

In de vorige eeuw heeft de inzet van geweld bij moeilijkheden vooral geleid tot verwoesting en langlopende oorlogen. Als we een vredige eeuw willen meemaken, moeten de dialoog en diplomatie worden ingezet bij conflicten. Doordat onze levens zo met elkaar verweven zijn, hebben we dezelfde belangen als anderen. Ik geloof dat een houding die verdeeldheid uitlokt tegen die belangen indruist.

Onze wederzijdse afhankelijkheid brengt voordelen en valkuilen met zich mee. Hoewel we baat hebben bij de mondiale economie en uitgebreide communicatiemogelijkheden waardoor we het wereldnieuws te allen tijde op de voet kunnen volgen, krijgen we ook te maken met problemen die iedereen boven het hoofd hangen. Wat betreft de klimaatverandering zullen we meer dan ooit de handen ineen moeten slaan voor de bescherming van het algemeen belang.

Als je je hulpeloos voelt ten overstaan van zoveel onoverkoombaar lijden: de 21e eeuw is nog maar net begonnen. We kunnen de wereld nog steeds mooier en gelukkiger maken, maar achteroverleunen en op een wonder gaan zitten wachten is geen optie. We moeten allemaal ons steentje bijdragen door ons leven zinvol in te vullen en in dienst van onze medemens te stellen – door anderen te helpen waar we kunnen, en ons uiterste best te doen om niemand te benadelen.

Omgaan met negatieve emoties en het beoefenen van liefhebben is niet iets om in je achterhoofd te houden voor in een volgend leven, de hemel of het Nirvana: we moeten hier en nu zo leven. Ik ben ervan overtuigd dat we gelukkiger personen, gelukkiger gemeenschappen en een gelukkiger mensheid zullen worden als we ons oefenen in barmhartigheid en zo boven onszelf durven uitstijgen.

De 14e dalai lama, Tenzin Gyatso, is spiritueel leider van Tibet en kreeg in 1989 de Nobelprijs voor de Vrede. Hij woont sinds 1959 in ballingschap in Dharamsala, Noord-India.