Toen de Vlaamse Morgane Leten gediagnosticeerd werd met PCOS, een syndroom waarbij cysten op de eierstokken groeien, zeiden de dokters dat ze maar moest terugkomen voor een medische oplossing wanneer ze aan kinderen zou beginnen. Maar de hormonale stoornis maakte niet alleen dat ze moeilijk zwanger kon raken, Leten had ook last van moodswings en acne. ‘Als vrouw krijg je pas de volle aandacht van artsen op het moment dat je een kinderwens hebt. Maar wat als je je gewoon goed wilt voelen?’

Het raakte bij Leten een gevoelige snaar. Ze wist dat de medische wetenschap nog veel steken laat vallen als het om vrouwelijke gezondheid gaat. Daar wilde ze iets aan doen, ook om andere vrouwen in haar situatie te helpen. Ze schoolde zich om tot voedings- en vruchtbaarheidscoach en begon met haar bedrijf Guud Woman ook een eigen supplementenlijn – ‘natuurlijke en wetenschappelijk onderbouwde supplementen ontworpen voor hormonale uitdagingen’.

Vitaminen

Leten is lang niet de enige vrouw die naar eigen zeggen op die manier de sector inrolde. Zo begon Amandine De Paepe, na zes keer een zwangerschapsverlies meegemaakt te hebben, uit ontevredenheid over de farmaceutische wereld haar bedrijf: Insentials. De Nederlandse Charlotte Labee schoolde zich na een burn-out om tot ‘brain balance-expert’, met bijbehorende supplementenlijn. Het doelpubliek dat deze vrouwelijke ondernemers aanspreken is groot.

Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) slikt bijna 70 procent van de Nederlandse vrouwen een of ander voedingssupplement. In het algemeen gaan vooral vitamine D en multivitaminen vlot over de toonbank. In 2024 steeg de totale verkoop in ons land tot 860 miljoen euro. Het is een trend die de landsgrenzen overstijgt. De Belgische consumentenorganisatie Testaankoop ziet het met enige ongerustheid aan: ‘De trend rond voedingssupplementen is irrationeel. Het aantal producten op de markt vermenigvuldigt zich en marketing creëert een valse behoefte bij de consument.’

Naast de typische voedingsreuzen zoals Nestlé en Unilever, heb je inderdaad talloze middelgrote en kleine bedrijven, van Vitakruid tot het Belgische Insentials en Guud Woman. Het merendeel van de supplementen wordt nog verkocht bij de drogist, apotheek of supermarkt. Maar een stijgend aantal consumenten koopt die producten online, volgens de Nederlandse branchevereniging NPN.

Opvallend daarin is de rol van influencers, therapeuten en lifecoaches. In de hoeken van sociale media waar wellness, gezondheid en fitness de boventoon voeren, prijzen zij niet alleen andermans waar aan, maar verkopen ze niet zelden als kleine ondernemers hun volledig eigen supplementenlijn. Ook hormoonsupplementen zitten in de lift. Hashtags als #hormonebalance en #perimenopause zijn op de socials goed voor miljoenen views. Ook Morgane Leten gebruikt vooral sociale media voor de promotie van haar producten.

The making of ‘4-femme – verrijkende formule’ – stap 1 en 2

Een supplementenlijn op de markt brengen is vanwege een totaal gebrek aan controle even simpel als riskant, zo merkten de vier auteurs van dit stuk, die in no time hun eigen lijn opzetten. Lees hieronder stap 1 en 2 van de zes stappen.

1. Leverancier vinden
We grasduinen in een weelderig online aanbod van bedrijven die ons willen helpen onze eigen lijn op te zetten. De aanbieder die ons het hoogste gemak tegen de laagste opstartkosten belooft (namelijk: 2 euro), is het Amerikaanse platform Supliful.

2. Product kiezen
Veel meer dan een account aanmaken bij Supliful hoeven we niet te doen. Daarna kunnen we kiezen uit zo’n 250 gezondheidsproducten in alle mogelijke vormen en voor alle mogelijke doeleinden. Met ‘Female Enhancement’ selecteren we er een speciaal voor vrouwen. We dopen ons supplement ‘4Femme – verrijkende formule’. Volgens de omschrijving van Supliful ‘bevordert’ ons supplement ‘energie, vitaliteit’ en ‘ondersteunt’ het ‘een normaal libido en uithoudingsvermogen’. Op de ingrediëntenlijst staan kruidenextracten als het populaire (maar niet onomstreden) ashwagandha, maca en piperine, maar ook vitamines en het aminozuur L-arginine, dat populair is onder krachtsporters. We vernemen dat onze producent een private label-bedrijf is uit Utah, in de VS, naast China en India een grootproducent van grondstoffen voor supplementen.

