Is een kakelbont mozaïek van bedrijfs­logo’s en advertenties op het gebouw van een gerenommeerde kunstopleiding kunst of reclame? Wie zich het hoofd wil breken over wat een onderzoek naar ‘het functioneren van merkidentiteiten’ inhoudt, is de komende tijd op het goede adres aan het Sandberg Instituut, aan de Fred. Roeskestraat 96 in Amsterdam, waar 13 december het gevelkunstwerk ‘Artvertising’ werd onthuld.

Meer dan driehonderd bedrijven, organisaties en personen reageerden op de uitnodiging van bedenker Teun Castelein, student aan de afdeling Ontwerpen. Voor de luttele som van € 19,99 per tegel kon men een beeldmerk, advertentie of persoonlijke mededeling op de Sandberg-gevel achterlaten. De lage prijs is interessant omdat het Sandberg – de tweede­faseopleiding van de Rietveld Academie – op een van de duurste stukken grond van Nederland staat: de Amsterdamse Zuidas, pal naast ’s lands drukste snelweg, de A10. Daarmee is de Artvertising-locatie de enige plek in de stad waar grote merken, kleinschalige bedrijven en individuen dure reclameruimte niet-marktconform delen.

Het resultaat oogt bijzonder. Wordt de Amsterdamse binnenstad geteisterd door obsceen grote en volslagen suffe reclamebillboards, de Sandberg-gevel is een vrolijke, vervreemdende lappendeken van commerciële logo’s en maffe commentaren. Waar anders vind je een Delfts blauw tegeltje met de tekst ‘Die Yuppie Scum!’ naast de overbekende merken Nuon, Google en Mercedes? Waar anders prijkt de aanbeveling ‘I’m not a Man, I’m Dynamite’ naast het logo van de Febo (75 tegels) of Adidas (380 tegels)? Om nog maar te zwijgen van de mede­deling ‘Ik ben bijna / gek genoeg’ in de buurt van een tegel waarop het logo van de Zwitsal-baby is omgebogen naar een Adolf Hitler-portret in Nijntje-stijl.

Artvertising is zowel zelfparodie (reclame op een kunstgevel) als een poging om na te denken over de rol van hedendaagse kunst. Volgens Artvertising moet de kunst zien in te spelen op een wereld die ‘definitief’ geregeerd wordt door commerciële en economische motieven. Het is nog maar de vraag, zo lijkt Artvertising te zeggen, of de huidige maatschappij ruimte biedt voor zoiets efemeers als wat voorheen ‘autonome kunst’ heette. Wordt kunst beeldmerk of het logo kunst? Een gedachte om op te kauwen voor komende generaties commercieel gevatte kunstfilosofen.

Informatie: (020) 5882404, www.sandberg.nl/artvertising