<div class="lead">Bezuinigen op beschaving: is het echt opnieuw een optie de uitkeringen los te koppelen van de lonen?</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Een van de meest dramatische momenten die ik in de Haagse politiek heb meegemaakt was aan het eind van de zomer van 1991.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Het centrumlinkse kabinet-Lubbers had besloten de duur van de WAO drastisch te bekorten en dat ging in tegen de beloften die regeringspartij PvdA had gedaan. De achterban was woedend, de partijtop verkeerde in staat van paniek. PvdA-leider Kok moest met hangende pootjes naar Lubbers toe: viel er over het WAO-besluit nog te heronderhandelen? Tot overmaat van ramp bleken de CPB-cijfers tegen te vallen. Lubbers was bereid met de hand over het hart te strijken maar dan moest in ruil een andere drastische maatregel worden genomen: konden de uitkeringen niet van de lonen worden losgekoppeld? </p>
<p>Kok, die zijn loopbaan begonnen was bij de de Bouwbond NVV, voelde zich met de rug tegen de muur staan. De koppeling, daar had de vakbeweging voor gestreden, die werd al toegepast sinds de dagen van het kabinet-Den Uyl. Het was een ‘teken van beschaving’. Hoe moest hij de minstbedeelden uitleggen dat dat nu niet langer gold? Wekenlang overwoog Wim Kok het bijltje erbij neer te leggen. Het was uitgerekend de linkse dwarsligger Jan Pronk die hem ervan overtuigde dat hij moest aanblijven. Resultaat: de WAO-maatregel werd verzacht, de uitkeringen werden één jaar lang ontkoppeld. Het volgende kabinet, waarvan Kok premier was, herstelde de koppeling in ere.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element streamer">
<blockquote>
<p>De uitkeringsgerechtigden op achterstand zetten levert al snel miljarden op</p>
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Zouden Diederik Samsom, Jeroen Dijsselbloem en Lodewijk Asscher zijn vergeten hoe de PvdA toen door het oog van de naald kroop? Dat vroeg ik me af toen <i>NRC Handelsblad</i> meldde dat ontkoppeling van lonen en uitkeringen een van de maatregelen is die wordt overwogen voor 2014. Want dan moet er van VVD en PvdA zes miljard extra worden bezuinigd. Een aantal voor de hand liggende alternatieven is inmiddels afgevallen. Zo heeft het kabinet de sociale partners beloofd af te zien van een nullijn voor het overheidspersoneel en in de zorg. De BTW verhogen ligt slecht bij de liberalen. Andere ingrepen leveren op korte termijn te weinig op. Dus moet de coalitie zich wel overgeven aan outside the box-denken. De uitkeringsgerechtigden op achterstand zetten levert al snel miljarden op, zeker als je het ook voor de AOW’ers laat gelden. Het is crisis! Iedereen moet inleveren! Waarom de bijstandstrekkers niet?</p>
<p>De coalitiepartners zijn nu aan het praten en ik ben benieuwd of de ontkoppeling op Prinsjesdag plechtig wordt aangekondigd. En wat dan de electorale gevolgen voor de PvdA zijn. Zouden Samsom, Asscher en Dijsselbloem niet koesteren wat voor Kok nog een ‘teken van beschaving’ was?</p>
</p></div>