Ontzorgen

Het lijkt makkelijker dan ooit om een eigen supplement te laten aanmaken. We namen de proef op de som via een online tussenbedrijf, Supliful. In een paar uur tijd klikten we een eigen supplement voor vrouwen bij elkaar en brachten dat op de markt (zie kader). Opgelet, spoiler: ons supplement voor vrouwelijke gezondheid bevat een ingrediënt dat verboden is in de EU en we hebben geen voedselveiligheidsplan, maar na enkele weken viel het toch netjes bij ons in Nederland op de mat.

Supliful is maar één speler binnen een levendig ecosysteem van ondernemingen die je graag bij de hand nemen om je eigen supplement te maken. ‘Uw eigen supplementenlijn in dagen, niet maanden’ en ‘start je eigen supplementenlijn, 220+ aroma’s’ zijn maar enkele claims die we terugvinden bij bedrijven als Triple Pharma, Supliful, OKCapsule, e-influence en Supplemade. Sommige ervan zijn internationaal, andere opereren alleen in Nederland en België.

Deze tussenbedrijfjes en fabrikanten leveren een scala aan kant-en-klare supplementen, waar een aspirant-verkoper een eigen merk op kan plakken. ‘White label’, heet dat in handelsjargon: het product is af, het label behoeft alleen nog een naam en een merk.

Bij Guud worden supplementen verkocht in capsules, maar je hebt ze ook als poeders, druppels en zelfs gummy snoepjes

Liever zelf een supplement laten samenstellen, met een eigen recept zoals Leten? Dat kan ook. De bedrijven kunnen voor u een ‘private label’-formule laten maken. Daar hangt wel een hoger prijskaartje aan: een minimale afname, en soms ontwikkelkosten. Leten vertelt ons uiteindelijk dat ze met het Belgische lab UTB samenwerkt, andere ondernemers die we spraken houden die informatie liever voor zichzelf.

Een nieuw type aanbieder in deze markt is de ‘ontzorger’. Die levert niet alleen het product en print het label, hij kan ook de volledige verzending naar klanten voor zijn rekening nemen. In de retailwereld staat dat bekend als dropshippen, ook wel verkoop zonder voorraad genoemd.

‘De tussenhandelaar komt nooit met de goederen in aanraking’, legt transporteconoom Roel Gevaers van de Universiteit Antwerpen uit. Hij schat dat viervijfde van de Nederlandse webwinkels eigenlijk aan dropshipping doet. ‘Het grote probleem daarmee is dat je niet weet wat je krijgt. Bij producten uit China zijn er mogelijk problemen met de veiligheidscertificaten, maar misschien ook met de chemische samenstelling. De kans is gewoon groter dat er iets niet pluis is.’

Bij Guud worden supplementen verkocht in capsules, maar je hebt ze ook als poeders, druppels en zelfs gummy snoepjes. Ze kunnen bestaan uit voedingsstoffen, plantenextracten of andere stoffen. Voedingssupplementen moeten zorgen voor meer energie, minder slaaptekort of – zoals in dit geval – een betere hormoonbalans.

Haar bedrijf doet meer dan zulke producten slijten, verzekert Leten. ‘Ik ben begonnen met educatie. Maar vaak wanneer ik specifieke supplementen aanraadde, een bepaald soort zink of magnesium bijvoorbeeld, kwamen vrouwen terug met de verkeerde producten. We zijn toen maar zelf supplementen gaan aanbieden. Als je je eigen producten laat maken, weet je precies wat erin zit en bepaal je zelf hoe je het op de markt brengt.’

In principe mag iedereen ‘eigen’ voedingssupplementen verkopen. ‘Ik krijg weleens de vraag: heb jij een wetenschappelijke achtergrond?’, zegt Leten. ‘Nee, helemaal niet, ik ben gewoon een vrouw die met hormonale problemen kampte en de diagnose van PCOS kreeg. Van daaruit ben ik mijn zoektocht gestart en met die opgedane kennis wil ik nu ook anderen helpen.’ Ze benadrukt dat ze zich daarbij door de juiste mensen laat omringen.

