Kwestie / De erfenis van een gelukkige generatie

Een vaste baan bij de Hogeschool van Amsterdam, een eigen huis en over een paar jaar een mooi pensioen. Nick Bolte (60) is een typische babyboomer. ‘Ik heb het er met mijn studenten wel eens over. Toen ik jong was, had ik al het gevoel dat ik de geschiedenis méé had. Ik was een kind toen de eerste televisie kwam, een puber toen de eerste auto in de straat kwam en niet veel later ging ik voor het eerst in het buitenland op vakantie.’ Na zijn tienertijd studeerde Bolte twaalf jaar sociologie, verdiende geld bij als student-assistent en had genoeg tijd over om te demonstreren. In 1969 was hij een van de bezetters van het Maagdenhuis. ‘Laten we wel wezen,’ lacht Bolte, ‘het is natuurlijk gewoon puur mazzel. De ene generatie heeft geluk, de andere heeft pech.’

Staatsschuld

Hoezo geluk? Het luizenleventje van de babyboomers moet nu wel worden afbetaald door de jongere generaties, zeggen boze dertigers en veertigers – de babyboombashers. ‘Babyboomers hebben de wereld verpest,’ versimpelt Pritt Stift op GeenStijl de discussie. ‘Files, islamisering, dure benzine, stijgende zeespiegels, dalende koersen, onbetaalbare koopwoningen, publieke omroep. Het is allemaal de schuld van die naoorlogse generatie van mazzelende uitvreters, die lafjes mee konden surfen op de onvermijdelijke golf van economisch herstel in post war Nederland.’ Zo twitteren en bloggen de ‘bashers’ een hetze tegen de ‘boomers’ bij elkaar. Vaak zijn de stukjes ongeleide projectielen, maar sommige verwijzen naar harde cijfers, bijvoorbeeld de berekeningen uit het artikel ‘De duistere erfenis van de babyboomers’ op de blogsite van Elsevier, geschreven door Victor Spoormaker (30), een onderzoeker aan het Max Planck Instituut in München, die ‘de wetenschappelijke woestijn’ van Nederland verruilde voor ‘de academische savanne’ van Duitsland. Spoormaker rekent zichzelf niet tot de babyboombashers, zegt hij. ‘Ik ben gewoon oprecht bezorgd over de staatshuishouding. Het klinkt suf als ik het mezelf hoor zeggen, maar het is echt zo. De staatshuishouding is niet houdbaar op de lange termijn. Ik ben data gaan bekijken op de sites van het CPB en de CBS en schrok daar van. Vooral de enorme schulden die Nederland heeft. Duitsland heeft ook een grote staatsschuld, maar dat komt door de kosten van de hereniging van Oost- en West-Duitsland. Wij hadden er net zo goed voor kunnen staan als Denemarken en Zweden als onze staatsschuld in de late jaren zeventig, begin jaren tachtig niet zo gegroeid zou zijn.’

Dramajaren

De jaren zeventig en tachtig zijn in het wereldbeeld van de ‘bashers’ gitzwarte jaren in de Nederlandse geschiedenis. Sociaal-economische waarden stonden ter discussie en angstige bestuurders namen dure maatregelen. Ze paaiden studenten met de ‘Wet Universitaire Bestuursvorming’, het universitaire onderwijs werd plotseling ‘democratisch’ en er ontstonden studierichtingen als ‘niet-westerse vrouwenstudies’. Huurders en culturele instellingen kregen hoge subsidies. Politici tolereerden het oneigenlijk gebruik van de WAO en door de crisis deden velen een beroep op de WW. Zelfs de aardgasmiljarden waren niet genoeg om deze klappen op te vangen.

‘Door de dramajaren tussen 1975 en 1982 is de staatsschuld van vijftig procent van het BBP gestegen naar bijna tachtig procent in 1985,’ zegt Victor Spoormaker. ‘De rentebetalingen daarvan hebben twee decennia lang de staatsbegroting gedomineerd. In de jaren negentig betaalde de Nederlandse overheid jaarlijks meer dan tien miljard euro aan rente. Om die rente te kunnen betalen, bezuinigde ze op onderwijs en wetenschap. Terwijl de hypotheekrenteaftrek, een belastingvoordeel waarvan vooral de babyboomers hebben geprofiteerd, wél bleef bestaan.’ Tot overmaat van ramp gaan de welgestelde babyboomers de komende jaren met pensioen en krijgen ze daar bovenop een AOW-uitkering. Niet voor niets is achtenvijftig de gemiddelde leeftijd van iemand die een Harley Davidson of Porsche aanschaft.

