De Grote Vraag. Deze maand: op zoek naar een literaire leider. Sherlock, Afke, Stach, Winston Smith, Odysseus, of toch Don Quichot?

Tomas Ross, auteur van o.a. De onderkoning van Indië en De zesde mei:
‘Sherlock Holmes, die net als Rutte solitair is, zonder flauwekul zoals papa-dagen. Tenminste niet zo’n lachebekje, en wel gezegend met een hoog IQ én een groot wantrouwen in politici. Daarnaast heeft Sherlock een buitengewoon scherp inzicht in de medemens, dus geen gelazer meer met lichtgewichten als Ivo Opstelten, Fred Teeven, Ard van der Steur of Henry Keizer. Een briljant analyticus, geen wollig taalgebruik, drugsgebruiker zodat we dat eindelijk volledig kunnen legaliseren, op en top Brits dus ook geen onderonsjes in Brussel, én naar het schijnt anti-monarchistisch, dus ook geen knieval meer naar de Oranjes. En graag als vicepremier Dr. Watson om het allemaal simpel aan het kiezersvolk uit te leggen.’

Illustratie: Bas van der Schot

Henk Groenewegen, Boekhandel De Tribune Maastricht:
‘Don Quichot van La Mancha, de vernuftige edelman, is de persoon die in deze tijd van windmolens het meest geschikt lijkt. Het gaat daarbij niet in eerste instantie om de strijd tegen windmolens maar veeleer om de strijd tegen windvaantjes. Bij al zijn spreekwoordelijk geworden Don Quichotterie hield hij vast aan zijn principes en wilde een betere wereld. Wanneer Sancho Panza zijn vicepremier mag zijn om zijn ongebreideld idealisme toch nog enigszins te beteugelen, dan galoppeert deze regering als een schonkige Rocinante een zonnige toekomst tegemoet.’

Anet Bleich, biografe van Max van der Stoel (te verschijnen) en Joop den Uyl (2008):
‘Winston Smith, de hoofdpersoon van 1984 van George Orwell. Winston is een gewone jongeman die geconfronteerd wordt met de problemen waar wij vandaag de dag ook mee te maken hebben: fake news en het grootscheeps aftappen van wat mensen doen. Het gevaar heerst dat fundamentele vrijheden worden afgenomen in ruil voor bescherming tegen alles waar we bang voor zijn, zoals oorlog en terrorisme – en Winston probeert hier tegenin te gaan. Hij redt het uiteindelijk niet, maar misschien dat Winston als premier meer succes zou hebben.’

Jan Terlouw, voormalig politicus en auteur:
‘George Orwell, niet één personage, maar de schrijver achter personages zoals Winston Smith, die zou ik graag ons land zien leiden. Laat hem maar een poosje premier zijn. In zijn werk toont hij een diep inzicht in de menselijke aard. Als idealisme leidt tot macht, zal dat idealisme verdampen. Te grote staatsmacht onderdrukt individualiteit en het individu zelf. Orwell zal als premier meer dan enig ander waarborgen dat politieke macht moet worden gekozen, gecontroleerd en vooral tijdelijk moet zijn, zoals hij dat ook als journalist en schrijver deed.

Illustratie: Bas van der Schot

Mei Li Vos, politicoloog en voormalig PvdA-Kamerlid:
‘Afke uit Afke’s tiental. Een vrouw, liefst met warme boezem, dat heeft Nederland nu nodig. Als schrijnend arme moeder van tien kinderen weet Afke de familie bij elkaar te houden. Gelijk de Heere Jezus niet rust als een lammetje verloren gaat, bewoog ook Afke hemel en aarde toen een kotertje kwijt dreigde te raken. Elk kind was op zijn of haar manier even bijzonder en belangrijk voor mem. Nederland heeft een moeder nodig als premier die alle gepolariseerde mannetjes tegen haar boezem kan drukken. Het voordeel is dat ze dan ook even stil zijn.’

Sjoerd Sjoerdsma, D66-Tweede-Kamerlid:
‘Stach, de dappere hoofdpersoon uit Koning van Katoren van Jan Terlouw. Deze jongen wordt voor zware taken gesteld, maar door middel van creativiteit en door het hart op de juiste plaats te hebben, lukt het Stach telkens zijn taken te volbrengen. Hij durft de grote milieuproblemen aan te pakken met vindingrijke oplossingen. Laat onze premier maar de draak van Smook verslaan, of de granaatappelboom van Wapenfelt omhakken, en tegelijkertijd ervoor zorgen dat de bevolking achter je staat. Dan weten we dat we op de goede weg zijn.’

Illustratie: Bas van der Schot

Gert Riphagen, persvoorlichter Eerste Kamer en Binnenhof-watcher:
‘Odysseus heeft veel eigenschappen van een goede premier. Zo toont hij tijdens zijn jarenlange zwerftocht een enorm doorzettingsvermogen in het overwinnen van de beproevingen die hij moet ondergaan. Ondertussen blijft hij doelgericht en met vaste wil werken aan de terugkeer naar zijn vrouw Penelope en zijn eiland Ithaka. Odysseus is creatief en oplossingsgericht – maar ook listig, zoals blijkt uit het veroveren van Troje. En na zijn uiteindelijke terugkeer op Ithaka verwijdert hij de vrijers van zijn vrouw uit zijn paleis. Hardhandig optreden, ook dat heeft een premier soms nodig.’