The making of ‘4-femme – verrijkende formule’ – stap 3 en 4

Een supplementenlijn op de markt brengen is vanwege een totaal gebrek aan controle even simpel als riskant, zo merkten de vier auteurs van dit stuk, die in no time hun eigen lijn opzetten. Lees hieronder stap 3 en 4.

3. Goedkeuring krijgen
Nu de samenstelling vastligt, leggen we die naast het ratjetoe van wetgeving binnen Europa. De maximaal toegelaten hoeveelheden voor nutriënten verschillen nogal per lidstaat. Zo staat het ingrediënt ‘Muira Puama’ in België op de lijst met verboden planten voor voedingsmiddelen, maar voor Nederland vinden we niets terug. Voor België is bijvoorbeeld ook het zinkgehalte in ons supplement te hoog. Dus moeten we de Nederlandse markt op.

We leggen 4Femme aan inspecteur Kooijman voor. Wat blijkt? Een controle zou betekenen dat ons supplement ook in Nederland niet verkocht mag worden. ‘Epimedium of elfenbloem’, zegt hij, na het lezen van het etiket. ‘Dat is een novel food volgens de Europese wetgeving, en die zijn verboden. En dan is ook het hele supplement verboden.’

4. Label maken
We parkeren die opmerking even en gaan een logo ontwerpen. Dat is zo gepiept met een online tool. Het voorbeeldetiket met de ingrediënten vertalen we in het Nederlands. Net als de voorbeeldclaim dat het product energie, vitaliteit en de hele reutemeteut bevordert. We ontdekken dat wie in Nederland of België een supplement wil verkopen, enkele zaken op het etiket moet vermelden. Zo hoort er duidelijk ‘voedingssupplement’ op te staan, en de aanbevolen dosis.

En dan zijn er de gezondheidsclaims. Zeggen dat iets ziektes voorkomt of geneest is strikt verboden. Maar iets zeggen over gezondheid, mag wel, volgens bepaalde Europese regels. Ons letterlijk vertaalde etiket –Bevordert energie en vitaliteit* Ondersteunt een normaal libido en uithoudingsvermogen* – lijkt prima voor de Nederlandse markt. De tekst in onze webshop is een ander verhaal: ‘Ashwagandha helpt om beter te ontspannen’ is een van de vele claims die sinds 2011 on hold staan – en is dus helemaal oké. Maar door ‘L-arginine, ter ondersteuning van een normale bloedsomloop’ gaat een dikke streep.

Leverschade

De medische wereld is niet gelukkig met deze wildgroei. ‘Geneeskunde is evidence based. Voor nieuwe medicijnen bestaat een heel strikt kader. Dat kader valt volledig weg bij voedingssupplementen’, zegt gynaecoloog Herman Depypere, die verbonden is aan het Universitair Ziekenhuis in Gent. ‘Je weet gewoon niet welke bedrijven betrouwbaar zijn en welke malafide. Bij supplementen valt het kaf moeilijk te scheiden van het koren.’

Goed gedoseerde en correct gefabriceerde voedingssupplementen zijn over het algemeen vrij onschuldig. Wat je bijvoorbeeld te veel aan vitamine C inneemt, plas je gewoon weer uit. Maar er zijn uitzonderingen. De bekendste is een vitamine D-vergiftiging – met in heel uitzonderlijke gevallen de dood als gevolg – omdat de stof zich ophoopt in ons lichaam, en veel voedingsmiddelen al verrijkt zijn met vitamine D.

Met plantenextracten is het vaker oppassen geblazen. Na waarschuwingen in 2023 maakte het Nederlandse bijwerkingencentrum Lareb in juli bekend dat er opnieuw acht gevallen van leverschade waren gemeld die verband leken te houden met het gebruik van het populaire ashwagandha. Dit kruid zit ook vaak in supplementen voor een betere hormoonbalans (niet bij Guud overigens). In een vorig jaar verschenen rapport van de Europese Heads of Food Safety Agencies worden dertien stoffen, waaronder ashwagandha, door de autoriteiten als ‘risicovol voor de consument’ genoemd.

