DOGE in Den Haag

Komt ook naar Den Haag

De DOGE-kettingzaag

Instanties schieten tekort

Pesten

De innerlijke Ad Melkert

Teun van de Keuken

'Ik heb alles gegeven'

Tim Hofman 

De temperatuur stijgt

Analyse van Hans Stegeman

'Ik heb van weinig dingen spijt'

Peter R. de Vries (1956-2021)

Slavernijexcuses 

Keti Koti

Lezen met Marilyn Monroe

Cultuurtip

Musk is geen self made man

Biljonairsprobleem

Rusland

<p>De Russische president Vladimir Poetin heeft enkele zware maanden achter de rug. Hoewel de oorlog in Oekraïne nooit volgens plan is verlopen, leek Poetin er tot voor kort van overtuigd dat de tijd in zijn voordeel werkte. Rusland slaagde er in 2025 in zijn aandeel in het bezette Oekraïense grondgebied uit te breiden, zij het slechts marginaal, van 18,5 procent naar 19,3 procent. Belangrijker nog was dat de Amerikaanse president Donald Trump vastbesloten leek om de Oekraïense president Volodymyr Zelensky onder druk te zetten een ‘vredesakkoord’ te accepteren, waarbij nog meer Oekraïens grondgebied aan Rusland zou worden afgestaan.</p>
<p>Maar dit jaar ziet het beeld er heel anders uit. Trump is zo in beslag genomen door de crisis in het Midden-Oosten dat Oekraïne grotendeels van zijn radar is verdwenen. Tijdens de G7-top in juni verklaarde hij zelfs dat de Verenigde Staten ‘niets te maken hebben’ met een oorlog die zich ‘duizenden kilometers verderop’ afspeelt.</p>
<p>Er is bovendien weinig reden om aan te nemen dat de regering-Trump na de tussentijdse Congresverkiezingen in november meer bereid zal zijn Poetin te helpen een voor Rusland gunstige uitkomst te bereiken.</p>
<div class="info-box">
<h5>Experts over de wereldpolitiek</h5>
<p>Elke week publiceren we een opiniestuk van een expert in de wereldpolitiek. Met deze keer: Sergei Guriev, decaan en hoogleraar Economie aan de London Business School. Hij was eerder rector van het opleidingsinstituut Sciences Po en hoofdeconoom van de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling.</p>
</div>
<h3>Wanhoop Poetin</h3>
<p>Tegelijkertijd boekt het Russische leger geen vooruitgang meer op het slagveld. Integendeel, het verliest terrein aan de Oekraïense strijdkrachten. In juni 2026 bezette Rusland 19,4 procent van het Oekraïense grondgebied, slechts marginaal meer dan in januari en zelfs minder dan in mei. Oekraïne dankt deze verschuiving aan doorbraken in dronetechnologie en een enorme opschaling van de droneproductie, die hebben bijgedragen aan het stabiliseren van de frontlinie en het neutraliseren van het Russische overwicht qua manschappen.</p>
<p>Dankzij zijn technologische voorsprong op het gebied van drones is Oekraïne er ook in geslaagd de Russische luchtverdediging te omzeilen en diep in Russisch grondgebied toe te slaan, onder meer in Moskou en Sint-Petersburg. Vooral de aanvallen op de energie- infrastructuur hebben een krachtige boodschap afgegeven aan de Russische bevolking: deze oorlog is niet langer een ver-van-mijn-bedshow.</p>
<p>De oorlog dringt inmiddels door tot in het hart van Rusland.</p>
<blockquote><p>De tijd lijkt niet langer in Poetins voordeel te werken</p></blockquote>
<p>Het Kremlin is geschokt. Dat werd duidelijk tijdens de parade ter gelegenheid van de Dag van de Overwinning in mei in Moskou, die veel kleinschaliger was dan gebruikelijk en waarin de gebruikelijke imposante vertoningen van zwaar militair materieel ontbraken. De Russische leiders vrezen ongetwijfeld gerichte aanvallen, mogelijk zelfs op henzelf, zeker nu zij hebben gezien hoe de Verenigde Staten en Israël Iraanse leiders op eigen grondgebied hebben uitgeschakeld.</p>
<p>In een wanhopige poging om de dronecapaciteiten van Oekraïne te beperken, heeft Poetin de toegang tot mobiel internet in grote delen van Rusland, waaronder Moskou, laten onderbreken – een maatregel die de frustratie onder de bevolking verder aanwakkert. Toch gaan de aanvallen door, onder meer op de bevoorradingsroutes naar de Krim, een cruciale uitvalsbasis voor de Russische strijdkrachten. Hoewel Rusland in de komende weken of maanden mogelijk dronecapaciteiten ontwikkelt die vergelijkbaar zijn met die van Oekraïne, of zijn luchtverdediging verder versterkt, lijkt de tijd niet langer in Poetins voordeel te werken.</p>

