<div class="lead">
De Britse schrijver Tim Birkhead schreef een fascinerend boek over het vogelei. Wist u dat eiwit meer dan honderd verschillende antimicrobische stoffen bevat? Oftewel: het verhaal van een waar natuurwonder.
</div>
Een boek over vogels. Dat is iets wat je zou kunnen kopen als je een rare oom hebt die af en toe midden in een gesprek zijn vinger omhoog steekt, even zwijgt en dan verzucht: &#8216;jaja, de rietzanger&#8217;.
Tim Birkheads geschiedenis van de ornithologie, De wijsheid van vogels, heb ik ademloos uitgelezen. Dat is een beetje omdat ik alle potentie heb zo’n rare oom te worden, als mijn broers een beetje voortmaken met het krijgen van kinderen zijn we er eigenlijk al, maar vooral omdat Birkhead een hele prettige verteltrant en een aanstekelijk enthousiasme heeft. Zijn verhalen zijn net de strengen gedenatureerde proteïnen in gekookt eiwit: een bepaald stuk kennis over vogels wordt eerst helemaal herleid naar de eerste onderzoeker die ermee op de proppen kwam, langs alle misvattingen en proeven die onze grip op de natuur hebben verstevigd, om te besluiten met een heel heldere uitleg van soms tamelijk complexe biologische mechanismen zoals we die nu begrijpen. Datzelfde geldt ook voor Birkheads nieuwste boek, Het vogelei, over de wonderbaarlijke wereld van de vogelvoortplanting.
Toegegeven, je moet als lezer niet altijd een traantje wegpinken als Birkhead bijvoorbeeld zijn verdriet omschrijft over een verloren collectie systeemkaarten, maar over het algemeen weet hij je op uitzonderlijke wijze aan te steken met zijn passie voor de toch als weinig glorieus bekend staande studie van vogels. Daarnaast barst het boek van de anekdotes, uit de geschiedenis of uit zijn eigen carrière, die vaak genoeg verraden dat Birkhead ze eerder heeft ingevoegd omdat hij ze zo amusant vindt, dan om wat ze ons leren over eieren.
Het boek is opgebouwd als een reis door het ei, die van de schaal door het eiwit naar de dooier loopt. Onderweg zijn er uitgebreide uitstapjes naar de kleur en tekening van eieren, het hoe en waarom van verschillende broedwijzen en de ontwikkeling van de wetenschap tussen Aristoteles en nu. Is dat niet wat veel voor krap 300 pagina’s? Nee, want Birkhead is een meester in het compact vertellen van grote ontwikkelingen. Met evenveel misprijzen als vertedering leidt hij ons langs de miskleunen en waanideeën die de ornithologie de afgelopen jaren heeft afgeschud, waarbij ook zijn eigen carrière met zelfspot en nuchterheid behandeld wordt.
En dan leert hij ons ook nog eens fascinerende dingen over vogels en hun eieren. Wist u bijvoorbeeld dat de Japanse kwartel de unieke tekening van haar eigen eieren kent en onthoudt, zodat ze een nest kan maken op de ondergrond die haar eieren het beste camoufleert? En wist u dat eiwit meer dan honderd verschillende antimicrobische stoffen bevat? Dit is niet het boek om op gehoor een rietzanger van een geelgors te leren onderscheiden, maar dat willen ook alleen gekke ooms. Dit is het verhaal van een natuurwonder en een wetenschapsgeschiedenis, en die zijn glorieuzer dan u kunt vermoeden.
<div class="info-box">
Tim Birkhead, <a href="https://www.vn.nl.kpnis.nl/Winkel/Webwinkel/Web-winkel-Product/Het-vogelei-Tim-Birkhead.htm" target="_blank">Het vogelei. Wonder van volmaaktheid,</a> De Bezige Bij, 320 p., vertaling Ronald Schrijber
</div>

Daan Doesborgh

Bevrijd de gekke oom in jezelf, lees dit boek over het vogelei

Groetjes uit Engelen

Nederland breekt in tweeën

Verhaal van de Week

AfD wordt gevaarlijker

Duitsland

De Oranjezomer

Teun van de Keuken

Olie op het vuur

Hans against the machine

Ontsnappen aan onszelf

Essay escapisme

Bestaat 75 jaar

VN-Vluchtelingenverdrag

Oorlog Iran

Versterken het Iraanse regime

Aanvallen van Amerika

Zo raszuiver

Chard van den Berg

Het succes van ‘The Odyssey’

Cultuurstrijd