De conclusie is dat we het eigenlijk niet weten. ‘Goed onderzoek naar de gevaren van dergelijke stoffen is schaars’, zegt inspecteur Martin Kooijman van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). ‘En die onderzoeken zullen ook nooit plaatsvinden, want daar verdient niemand wat aan.’

Geen keuring

Hoe dan ook, alle tussenbedrijven en fabrikanten verwijzen naar de verkoper als eindverantwoordelijke. De NVWA bevestigt dat. ‘Jij brengt het in de handel’, zegt inspecteur Kooijman. ‘Jij bent verantwoordelijk voor alles.’ Belangrijke kanttekening: je supplement moet voldoen aan de wetgeving van het land waar de consument het koopt, niet waar jij het produceert en te koop stelt.

Zowel in Nederland als op Europees vlak is er dan ook wetgeving rond welke stoffen er wel of niet in je supplement mogen zitten, in welke hoeveelheden en wat er op het etiket moet en mag staan.

Ook moet je voor verkoop in Nederland een voedselveiligheidsplan hebben, verplicht voor wie een levensmiddel verkoopt. Handig genoeg bieden sommige supplementenbedrijfjes ook dat als dienst aan. ‘Wij hebben voor het voedselveiligheidsplan een abonnementsvorm gemaakt’, vertelt eigenaar Remco Elzenaar van Triple Pharma. ‘De verantwoordelijkheid blijft bij de klant liggen, maar hij ontvangt wel een raamwerk. We analyseren bepaalde risico’s die de klant dan makkelijk kan inzien.’

‘De verantwoordelijkheid blijft bij de klant liggen, maar hij ontvangt wel een raamwerk. We analyseren bepaalde risico’s die de klant dan makkelijk kan inzien’

In België moet een verkoper een voedingssupplement aanmelden bij de overheid voordat het op de markt gebracht wordt. Bij de aanmelding moeten gegevens worden opgegeven over onder andere de samenstelling. Als daarin iets niet aan de wetgeving voldoet, kan de notificatie opgeschort of geweigerd worden. Alle genotificeerde supplementen komen in een databank terecht die ook de consument kan raadplegen.

Ook in Nederland gaan stemmen op om zo’n aanmelding verplicht te maken. Al is het systeem niet zaligmakend, volgens de Belgische consumentenorganisatie Testaankoop: de fabrikant hoeft bij de notificatie de werkzaamheid van zijn product niet te bewijzen, en de veiligheid evenmin.

Een keuring is dit niet, benadrukt ook de woordvoerder van de bevoegde instantie. ‘Het Europees recht staat niet toe dat voedingssupplementen vóór ze op de markt komen, worden goedgekeurd. De overheid ontvangt en verifieert de gegevens, maar verleent geen officiële goedkeuring aan het product.’ Volgens de Belgische branchevereniging Be-sup doet het notificatiesysteem wel degelijk bepaalde checks, zoals op de gebruikte bestanddelen, maar het blijft slechts een aangifte en ‘daarom is het ook belangrijk dat producten die op de markt zijn gecontroleerd worden’.

The making of ‘4-femme – verrijkende formule’ – stap 5 en 6

Een supplementenlijn op de markt brengen is vanwege een totaal gebrek aan controle even simpel als riskant, zo merkten de vier auteurs van dit stuk, die in no time hun eigen lijn opzetten. Lees hieronder stap 5 en 6.

5. Te koop aanbieden
Nu kunnen we 4Femme beschikbaar maken. De adviesprijs: rond de 30 euro, voor ons een marge van maar liefst 60 procent. Supliful zelf strijkt ongeveer een tientje op. Overigens kunnen we dit doen als particulier – een inschrijving bij de Kamer van Koophandel blijkt niet nodig. Wacht, toch nog een laatste stop: een voedselveiligheidsplan, verplicht voor wie een levensmiddel verkoopt. Voor ons voedselveiligheidsplan zitten we met een probleem: een volgens de regels opgestelde garantie kan Supliful niet leveren.

6. Bestelling plaatsen
Voedselveiligheidsplan en verboden ingrediënt of niet, we willen testen of we 4Femme kunnen verkopen en bestellen zelf een potje op ons adres in Nederland. We zijn benieuwd naar de controle van het etiket die Supliful heeft beloofd voor de eerste zending. Maar de opmerkingen van Supliful beperken zich tot vormelijke aspecten, volgens de voorschriften van de Amerikaanse Food and Drug Administration. Over de claims zegt het bedrijf niets, noch over de ingrediënten. Na een tijdje zit het pakje met een potje 4Femme bij ons in Nederland in de bus. Ook al mag het eigenlijk niet, ons handeltje zou dus kunnen werken.

