Pop strijdt tegen AI-slop

Pop versus AI-slop

Verhaal van de Week

Woningnood

Jetten schiet tekort

Huisdieren als schaamlap

Hannah Prins

Het KNIL en de Molukken

Landverrader

Strijd op en onder het water

Slag om de Noordzee

Brussel in paniek

AI-wedloop

Ongelijke erfverdeling

Erftsunami

Amerika beschermt Israël

Aanval op het ICC

Homohaat ontleedt

Nicolaas Veul

Shakespear forever

Cultuurtip

Verzet in India

Voor wie de Indiase democratie vooral bekijkt door de lens van felle verkiezingscampagnes of waarschuwingen over de uitholling van democratische instituties, vormden de afgelopen weken een verrassend bewijs van haar veerkracht. Wat begon als een reeks provocerende berichten op social media, groeide uit tot een van de opmerkelijkste – en succesvolste – door jongeren aangevoerde politieke bewegingen in de moderne geschiedenis.
Het begon met een belediging. Half mei noemde Surya Kant, voorzitter van het Hooggerechtshof, tijdens een openbare zitting sommige werkloze jongeren ‘kakkerlakken’ en ‘parasieten’. Hoewel Kant volhoudt dat hij daarmee uitsluitend doelde op mensen die met vervalste diploma’s toegang proberen te krijgen tot de advocatuur, raakten zijn woorden een gevoelige snaar.
<div class="info-box">
<h3>Experts over de wereldpolitiek</h3>
Elke week publiceren we een opiniestuk van een expert in de wereldpolitiek. Met deze week: Shahsi Tahoor, voormalig ondersecretaris-generaal van de Verenigde Naties en voormalig Indiaas staatssecretaris van Buitenlandse Zaken en Personeelsontwikkeling.
</div>
In een land waar tientallen miljoenen hoogopgeleide jongeren hun weg proberen te vinden in een economie die wordt getekend door baanloze groei, werden zijn opmerkingen door velen ervaren als een minachting voor een hele generatie.
In plaats van toe te geven aan wanhoop of hun verontwaardiging voor zich te houden, reageerden veel jongeren met satire. Binnen 24 uur was de Cockroach Janta Party (CJP) geboren – een woordspeling op de naam van de regerende Bharatiya Janata Party (BJP) – met de ironische slogan: ‘Voice of the Lazy &amp; Unemployed’ (‘Stem van de “luien” en werklozen’).
Binnen enkele dagen groeide de CJP uit tot een fenomeen op social media. De beweging verzamelde meer dan twintig miljoen volgers en liet daarmee zelfs de officiële aantallen van de gevestigde politieke partijen, waaronder de BJP, achter zich.
<blockquote>Toen de BJP-regering inzag dat zij de kakkerlakkenbeweging niet langer kon negeren, besloot zij hard in te grijpen</blockquote>
De kracht van de satire schuilde in het feit dat zij uitdrukking gaf aan echte en breed gedeelde frustraties. Ondanks de hoge werkloosheid onder universitair afgestudeerden zien veel jonge Indiërs een hogere opleiding nog altijd als hun enige kans op sociale stijging. Daarom besteden zij jarenlang aan de voorbereiding op de uiterst competitieve nationale toelatingsexamens.
Maar dit jaar liep het examenproces volledig uit de hand. Examenvragen lekten uit, er kwamen onregelmatigheden bij de beoordeling aan het licht en examenuitslagen werden onverwacht ongeldig verklaard. Daardoor moesten ongeveer 2,2 miljoen studenten het uitputtende toelatingsexamen voor de studie geneeskunde – de National Eligibility cum Entrance Test (NEET) – opnieuw afleggen.
Voor sommige studenten was de klap ondraaglijk. Nadat zij hadden vernomen dat hun examen van 3 mei ongeldig was verklaard, maakten enkelen een einde aan hun leven. Zulke tragedies deden de economische onzekerheid omslaan in diepe morele verontwaardiging.
<h5>Uitlaatklep</h5>
De kakkerlakkenbeweging bood een ideale uitlaatklep voor die woede. Omdat de beweging losstond van de traditionele politieke partijen en steun kreeg uit ideologisch zeer uiteenlopende delen van de samenleving, liet zij zich niet in de gebruikelijke politieke hokjes plaatsen. In juni verplaatste de beweging zich van de schermen van smartphones naar de straten van de Indiase steden. Tienduizenden studenten, aspirant-ambtenaren en bezorgde burgers kwamen in de hoofdstad en andere grote steden bijeen om ingrijpende hervormingen van het onderwijssysteem te eisen.
Toen de BJP-regering inzag dat zij de kakkerlakkenbeweging niet langer kon negeren, besloot zij hard in te grijpen. Sommige BJP-politici beweerden dat de protesten werden aangestuurd door kwaadwillende buitenlandse actoren. Tegelijkertijd blokkeerden de autoriteiten social-media-accounts die aan de CJP waren gelieerd, kregen de veiligheidsdiensten opdracht de organisatoren van de beweging nauwlettend te volgen, werden openbare bijeenkomsten verboden, werd in Delhi een grote politiemacht ingezet en werd het internet in het stadscentrum tijdelijk afgesloten.