Heel soft behandeld

‘Een heerlijk lange studententijd gehad met drie keer kinderbijslag,’ schreef Mei Li Vos – indertijd voorzitter van Alternatief Voor Vakbond – drie jaar geleden in haar column in Vrij Nederland. ‘Een fijne kantoorbaan in de diensteneconomie, veel ervaring opgedaan, wijzer geworden, en dan op je zevenenvijftigste met een grote zak geld met pensioen gaan. Om plaats te maken voor de jongere garde. Welke jongere garde? Babyboomers kregen immers minder kinderen dan hun ouders, dankzij de pil. En hoezo betekent het zevenenvijftigste levensjaar dat je niets nuttigs meer kunt doen? Zeker de babyboomers zijn jong gebleven, ze surfen in spijkerbroek en cowboylaarzen over het internet en de zee.’

De conclusie is dat ‘wij jongeren’ voor de kosten moeten draaien voor de ‘luxe arrangementen’ die ‘zij voor zichzelf hebben geregeld’. En nog steeds! De aanstaande verhoging van de AOW-leeftijd geldt toevallig weer net niet voor babyboomers. De bashers krijgen steun uit onverwachte hoek. ‘Onze generatie is heel soft behandeld,’ zei bijna-babyboomer KPN-topman Ad Scheepbouwer (65) in de Volkskrant. ‘Ze heeft geprofiteerd van alle excessen van WAO- en vutregelingen en nu krijgt ze de AOW-regeling er nog eens bovenop. Je vraagt je af waar ze het aan verdiend hebben. Het is niet de generatie van de wederopbouw van Nederland, want dat was de generatie daarvoor. Het is de generatie die actief was in de Maagdenhuisbezetting. Daarna is het nooit meer goed gekomen.’

Van Dam op de zwarte lijst

Sommige babyboomers verweren zich op internet onder vreemde namen als ‘T@Riest’. Ook weer vaak met ongeleide projectielen als: ‘de babyboomers leerden tenminste nog fatsoenlijk schrijven’ of berichten in de trant van ‘ik ben 58 jaar en zit lekker op de Bahama’s met een mooie vrouw van 31.’ Maar er zijn ook echte argumenten. De politieke leiders van de jaren zeventig en tachtig wáren helemaal geen babyboomers: Den Uyl en Van Agt waren van voor de oorlog en Wiegel is van 1941. En ook Marcel van Dam (1938), op wie babyboombashers vaak hun pijlen richten, valt als zeventigplusser buiten de naoorlogse geboortegolf. ‘Maar zij waren wel de politieke leiders van de babyboomers,’ zegt Spoormaker. ‘Politieke leiders zijn meestal tien of vijftien jaar ouder dan de groep die zij representeren. En eind jaren zeventig waren er twee miljoen babyboomersstemmen op acht miljoen stemmen.’ Hoewel de babyboomers dan nog maar een kwart van de stemmen uitbrachten, hadden en hebben ze volgens Spoormaker een onevenredig grote invloed op politieke beslissingen omdat de protestgeneratie zeer goed georganiseerd is in vakbonden en andere organisaties. ‘Kijk naar de nieuwe AOW en ABP-regelingen. En kijk maar hoe Wouter Bos voor de verkiezingen van 2006 werd aangepakt. Zijn plannen om de AOW te fiscaliseren, werden verdraaid en de verkiezingen verloren. Karaktermoord was dat.’ Bij het artikel van Spoormaker plaatste de webredactie van Elsevier een portret van Marcel van Dam, hoog op de zwarte lijst van de babyboombashers. ‘Spoormaker is een complotdenker,’ reageert Van Dam desgevraagd. ‘De plannen van Bos tot fiscalisering van de AOW werden juist gesteund door de vakbeweging en bestreden door mij en het CDA. Zijn dat dan de babyboomers?’

