Wat is de werkelijke reden: tijdgebrek of een artistiek debacle? Ingo Metzmacher, anderhalf jaar geleden aangesteld als chef-dirigent van de Nederlandse Opera, heeft aangekondigd zijn biezen al weer te pakken – officieel omdat hij zich wil concentreren op zijn nieuwe positie als chef-dirigent van het Deutsche Symphonie-Orchester in Berlijn. Maar het zou niet hoeven verbazen als de zeer teleurstellende Mozart/Da Ponte-trilogie, die vorige week werd afgesloten, een doorslaggevende rol heeft gespeeld. Leverde deze productie in theatraal opzicht veel intelligente, verfrissende en amusante beelden op, muzikaal was het vaak doorbijten.

Dat Ingo Metzmacher geen Mozart-kenner is, bleek al uit de ongeïnspireerd en vlak klinkende ouvertures van respectievelijk Cosí fan tutte, Le nozze de Figaro en Don Giovanni. Nog kwalijker was dat Metzmacher de grootste moeite had om de noten recht onder elkaar te houden. Op sommige avonden wemelde het van de ongelijke inzetten en zangers die het spoor bijster raken. Dieptepunt was de Don Giovanni (2 december) waarin Charlotte Margiono allerlei capriolen moest uithalen om haar aria tot een goed einde te brengen. Als een tapdanseres die op een vloertje met groene zeep was beland, begon ze te glijden. Al improviserend probeerde ze overeind te blijven om tenslotte helemaal tot stilstand te komen. Van deze stilte maakte ze gebruik om in ieder geval het slot van haar partij weer op het juiste moment op te pakken.

Al wekenlang deden de geruchten de ronde dat zangers en musici hoogst ongelukkig zijn met dit geklungel. Een van de musici bekende zelfs niet langer te kijken naar de dirigent omdat dat een waarborg voor een verkeerde inzet is.

Tot overmaat van ramp blijkt achter de schermen nog een andere affaire te spelen. De voor volgend seizoen geplande productie van Messiaens Saint Francois d’Assise met het Koninklijk Concertgebouworkest zal door het Residentie Orkest overgenomen worden omdat het KCO geen fiducie in Metzmacher schijnt te hebben.

Alles wijst er dus op dat de positie van Metzmacher onhoudbaar is geworden. Verstandig dat hij de eer aan zichzelf houdt.