<blockquote>In plaats van de protestbeweging te breken, wakkerde dit harde optreden de woede onder de bevolking alleen maar verder aan</blockquote>
Maar het gedecentraliseerde karakter van de beweging, gecombineerd met de heldere en breed gedragen eisen voor eerlijk onderwijs en institutionele verantwoording, maakte deze autoritaire aanpak grotendeels ineffectief. Demonstranten stroomden massaal samen bij Jantar Mantar in Delhi, waar de opkomst de capaciteit van het protestterrein ruimschoots overtrof. Van daaruit riepen zij op tot een mars naar het parlement, op slechts tien minuten lopen van de plek waar de demonstraties plaatsvonden.
Omdat de regering haar les nog altijd niet had geleerd, greep zij naar geweld. De politie viel de demonstranten aan, mishandelde velen op straat en zette zelfs waterkanonnen en rubberkogels in. Volgens de politie van Delhi raakten daarbij bijna 180 mensen gewond. Maar in plaats van de protestbeweging te breken, wakkerde dit harde optreden de woede onder de bevolking alleen maar verder aan. De demonstraties verspreidden zich vervolgens naar tal van andere steden en dorpen in het land.
Uiteindelijk zag de regering zich genoodzaakt haar koers te wijzigen. Anders dan bij eerdere protesten – zoals de demonstraties tegen de Citizenship Amendment Act in 2019, die vooral de rechten van Indiase moslims betroffen, of de boerenprotesten van 2020 en 2021 – konden de studentenprotesten niet worden weggezet als acties van een minderheidsgroep of een specifieke beroepsgroep met eigen belangen.
<h5>Springlevend</h5>
De bevolkingsgroep die de ‘kakkerlakken’ vertegenwoordigen, omvat bijna de helft van het Indiase electoraat. De meesten van hen komen uit middenklassegezinnen, waaronder veel families die traditioneel op de BJP stemmen. Voor de regeringspartij zou het vervreemden van deze kiezersgroep daarom een electorale ramp kunnen betekenen.
In een opmerkelijke koerswijziging ging de centrale regering rechtstreeks in gesprek met vertegenwoordigers van de studenten. Zij beloofde versnelde gerechtelijke procedures in te voeren om degenen die verantwoordelijk waren voor het lekken van examenvragen snel te berechten. Ook aanvaardde zij het ontslag van minister van Onderwijs Dharmendra Pradhan – een stap waarvan eerder nog was volgehouden dat die ‘absoluut niet aan de orde’ was. Voor een regering die zich het afgelopen decennium heeft gepresenteerd als onverzettelijk en als toonbeeld van krachtige uitvoerende macht, was deze concessie bijzonder opmerkelijk.
<blockquote>Democratie wordt uiteindelijk ook gedragen door de houding en het handelen van burgers</blockquote>
Door de beledigende woorden van een rechter om te vormen tot een geuzennaam, hebben Indiase jongeren hun leiders eraan herinnerd dat zelfs het machtigste politieke establishment de collectieve wil van de bevolking niet onbeperkt kan negeren. Tegelijkertijd hebben zij laten zien dat autoritaire tactieken weliswaar instellingen kunnen verzwakken en de politieke oppositie kunnen intimideren, maar uiteindelijk niet opgewassen zijn tegen de gedecentraliseerde, eigenzinnige en onvoorspelbare energie van een brede jongerenbeweging.
De boodschap is helder. Democratie leeft niet alleen in de instituties die volgens critici onder het bewind van de BJP zijn verzwakt. Zij bestaat niet uitsluitend in parlementen, rechtbanken of verkiezingscommissies. Democratie wordt uiteindelijk ook gedragen door de houding en het handelen van burgers. En de Indiase bevolking heeft laten zien dat haar democratische geest nog altijd springlevend en niet te onderdrukken is.
De concessies die de kakkerlakkenbeweging heeft afgedwongen, betekenen meer dan alleen een overwinning voor toekomstige geneeskundestudenten of een tijdelijke politieke tegenslag voor de BJP. Zij bevestigen opnieuw het democratische uitgangspunt waarop India is gebouwd: dat de uiteindelijke macht, ook na jaren van centralisatie en een steeds dominantere uitvoerende macht, bij het volk berust. De burgers verdwijnen niet. En de Indiase democratie evenmin.

Shashi Tharoor

De kakkerlakkenbeweging is een triomf voor de democratie wereldwijd