Maar ook als Spoormaker een complotdenker is, wil dat nog niet zeggen dat er geen complot is. Is het soms niet waar dat de opbrengsten van de gasbel verkeerd zijn gebruikt en de staatsschuld onredelijk ver is opgelopen? ‘Het klopt dat politici in de jaren zeventig aardgasinkomsten – net als nu – oneigenlijk gebruikten,’ zegt Van Dam, bewindsman in de kabinetten Den Uyl en Van Agt II. ‘En het is waar dat het misbruik van de WAO ten onrechte door de politiek getolereerd werd. Maar het is ónwaar dat het in de jaren zeventig op zo’n grote schaal gebeurde.’ Het beeld van een gestaag oplopende staatsschuld klopt ook niet. Op de website ‘parlement en politiek’ valt te lezen dat het kabinet-Den Uyl begon met een staatsschuld van 41,6 procent van het BBP. In het laatste jaar, 1977, daalde deze naar 38,1 procent. Tijdens het eerste kabinet Lubbers steeg de staatsschuld weer tot 71 procent in 1985. In de jaren negentig daalde hij weer. De hoogte ervan lijkt meer verband te houden met de wereldeconomie dan met onze lokale politiek.

Leeftijdsdiscriminatie

Volgens Van Dam is het niet de toegenomen staatsschuld, maar het afbouwen van de verzorgingsstaat die voor veel van de huidige problemen heeft gezorgd. Als de investeringen dat rechtvaardigen, mag de staatsschuld best omhoog, vindt hij. ‘Op het onderwijs gaat de regering nu waarschijnlijk wéér bezuinigen en dat gaat de samenleving op de langere termijn veel kosten. Hetzelfde geldt voor het afbouwen van de subsidies voor volkshuisvesting, wat de oorzaak is van het ontstaan van probleemwijken. Wat kost het niet om dat nu te bestrijden? Zo zijn er talloze voorbeelden.’

Bovendien zit er iets in dat de staatsschuld door meerdere generaties wordt gedragen, vindt Van Dam. ‘Waarom zou bijvoorbeeld de huidige generatie alleen moeten opdraaien voor de kosten van de dijkverhoging die nodig is vanwege de zeespiegelstijging. De toekomstige generaties profiteren daar toch ook van?’

Maar als het gaat over de pensioenregelingen die één voor één in het voordeel van de babyboomers uitvallen, zijn de babyboomers die de verdediging zoeken opmerkelijk stil. Het lijkt oneerlijk dat babyboomers vervroegd met pensioen kunnen terwijl de jongeren van nu tot hun zevenenzestigste door moeten werken. Het ABP, het pensioenfonds van onderwijzers en ambtenaren, trekt sinds 2006 een scherpe grens tussen de mensen die voor en ná 1950 zijn geboren. De generaties van na 1950 hebben geen recht meer op de vut en de babyboomers wel. De jongere generaties betalen 95 procent van de kosten van de VUT-regelingen waar zij zelf geen gebruik meer van mogen maken. Een aanklacht van de jongerenvakbond AVV, dat het ABP zich schuldig maakte aan leeftijdsdiscriminatie, werd door de rechter verworpen.

Als babyboomers zich al verweren, is het met opmerkingen als: ‘We hebben er toch zeker zelf voor gespaard? We hebben er decennia lang voor gewerkt, soms zelfs zes dagen per week!’ Laat die groentjes ook eerst maar eens werken voor ze beginnen te mekkeren. Van Dam: ‘En weet je waarom de rechter het ABP in het gelijk stelde? Omdat die grens niet willekeurig getrokken is. Wie vóór 1950 geboren is, is niet meer in staat om te anticiperen op de verandering, bijvoorbeeld met behulp van aanvullende verzekeringen.’ Bovendien worden de stijgende kosten van de AOW – vier procent van het BBP – gecompenseerd door de gepensioneerden zelf, die tegenwoordig meer en gemiddeld hogere aanvullende pensioenen hebben. Daar moeten ze belasting over betalen en die hogere belastinginkomsten houden de extra AOW-kosten in balans.

Zorgkosten

‘Maar dat is niet het hele verhaal,’ zegt Casper van Ewijk, professor in de economie en onderdirecteur van het Centraal Planbureau in Den Haag. Onder zijn leiding bouwen onderzoekers computermodellen waarmee ze de economische ontwikkelingen in Nederland proberen te verklaren en te voorspellen. Van Ewijk, geboren in 1953, beschouwt zichzelf niet als babyboomer: ‘Dat zijn toch de mensen die tussen 1945 en 1950 geboren zijn?’ De professor weet wel alles van het publieke huishoudboekje. ‘Het is waar dat de babyboomers voor een belangrijke mate voor hun eigen toekomst gezorgd hebben. Maar niet helemaal. Als ze oud worden, zullen ze toch een forse aanslag op de overheidsfinanciën plegen. Als het beleid niet wordt aangepast, zullen die er over een jaar of twintig een stuk minder gunstig uitzien dan nu,’ zegt Van Ewijk.

