De Deense Netflix-serie ‘Rita’ is een verademing. Nu eens geen moordpartijen, maar een vrijgevochten lerares die zich staande moet houden in een conservatieve wereld. Deze week verscheen de derde reeks, net nu rechts de Deense verkiezingen wint.

Ze is lerares op een Deense school, bloedmooi, alleenstaande moeder van drie, ze rookt, ze doet het stiekem met de directeur (in zijn kantoor) en met de vader van een leerling. En met haar (hertrouwde) ex. De leerlingen dragen haar op handen. Misschien wel omdat ze lerares is geworden ‘om kinderen te beschermen tegen hun ouders’.

Dat is in een notendop het gegeven van de geweldige Deense tv-serie ‘Rita’. Deze week is de derde reeks op Netflix verschenen en ik kan niet wachten om eraan te beginnen. Opvallend gegeven: de Deense producenten wilden de serie na twee seizoenen al stoppen, maar Rita was op Netflix zo’n onverwacht succes dat het online tv-kanaal besloot zelf het derde deel te financieren.

Gelijk hebben ze. Wat is Rita een verademing. Alle lof voor al die mooie tv-series van de afgelopen jaren hoor, maar ze draaien wel de hele tijd om misdaad en dat begon me behoorlijk te vervelen. Hoe hard de makers het ook proberen, misdaad is geen goede metafoor voor het echte leven. Je wordt er dus zelf niet zoveel wijzer van, uiteindelijk is zo’n serie vooral vermaak, plus als je geluk hebt (zoals in The Wire) een sociaalrealistische inkijk in een wereld waar je zelf nooit zou komen.

Geen brave kinderserie

Niet dat Rita nou een brave kinderserie is met een duidelijke optimistische moraal. Rita is geen mees Kees of meester Max of meester Jaap (waarom zijn helden in kinderboeken de laatste tijd trouwens steeds meesters, juist nu die in het onderwijs zo ongeveer verdwijnen?). Rita is doordrongen van de grote en kleine drama’s van het alledaagse leven, met moeilijke leerlingen, vervelende collega’s, puberende kinderen, scheidingsperikelen, een ingewikkelde jeugd en de valkuilen van de liefde. Te midden van al dat gedoe probeert juf Rita, altijd in strakke spijkerbroek en geruite bloesjes, zich staande te houden.

Hoe ze dat doet maakt het verschil in deze serie. Rita houdt er tot afgrijzen van ouders, enkele collega’s en soms haar kinderen een losse seksuele moraal op na. Rita weigert jurylid te zijn in de Idols-verkiezingen op school omdat ouders niet moeten denken dat hun kind later een ‘ster’ zal worden. Rita zorgt liever zelf voor een leerling met een door allerlei problemen ongeschikte moeder, dan dat ze hem uitlevert aan de Jeugdzorg. Rita rookt de ene na de andere sigaret.

In de jaren zestig kwamen de leerlingen in opstand tegen hun conservatieve docenten. Nu zijn de rollen omgedraaid: Rita is een vrijgevochten sixties-kind dat in opstand komt tegen de conservatief geworden samenleving die Denemarken is geworden, zoals de verkiezingen van gisteren weer eens hebben bewezen.

Dat – plus het absurde feit dat de directeur van de school altijd een vers gesteven korte broek draagt – maakt dat ik vanavond ga beginnen aan deel 3.