Verkapte discriminatie

De stemmen van Vrij Nederland

Columns van Hannah Prins, Amber Wiznitzer en Hans Stegeman

VN 80

Ik ken geen krant die er een mannenpagina op na houdt. Dat is overbodig 
omdat man-zijn nu een maal het gewone is, onze norm en ons punt van uitgang, terwijl vrouwelijk is wat daar van afwijkt: met mes en vork eten is niet vrouwelijk, met draad en naald omgaan wel. Der Mensch, l&#8217;Homme, Man, daarbij stel je je vanzelfsprekend een man voor, zo één als bovenop de evolutieboom, in een pak achter een bureau zit, met het ernstige en tevreden gezicht van iemand die zich met succes ontwikkeld heeft uit eindeloze rissen van amoeben, vissen, hoefdieren en chimpansees. Het Nederlands is de enige taal waarin je door voor mens het onzijdig lidwoord te zetten, kunt aangeven dat er ook een vrouwelijk soort is. Maar de mens, dat moderne of benarde, of spelende, werktuig makende, vuur stokende etc. dier dat is een meneer.
Een krant die zich zelf respecteert heeft echter een vrouwenpagina en een kinderhoekje. Mij werd aangeboden voor die vrouwenpagina te schrijven. Je denkt dan meteen aan kopen, kleren en kinderen, de drie onderwerpen waar vrouwen belangsteling voor hebben als vrouwen. Maar voor de eerste twee waren al dames gevonden en voor het laatste achtte men mij minder geschikt: weliswaar ben ik er één geweest maar ik heb er nog geen. Dat is best, maar waarover dan wel? Niet over sport, politiek, economie of de beurs voor zover die van Berlage wordt bedoeld, dat zijn meer onderwerpen voor de mens; en voor de fijne cultuur waarop in Amerika de vrouwen beslag schijnen te leggen, om dat hun mannen er geen tijd meer voor over houden, is er bij ons de kunstpagina.
Ik heb me altijd verzet tegen het denkbeeld dat mannen en vrouwen nog andere, wezenlijke verschillen hebben dan de prijzenswaardige petite différence. Voor zover die aangetoond werden leken ze mij het produkt van ouderwets, laten we zeggen negentiende-eeuws, denken en dat was weer het gevolg van sociale omstandigheden die nu flink veranderd zijn. En over moederschap en menstruatie, om nu maar eens twee uitvloeisels van het kleine verschil te noemen, kun je niet eeuwig doorkletsen. Wat dan wel? Als ik bij mij zelf te rade ga weet ik het niet. Roddelen? Dat is waar, dat doe ik ten minste met één van mijn vriendinnen nog wat meer dan met mijn vrienden, maar met de laatste praat ik toch zelden over de melksubsidie of de Tour de France. Mij zelf, ja daar praat ik graag over, maar met beide sexen. Werk, ziekte, de kat, de huisbaas — vrouwenonderwerpen?
Dat heb ik mij nooit eerder afgevraagd en ik zal er ook maar weer mee ophouden. De mens hoeft zich, als hij denkt of schrijft of over zich zelf praat, er niet van bewust te zijn dat hij een man is. Van een vrouw, en zeker één die zich op vrouwenpagina&#8217;s begeeft wordt dat wel verwacht. Is wat je schrijft wel vrouwelijk, is het wel interessant voor vrouwen? In dit opzicht lijkt vrouw zijn op het lid zijn van andere minderheidsgroepen, zoals Negers. De meesten doen dat dan ook en produceren protestromans, maar de besten geven het soortgenootschap als uitgangspunt voor hun ideeën gauw op.
Het zou best kunnen zijn dat vrouwen zich meer exclusief interesseren voor het binnenleven — ze hebben vaak weinig ander leven — het leven binnen de kamer en binnen de huid, dan de mens die zich op pagina 1 en 3 van zijn krant werpt. De liefde bijvoorbeeld wordt vaak beschouwd als een onderwerp voor dames, hoewel dat als het exclusief zo was tot ongezonde toestanden zou leiden. Het zou ook best kunnen zijn dat het kleine verschil grote gevolgen heeft, ook binnen de hersens, dat lijkt zelfs waarschijnlijk. Misschien is het eigenlijk best leuk om dat in deze kolommen eens na te gaan. In elk geval: mochten er wezenlijke verschillen in manier van denken bestaan, dan komen die er wel uit, ook zonder dat ik of welke vrouw ook, zo principieel vrouwelijk zou hoeven te doen. En dan zal de vriend die mij beloofd heeft in de komende weken één keer deze kolom voor mij te schrijven, wel door de mand vallen.
TAMAR

Intree (de eerste Tamar)