Om zijn verhaal te onderbouwen, laat hij een grafiek zien van wat Nederlanders per leeftijdscategorie in 2006 ontvingen en moesten betalen aan de overheid. De lijn is positief tot 25 jaar, dan duikt hij onder nul om bij 62 weer positief te worden en steil omhoog te vliegen. De lijn laat zien dat jongeren geld krijgen in de vorm van scholing, dat werkende volwassenen tussen de 25 en 63 geld geven via de belasting en dat mensen ouder dan 65 weer geld krijgen omdat ze AOW ontvangen en relatief veel medische zorg nodig hebben. Met name in het laatste halve levensjaar krijgt een Nederlander veel geld van de overheid, in de vorm van medische zorg. Een negentigjarige kost de overheid gemiddeld meer dan dertigduizend euro per jaar. En de komende decennia zullen er in verhouding veel meer ouderen komen.

Meer nog dan de geboortegolf vlak na de oorlog, is de uitvinding van de anticonceptiepil daarvoor verantwoordelijk. Een typische babyboomer heeft drie broers en/of zussen, maar zelf maar twee kinderen. Voor iedere Nederlander boven de 65 zijn er nu meer dan vier Nederlanders tussen de 20 en 65. In 2040 zullen dat er iets meer dan twee zijn.

Het klopt volgens Van Ewijk dat de hogere kosten van de AOW worden opgevangen door de belastinginkomsten van de aanvullende pensioenen. ‘Maar wat Van Dam vergeet, is dat de zorgkosten ook nog eens met vier procent oplopen.’ Van Ewijk vindt dat de babyboombashers hier dan ook een punt hebben. ‘Ook al omdat de huidige basisverzekering voor de zorg een uniforme premie heeft. Jongeren betalen even veel als ouderen, terwijl het beroep dat ouderen op die zorg doen veel groter is. En dat heeft een grote overheveling van jong naar oud tot gevolg.’

Politieke conclusie

De grafiek van het CPB is niet het hele verhaal. Het klopt dat een negentigjarige veel duurder is dan een tienjarige. Maar het klopt niet dat de hele groep negentigjarigen duurder is dan de hele groep tienjarigen. Van Dam verwijst naar een grafiek die professor De Beer, hoogleraar arbeidsverhoudingen in Amsterdam, maakte voor Van Dams nieuwe boek Niemands Land. ‘Daarop zie je dat de totále groep jongeren veel meer profiteert dan de totále groep ouderen. Er gaat veel meer overheidsgeld naar het onderwijs van jonge mensen dan naar de AOW en de ziektekosten van ouderen.’

Dat verschil verdwijnt als de vergrijzing in 2040 zijn hoogtepunt bereikt. Dan krijgen jongeren even veel geld als ouderen. ‘De conclusie van het CPB dat babyboomers iets goed te maken hebben, is dus geen wetenschappelijke, maar een politieke conclusie,’ zegt Van Dam, ‘die is gebaseerd op de politieke opvatting dat het voor de economie beter is als de werkenden minder lastendruk hebben en de ouderen meer.’ Dat mag zo zijn. Maar de totale ziektekosten voor de overheid zullen niettemin oplopen met vier procent, en dat zal dan ten koste gaan van bijvoorbeeld onderwijs. ‘Dat is maar voor één derde het gevolg van de vergrijzing,’ zegt Van Dam. ‘En het is onzinnig en onrechtvaardig om kostenstijgingen die het gevolg zijn van demografische ontwikkeling te verhalen op de betreffende groep. Toen in de jaren zestig het onderwijs explodeerde, werd er toch ook niet gezegd: “Dat moeten de ouders van die leerlingen maar zelf betalen”?’

Stille Generatie

Maar is het dan niet redelijk als de babyboomers daar wat aan mee zouden betalen, alleen al omdat ze zo rijk zijn en als generatie meer geprofiteerd hebben dan andere generaties?

Deze vraag brengt ons bij de kroon op alle tegenargumenten van vooral anonieme babyboomers. ‘Hoezo hebben wij geprofiteerd? Wij hebben dit land opgebouwd!’