Onbegonnen werk

Hoe groot is in Nederland de kans op controle van je supplementenbedrijf? De NVWA heeft vijftien medewerkers voor ál het toezicht op nieuwe voedingsmiddelen, waar ook supplementen onder vallen. Dat lijkt niet veel. ‘Het is een uitdaging’, beaamt inspecteur Kooijman. ‘We gaan af op meldingen. En waar de volksgezondheid echt in gevaar is, gaan we er achteraan.’ Ook de Belgische overheid geeft toe dat het onbegonnen werk is om alle pakketten en online shops te controleren. Zij focussen daarom op preventie en sensibilisering van consumenten. Ook de NVWA doet dat. ‘We proberen wel om mensen voor te lichten over de gevaren. En we benadrukken: geloof niet alles wat er op internet staat’, zegt Kooijman.

Misschien onderschept de douane ook wel gevaarlijke pakjes? ‘Europa heeft duidelijke wetgeving voor import’, weet de Antwerpse econoom Roel Gevaers. ‘Maar tegenwoordig zijn er zo ongelooflijk veel pakjes, dat die onmogelijk allemaal gecontroleerd kunnen worden. De EU zou veel striktere importwetten kunnen implementeren, maar dat zie ik niet snel gebeuren. Er is meer toezicht nodig op de websites die deze producten aanbieden.’

Ook de NVWA pleit voor betere regulering, en dan vooral op Europees niveau. Kooijman: ‘We hebben nu individuele lidstaten met allemaal net een tikje andere nationale wetgeving. Dat gaat hem voor de handhaving gewoon niet worden.’

Bestel 'm hierDit verhaal komt uit ons nieuwe nummer, met als thema ‘Ontdek je blinde vlek’! Heb jij hem al in huis?31 december 2025

Geen wondermiddel

En dan de hamvraag: werken supplementen eigenlijk wel? ‘Iedereen is anders’, zegt Leten daar zelf over. ‘Ik geloof trouwens niet in de magic pill. Kijk eerst naar je levensstijl, pas die aan indien nodig. Voedingssupplementen gaan nooit een gezonde levensstijl of een gevarieerd dieet vervangen.’

Vaak zitten de nutriënten van dure voedingssupplementen ook gewoon in groenten: vitamine A in wortel of anthocyanen (een soort antioxidanten) in aubergine. ‘Het is gezonder om groenten te eten dan supplementen te slikken, omdat je de voedingsstoffen dan trager inneemt. Het risico op overdosering, met in extreme gevallen bijvoorbeeld leverschade als gevolg, wordt ook kleiner’, zegt gynaecoloog Depypere.

Wetenschapsjournalist Adriaan ter Braack, die als Sjamadriaan op sociale media van leer trekt tegen desinformatie, vindt supplementen voor de vrouwelijke gezondheid toch vooral geldklopperij. ‘Hormonen vormen een complex systeem, dat we nog niet helemaal doorgronden. Bovendien zijn er veel vrouwen in de overgang die veel geld te besteden hebben. Dus doen pillenboeren alles om hen die supplementen door de strot te duwen.’

Die sceptische houding begrijpt Leten, ‘want er is helaas heel veel rommel op de markt. Maar het is wel lastig dat een clubje van tegenstanders alle bedrijven die voedingssupplementen verkopen over dezelfde kam scheert.’

Reactie Supliful

In een uitgebreide antwoord op onze vragenlijst stelt Supliful dat het bedrijf opereert als een platform dat verkopers en producenten aan elkaar koppelt. De ondernemers zijn de verkopers, aldus een woordvoerder van het bedrijf, en daarmee dragen zij de verantwoordelijkheid voor naleving van de wet- en regelgeving. Elke controle van Supliful is bedoeld als ‘hulpmiddel’. Verder wijst het bedrijf erop dat het gericht is op de Amerikaanse markt, niet de Europese.

Over dit artikel

Dit artikel is gemaakt met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke projecten en het Fonds Pascal Decroos voor bijzondere journalistiek.

Iedereen zijn eigen supplementenlijn in zes stappen