Het zou best wel eens kunnen dat Soufiane Z. (de ‘zeer waarschijnlijk overleden’ IS-strijder) zijn eigen dood in scene heeft gezet. Zo betoogde het openbaar ministerie woensdag voor het gerechtshof.

Jihadist Soufiane Z. is geen aangespoeld lichaam na een scheepsongeluk. Hij is ook geen onfortuinlijke passagier van de MH17 die nog niet is geïdentificeerd, maar wel op de passagierslijst stond. De Haagse strijder voor Islamitische Staat kan zijn dood op 22 januari dit jaar heel goed in scene hebben gezet. Dat betoogde het openbaar ministerie woensdag voor het gerechtshof dat zitting hield op Schiphol.

Soufiane – bekend als de Fighting Journalist – maakte deel uit van de groep verdachten die terecht staat in de grote jihadzaak onder codenaam ‘Context’. Maar anders dan negen anderen zal de rechtbank over hem begin december geen uitspraak doen. Volgens de rechters is Soufiane namelijk ‘zeer waarschijnlijk’ overleden en zou vervolging een ‘spookproces’ opleveren.

Volgens justitie zijn alle berichten over de dood van Soufiane terug te voeren op een enkele bron: broer en medestrijder Anis Z.

Tegen die uitspraak ging het OM woensdag in hoger beroep. Volgens justitie zijn alle berichten over de dood van Soufiane terug te voeren op een enkele bron: broer en medestrijder Anis Z. die van vrienden had gehoord van bombardementen op Kobani waarbij ‘iedereen voor zijn leven rende, maar dat Soufiane was achtergebleven’. Anis vertelde dat aan zijn familie, onder wie zijn zus. Die zei vervolgens dat ‘ze denkt hij niet is begraven maar ergens onder het puin van Kobani ligt’. Allemaal van horen zeggen dus.

Het OM vindt dat je in Nederland van betere huize moet komen om iemand dood te verklaren. Uit de voorbeelden hierboven zou moeten blijken dat de juridische lat daarvoor hoger ligt. Ook bij vermissingen is volgens het OM meer nodig om sneller dan de normale vijf jaar een overlijdensactie te krijgen en citeert uit de jurisprudentie: ‘In het ene geval waren de fiets en schoen van de vermiste in een gevaarlijk natuurgebied gevonden en in het andere geval waren diverse sporen van een misdrijf in de woning van vermiste, zoals een huls en een bloedspoor’.

Advocaat Bart Nooitgedagt vindt dat justitie spijkers op laag water zoekt. Vervolging van Soufiane kan gewoon weer opgepakt worden als hij toch blijkt te leven, zoals de rechtbank al heeft gezegd. Hij noemt de keuze om in beroep te gaan ‘onbegrijpelijk’ en getuigt het van ‘gebrek aan respect voor de nabestaanden’. Het zou volgens Nooitgedagt een zinloos proces opleveren dat de belastingbetaler alleen maar veel geld kost.

De enige reden die Nooitgedagt kan bedenken is dat het OM wil ‘tamboereren’ met een eventuele veroordeling. Dat is volgens hem niet meer dan ‘een dansje voor de bühne’.