Maar volgens Casper van Ewijk moeten babyboomers wat dat betreft bescheiden zijn. ‘Het land is niet opgebouwd door de babyboomers, maar door hun ouders. Deze Stille Generatie heeft na de Tweede Wereldoorlog een periode van snelle groei meegemaakt en heeft tegelijkertijd genoegen genomen met een laag inkomen. Zij hebben de staatsschuld afgebouwd van tweehonderd procent van het Bruto Nationaal Inkomen in 1945 naar bijna nul in 1970. Zij legden de wegen aan en bouwden het onderwijs op. Ze hebben zelf uiteindelijk ook AOW gekregen, maar als je alles bij elkaar optelt, hebben zij meer aan de overheid betaald dan ze terugkregen. Bij de babyboomers is dit andersom. Zij hebben gedurende hun leven meer van de staat gekregen dan ze aan belasting terugbetaald hebben. Per saldo kun je zeggen dat de babyboomers inderdaad wat geprofiteerd hebben,’ zegt van Ewijk.

Toch hebben de jongere generaties geen reden om daar verontwaardigd te zijn. Want het meeste dat voor babyboomers geldt, geldt ook voor de jongere generaties. Iedereen die in Nederland geboren wordt, zal volgens de prognoses meer geld van de overheid krijgen dan hij aan de overheid betaalt. ‘Wat mij vooral opvalt aan onze berekeningen, is dat de veertigers van nu rijker zijn dan de veertigers van tien jaar geleden.’ Wie nu jong is, heeft een hogere welvaart en een grotere consumptie dan de mensen die vroeger jong waren. Als je in Nederland geboren wordt, is het alsof je in een oliestaatje geboren wordt.

Grijs gegraai

‘Die jongere generaties lijken niet te beseffen wat ze allemaal hebben,’ zegt Jan Latten, hoogleraar aan de UVA en CBS-demograaf. ‘Iemand die nu jong is, hoeft de eerste twintig jaar van zijn leven niet te werken en na zijn pensioen leeft hij met de huidige levensverwachting ook nog eens twintig jaar. De gemiddelde Nederlander leeft nu de helft van zijn leven alsof hij de Postcodeloterij heeft gewonnen.’

Misschien dat de winst voor jongere generaties iets lager uitvalt dan voor de babyboomers die profiteerden van de hypotheekrenteaftrek en de vastgoedbubbel – de jongere generaties moeten een veel hogere prijs betalen voor een woning dan destijds de babyboomers. Maar als je naar meer dan alleen geld kijkt, slaat de balans waarschijnlijk in het voordeel van de jongere generaties uit. ‘Het is maar de vraag of de babyboomers meer geprofiteerd hebben,’ zegt Latten. ‘Sommige babyboomers konden inderdaad eindeloos doorstuderen, maar dan heb je het over een elite van tien procent van de bevolking. Nu leert bijna veertig procent door op hbo- of wo-niveau. En dat is wel te danken aan de babyboomers. Ook de kans dat je op je veertigste of je vijftigste overlijdt is – door de betere medische zorg dankzij de babyboomers – veel kleiner geworden.’

Ook Maagdenhuisbezetter en socioloog Bolte kijkt liever naar gezondheid dan naar geld. ‘Als socioloog weet je dat je niets weet,’ zegt hij. ‘De enige harde tak van ons vak is de demografie. Ik zeg altijd: zolang de gemiddelde leeftijd in Nederland nog elk jaar stijgt, is per saldo de opbrengst winst. Dat is uiteindelijk een van de weinig harde manieren om te beoordelen of de maatschappelijke ontwikkeling voor individuele mensen winst of verlies betekent. En de individuele levensverwachting groeit nog elk jaar.’

Het gaat prima met Nederland, beaamt Casper van Ewijk. ‘Een van de opmerkelijkste voorlopige conclusies van ons onderzoek is dat Nederland er op dit moment – ondanks de crisis – heel goed voor staat. Er ligt een solide basis voor de toekomst.’

Nederland had er natuurlijk nóg beter voor kunnen staan. Het is opvallend dat zowel Van Dam als Spoormaker verwijzen naar de Scandinavische landen Denemarken, Finland en Zweden. Spoormaker noemt ze als voorbeelden van landen met een lage staatsschuld. Van Dam noemt ze juist als voorbeelden van landen waar sociale bescherming samengaat met economische prestaties.

Dat onze staatskas goed gevuld is, hebben we te danken aan de Stille Generatie. De babyboomers hebben daarvan geprofiteerd. Maar jongeren profiteren daar nu ook van. Wie het geluk heeft om in Nederland geboren te worden, heeft gemiddeld gesproken uitzicht op een welvarend, lang en gezond leven – met dank aan zowel de Stille Generatie áls de babyboomers. Het gevolg van de pil, en de lange gezonde levens is wel dat de leeftijdsopbouw verandert en de mensen in de toekomst langer door zullen moeten werken, om de staatskas goed gevuld te houden.