<div class="newsletter-teaser bg-gray">
    <div class="teaser__content__container">
                    <div class="teaser__header">Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.</div>
        
                    <div class="teaser__text">Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je één artikel helemaal gratis.</div>
            </div>

    <div class="teaser__btn__container">
                    <div class="teaser__btn">
                <a class="btn btn--rounded btn--white-bg" 
                    href="/service/nieuwsbrieven"
                    data-ga-category="banner-newsletter-button" 
                    data-ga-label="Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief." 
                    data-ga-action="clicked">Ja, dit wil ik ></a>
            </div>
            </div>
</div>
<h3>Kwakkelende financiën</h3>
<p>Dit geldt des te meer nu de financiële druk toeneemt. Zeker, de oorlog met Iran heeft de begrotingsvooruitzichten van Rusland tijdelijk verbeterd. Volgens de Russische regering betaalden afnemers in april 95 dollar per vat voor Russische olie en in mei 86 dollar, ongeveer het dubbele van het gemiddelde in de eerste twee maanden van 2026 (43 dollar) en ruim boven de prijs waarmee de Russische staatsbegroting rekende (59 dollar). Mede door die hogere olieprijzen verhoogde het Internationale Monetaire Fonds in april zijn prognose voor de Russische bbp-groei in 2026 met 0,3 procentpunt, waardoor die uitkwam op 1,1 procent.</p>
<blockquote><p>Het zou in Poetins eigen belang zijn om terug te keren naar de onderhandelingstafel</p></blockquote>
<p>Maar deze opleving was slechts van tijdelijke aard en kon de enorme kosten van de oorlog voor de Russische staatskas niet compenseren. Poetin heeft de belastingen inmiddels al moeten verhogen, wat de druk op de kwakkelende Russische economie verder vergroot. Het bbp daalde in het eerste kwartaal van 2026 met 0,2 procent ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Nu Rusland bezuinigingen voorbereidt, zullen de economische vooruitzichten naar verwachting verder verslechteren. De Russische regering rekent er zelf op dat het bbp dit jaar slechts met 0,4 procent zal groeien. Dat zal het moreel nauwelijks versterken.</p>
<p>Tegen deze achtergrond zou het in het eigen belang van Poetin kunnen zijn om terug te keren naar de onderhandelingstafel en te proberen het conflict te bevriezen. Maar er is geen garantie dat hij dat ook daadwerkelijk zal doen, niet in de laatste plaats omdat hij de ernst van Ruslands positie mogelijk niet volledig doorziet. Rusland kent immers geen onafhankelijke pers, en Poetins adviseurs zullen er vermoedelijk voor terugschrikken hem slecht nieuws te brengen. Wanneer Poetin blijft volhouden dat Oekraïne op de rand van een nederlaag staat – zoals hij sinds het begin van de oorlog herhaaldelijk heeft gedaan – probeert hij waarschijnlijk de publieke opinie te beïnvloeden, maar het is ook denkbaar dat hij daar zelf, althans gedeeltelijk, in gelooft.</p>
<p>Dit is de klassieke valkuil voor autocraten. Wanneer de macht sterk gecentraliseerd is en afwijkende stemmen worden onderdrukt, groeit de kloof tussen het beeld dat de dictator van de werkelijkheid heeft en de feitelijke situatie op de grond. Dat leidt vaak tot onvoorspelbare en rampzalige beslissingen, zoals het voortzetten van een oorlog die je noch kunt winnen, noch kunt betalen.</p>
<div class="info-box">
<p>Dit verhaal verscheen eerder in het Engels bij Project Syndicate. Vertaling: Menno Grootveld.</p>
</div>

<div class="newsletter-teaser bg-gray">
    <div class="teaser__content__container">
                    <div class="teaser__header">Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief.</div>
        
                    <div class="teaser__text">Ontvang de beste verhalen van Vrij Nederland twee keer per week in je mail. In elke nieuwsbrief ontvang je één artikel helemaal gratis.</div>
            </div>

    <div class="teaser__btn__container">
                    <div class="teaser__btn">
                <a class="btn btn--rounded btn--white-bg" 
                    href="/service/nieuwsbrieven"
                    data-ga-category="banner-newsletter-button" 
                    data-ga-label="Blijf vrij van geest. Lees onze nieuwsbrief." 
                    data-ga-action="clicked">Ja, dit wil ik ></a>
            </div>
            </div>
</div>


Sergei Guriev

Vladimir Poetin is de wanhoop nabij