Ook in het nieuwe wetsvoorstel laat het toezicht op netbeheerder TenneT veel te wensen over. Een uitzending van Reporter laat dit weekend zien waarom dat problematisch is.

Op de laatste avond voor het kerstreces schoot de Eerste Kamer de nieuwe Energiewet van minister Kamp (Economische Zaken) aan flarden. Een meerderheid van senatoren liet zich wel heel makkelijk voor het karretje spannen van Eneco, dat zich al jaren verzet tegen opsplitsing van het energiebedrijf – iets dat maar heel vaag met deze wet te maken had.

De Kamerleden hadden zich beter druk kunnen maken over iets anders: de nieuwe wet regelt onder meer de aansluiting van nieuwe windmolenparken in zee op het hoogspanningsnet door staatsbedrijf TenneT. En juist het toezicht op TenneT – dat het hele hoogspanningsnet in Nederland en delen van Duitsland beheert – is in de nieuwe wet gebrekkig geregeld.

Toegegeven, zulke kritiek is vaak nogal taai en theoretisch. Het rapport van de Algemene Rekenkamer dat dit begin vorig jaar blootlegde kreeg niet veel aandacht, parlementariërs komen voor zoiets abstracts hun bed niet uit. Maar het programma Reporter Radio op Radio 1 toont in haar uitzending van aanstaande zondag een interessante illustratie van het probleem. Voor de kust van Zeeland moet een groot windmolenpark komen en TenneT heeft bedacht dat de stroom daarvan via een kabel bij het plaatsje Borssele op Walcheren aan land gaat. Vanaf die plek wordt er een reeks nieuwe huizenhoge hoogspanningsmasten gebouwd om de stroom af te voeren naar Brabant en de rest van Nederland, pal naast de al bestaande hoogspanningsmasten.

Logisch dat bewoners in de omgeving daarvan zijn geschrokken en zich verzetten. Voor een deel is dat natuurlijk een kwestie van Not In My Backyard, maar het is meer dan dat. Uit de uitzending blijkt dat TenneT volstrekt niet duidelijk weet te maken waarom er niet is gekozen voor een langere zeekabel door de Westerschelde waar niemand last van heeft. Sterker nog, het blijft schimmig of dat alternatieve traject eigenlijk wel is onderzocht. En precies over dat soort vragen zou een sterke onafhankelijke toezichthouder zich moeten buigen, iets wat in de nieuwe wet ontbreekt.

Maar misschien is een ander fragment uit de uitzending nog wel beklemmender. Journaliste Marjolein van Pagee stuitte in haar onderzoek op de macht van een bedrijf als TenneT. Ze sprak met diverse technische experts over de voor- en nadelen van de verschillende tracés. Maar iedereen heeft wel banden met het bedrijf en niemand durfde voor de microfoon te praten. ‘Ik ben bang voor mijn carrière,’ zegt er een: ‘Eigenlijk zijn wij allemaal een beetje bang voor TenneT.’

Nog een reden voor stevig onafhankelijk toezicht.