Hoogleraar Latten: ‘Er is een begin en een eind aan ieders leven en zowel aan het begin als aan het eind is iedereen kwetsbaar. De tussenliggende generaties moeten de jonkies en de oudjes helpen. Het is waar dat alles anders loopt dan werd voorzien in de jaren zeventig en tachtig. Dit betekent dat je nu niet tot je vijfenzestigste, maar misschien tot je zevenenzestigste door moet werken. Daar over zeuren, vind ik rigide en passen bij een tijdsgeest waarin alles alleen maar financieel economisch afgerekend wordt.’ Als er al een probleem is, dan is dat volgens Latten niet te wijten aan het ‘gegraai’ van de vergijzende babyboomers, maar aan een gebrek aan solidariteit. Ook Mei Li Vos (39), die een aantal jaren geleden model stond voor ‘de babyboombasher’, is het hier mee eens. ‘Je moet kijken naar wie er óndanks de gemiddelde welvaart arm zijn. Ouderen zonder aanvullend pensioen, alleenstaande vrouwen, immigranten, mensen met een lage opleiding, werklozen en alleenstaande moeders. We moeten ophouden met dat generatiegedoe, en ons richten op regelingen die mensen met weinig kansen ondersteunen.’ Babyboomer Bolte: ‘Dat blijft iets om voor te demonstreren.’

Wie zijn de babyboomers?

Negen maanden na de feesten rond de bevrijding van Nederland werden veel kinderen geboren en ook in de maanden en jaren daarna waren er meer geboorten dan in de oorlogsjaren en daarvoor. Die geboorte-explosie is in de bevolkingspiramide herkenbaar als een dikke bult die als een door een slang opgegeten knaagdier langzaam naar boven kruipt.

De term babyboomer wordt op twee verschillende manieren gebruikt. Allereerst is er de demografische babyboomer: de kinderen die in de periode na de Tweede Wereldoorlog geboren zijn. De definities lopen uiteen. Sommigen noemen iedereen die tussen 1946 en 1964 geboren is een babyboomer, anderen houden de periode 1946-1950 of 1946-1955 aan. Dan is er de ‘babyboomer’ als sociaal-cultureel fenomeen, inmiddels een karikatuur van de oprechte wereldverbeteraar. Een generatie die in hun jeugd geen oorlog of crisis kende en oprecht geloofde dat alles alleen maar beter werd. Ze demonstreerden tegen Vietnam, liepen te gillen bij Beatles-optredens, hingen met blote voeten de hippie uit op de eerste popfestivals en zongen ‘We can change the world’ mee met Graham Nash. Want alles moest anders. Het Maagdenhuis moest bezet! Er moesten blote tieten op televisie! Ze reden in een deux-chevaux met antikernbomstickers (‘Beter een Rus in de keuken dan een raket in de tuin’). Ze hebben nu een respectabele leeftijd, maar voelen zich nog jong en lopen veerkrachtig de nordic walk.

Ten slotte is er het scheldwoord: ‘babyboomer’ staat voor sommigen voor alles wat je zou kunnen zien als de keerzijde van de idealen van ‘de jaren zestig’. Toen in de Melkweg in 2005 de ergste babyboomer aller tijden werd verkozen, waren de genomineerden Marcel van Dam, Pieter Broertjes, Hanneke Groenteman, Jeroen Krabbé, Neelie Kroes én Bram Peper, Harry Mulisch, Jeltje van Nieuwenhoven, Sybolt Noorda, Jo Ritzen en jonkheer Roelof de Wijkersloot de Weerdesteijn. De jonkheer is de enige van het rijtje die echt in de geboortegolf van vlak na de oorlog is geboren. Het duo Bram Peper en Neelie Kroes ‘won’ indertijd overigens de verkiezingen. Zij stonden vijf jaar geleden kennelijk in kleine kring model voor wat er in de jaren zeventig en tachtig mis ging in Nederland. Maar de échte babyboomer was hun plaaggeest Pim Fortuyn (1948), schrijver van Autobiografie van een babyboomer.

Grafieken:

Dure oudjes

De groep 65-plus zal de komende decennia flink groeien. En aan die groei komt ook na 2050 geen eind…

…Immers, we worden steeds ouder. En er is geen reden dat er verandering komt in onze levensverwachting…

…En naarmate we ouder worden, kosten we ook steeds meer geld. Ouderen vanaf 80 jaar hebben de meeste profijt van de overheid.

Bron: ‘Niemands land’, Marcel van Dam