Groetjes uit Engelen

Nederland breekt in tweeën

Verhaal van de Week

AfD wordt gevaarlijker

Duitsland

De Oranjezomer

Teun van de Keuken

Olie op het vuur

Hans against the machine

Ontsnappen aan onszelf

Essay escapisme

Bestaat 75 jaar

VN-Vluchtelingenverdrag

Oorlog Iran

Versterken het Iraanse regime

Aanvallen van Amerika

Zo raszuiver

Chard van den Berg

Het succes van ‘The Odyssey’

Cultuurstrijd

De grote vraag

<h3>Arjen Kleinherenbrink (41), universitair hoofddocent filosofie aan de Radboud Universiteit</h3>
<p>‘Tot 12 zeemijl uit de kust valt de zee wettelijk onder de jurisdictie van de desbetreffende kuststaat. Buiten deze zones beginnen de internationale wateren, waar niemand eigenaar is. Dat leidt tot de volgende vraag: wat moeten we doen als zeeën en oceanen er slecht aan toe zijn? Moderne samenlevingen antwoorden meestal in de vorm van een juridische eigendomsconstructie: als je eigenaar bent van bijvoorbeeld een huis, ben je ook verantwoordelijk voor de bescherming ervan. Ecofilosoof Bruno Latour verlegt deze vraag liever: in plaats van te blijven emmeren over wie eigenaar is, zouden we moeten vragen wie de zee moet vertegenwoordigen.’</p>
<div class="info-box">
<h5>De Grote Vraag</h5>
<p>Eens per maand stellen we een Grote Vraag en leggen we die voor aan experts, ervaringsdeskundigen en iedereen daartussenin. Welke vraag zie jij graag beantwoord? Laat het ons weten op redactie@vn.nl.</p>
</div>
<h3>Thijs Middeldorp (47), directeur Ambassade van de Noordzee</h3>
<p>‘De zee is van zichzelf. Dat uitgangspunt vormt de basis van de Ambassade van de Noordzee. Dit initiatief ontstond vanuit boosheid, rouw en machteloosheid: instituten die de verslechterde toestand van de Noordzee zouden moeten adresseren schie-<br />
ten tekort. Vertegenwoordiging moet uitgaan van een ander wereldbeeld waarin we de zee – of het nou gaat om een bruinvis of een gele snotolf – zien als deelnemer en we haar belangen serieus nemen. Daarom onderzoeken wij hoe deze belangen het beste vertegenwoordigd kunnen worden. We organiseerden bijvoorbeeld een fictieve rechtszaak tussen de Noordzee en de Nederlandse overheid om te ondervinden hoe ecosystemen een stem kunnen krijgen in de rechtszaal.’</p>
<h3>Corinne van Egeraat (60), documentairemaker</h3>
<p>‘De natuur kan nooit bezit van iets of iemand zijn. De zee is van zichzelf. Doordat water moeilijk zelf naar de rechtbank kan, moeten er juridische voogden worden aangewezen. Deze hoeders kunnen namens de zee haar vervuilers aanklagen.</p>
<blockquote><p>&#8216;In de praktijk staat bescherming van de oceaan vaak op gespannen voet met het economisch gebruik daarvan&#8217;</p></blockquote>
<p>‘Het toekennen van rechtspersoonlijkheid aan water is begonnen in Nieuw-Zeeland. Na een strijd van 150 jaar van de inheemse Maori, is de Whanganui-rivier voor de wet erkend als rechtspersoon. Wij maakten hierover in 2024 de documentaire I Am the River, the River Is Me. De Maori zien de zee als een voorouder die ons verbindt, in plaats van hetgeen dat continenten van elkaar scheidt. Voor ieder van ons is er een waterbron die ons verbindt met elkaar en met het land.’</p>
<h3>Alex Oude Elferink (64), hoogleraar internationaal recht van de zee, Universiteit Utrecht</h3>
<p>‘Er bestaat een lange geschiedenis van wet- en regelgeving om de oceaan te beschermen: zo bevat het Zeerechtverdrag van de Verenigde Naties algemene verplichtingen ter bescherming van de oceaan. In de praktijk staat bescherming van de oceaan vaak op gespannen voet met het economisch gebruik daarvan. Omdat de wet- en regelgeving niet de zee maar staten centraal stelt, moeten staten zelf hun verantwoordelijkheid nemen in het handhaven van het recht. Dit betekent dat landen moeten afzien van bijvoorbeeld mijnbouw of visserij. Het draait om het stoppen van verdere achteruitgang, en dat kan alleen als alle staten effectieve regelgeving overeenkomen én die ook daadwerkelijk handhaven.’</p>
<h3>Durk van Tuinen (38), woordvoerder Nederlandse Vissersbond, belangenorganisatie voor Nederlandse beroepsvissers</h3>
<p>‘Niemand is in principe eigenaar, maar er is wel sprake van gezamenlijk gebruik. Helaas wordt de zee steeds vaker geclaimd als natuurgebied of worden er windmolenparken gebouwd. Het zeegebied wordt verdeeld, en de vissers krijgen de restjes. Dit terwijl zij een van de oudste gebruikers ervan zijn. Vissers ervaren dat als onrecht: niet alleen worden hun inkomsten op het spel gezet, ze worden ook verdreven van plekken waar ze zich al generaties lang begeven. Mensen zeggen vaak: “Dan ga je toch ergens anders vissen?”, maar dat is niet zo makkelijk. Neem de Noorse kreeftjes. Deze bevinden zich alleen bij modderige grond. Als men zo’n gebied afsluit, kunnen die vissers wel dag zeggen tegen de zeediertjes.’</p>
<h3>Dolf Middelhoff (76), lid van de Nederlandse vereniging van zeeschilders</h3>
<p>‘Laat ik maar meteen de knuppel in het hoenderhok gooien: de zee behoort toe aan de zeeschilders! Onze vereniging, bestaande uit 33 maritiem werkende kunstenaars, is in 1953 opgericht om beeldend verslag te doen van het leven op zee van de Koninklijke Marine. Tegenwoordig is onze inspiratiebron de zee en alles wat hiermee samenhangt. Ikzelf ben met de zee grootgebracht, die is in mijn aderen gekropen. Ik ben het gelukkigst als ik met mijn verf ergens aan zee zit en impressionistisch het wezen ervan kan vangen. Wij zeeschilders beleven de pracht en praal van de zee als wij ermee bezig zijn. Wij zijn vrijwel de enige gebruikers die geen schade aanrichten.’</p>
<p><span style="font-weight: 400;"><a data-ga-category="embedded-article" data-ga-action="clicked" data-ga-label="" href="https://www.vn.nl/product/vrij-nederland-augustus-2026/" class="article-embed article-embed--left article-embed--new"><span class="article-embed__image" style="background-image:url(https://www.vn.nl/wp-content/uploads/fly-images/1083395/IetskleinerKust-520x520-cc.png);"></span><span class="article-embed__content"><span class="article-embed__read-more">Bestel 'm hier</span><span class="article-embed__title">Dit verhaal komt uit ons nieuwe nummer, met als thema ‘de Noordzee’! Heb jij hem al in huis?</span><span class="article-embed__date">5 augustus 2026</span></span></a></span></p>


Jet Bierkens

Van wie is de zee?