Roman / DBC Pierre spuit ideeën.
Licht uit in Wonderland (Lights Out in Wonderland), de nieuwste roman van Booker Prize-winnaar DBC Pierre &#8211; de initialen staan voor Dirty But Clean &#8211; is een ambitieuze roman. Het verhaal begint in Londen, verhuist naar Tokyo en eindigt via een ommetje naar Berlijn in &#8216;Wonderland&#8217;, een plek die niet meer of minder wonderlijk is dan de drie &#8216;echte&#8217; steden, althans in de voorstelling die de auteur ons ervan geeft. DBC Pierre heeft een scherp oog voor de grote en kleine absurditeiten van het bestaan in de vroege eenentwintigste eeuw. Zo wijdt hij een hilarische passage aan de pogingen van zijn held Gabriel Brockwell om een treinticket aan te schaffen. Het ticket is veel te duur, de trein heeft vertraging omdat de infrastructuur slecht onderhouden wordt en het personeel weigert met onverzettelijke hoffelijkheid ook maar een duimbreed van de regeltjes af te wijken. De lezer verwacht dat Brockwell in een hysterische scheldtirade zal losbarsten, maar hij beheerst zich. &#8216;Ik verwijt jullie niets,&#8217; zegt hij met superieure waardigheid. &#8216;Jullie zijn een nietige tand in het machtige kapitalistische wiel.&#8217;
De analyse van hoofdpersonage Gabriel Brockwell is van een heerlijke ouderwetsheid. Hij doet uitspraken als: &#8216;Eerst was consumeren een privilege, vervolgens werd het een recht en nu is het een plicht.&#8217; En: &#8216;God is weg, en vervangen door de beurs.&#8217; Brockwells principes zijn niet minder rekbaar dan die van &#8216;de kapitalistische vijand&#8217;. Tijdens een betoging tegen het kapitalisme kan hij op het nippertje aan de politie ontsnappen door zijn bankkaart voor de glazen deur van een bank te houden. Als trouwe klant wordt hij in de &#8216;kapitalistische tempel&#8217; binnengelaten. Brockwell is gered, maar hij is ook zijn illusies kwijt. Hij rooft de bankrekening van zijn voormalige strijdmakkers leeg, propt zijn zakken vol met cocaïne en stapt in een vliegtuig naar Japan. Hij wil een laatste keer kort en heftig leven. Vervolgens zal hij zelfmoord plegen.
DBC Pierre lijkt de manische Brockwell vooral gecreëerd te hebben om hem ideeën te laten spuien. Aangekomen in Berlijn observeert hij bijvoorbeeld: &#8216;Wie de geschiedenis van de twintigste eeuw leest, merkt dat Hitler zelf niet hield van Berlijn. Hij vond de stad vuil en propvol communisten en dus begon hij een hol uit te graven onder de grond.&#8217; Wanneer Brockwell Londen verlaat, betreurt hij de kans niet te hebben gekregen &#8216;zijn&#8217; kunstwerk te ontwerpen: een gigantische winkelkar die hij op zijn kant over de Thames zou hebben gegooid.
Wie in Gabriel Brockwell op zoek gaat naar sporen van de auteur, heeft recht op begrip. Toen Pierre in 2003 de Booker Prize won voor zijn debuut Vernon God Little kreeg zijn &#8216;uitbundige&#8217; levenswandel (drugs, schulden, oplichterij) niet minder aandacht dan de roman. Vandaag woont de schrijver &#8211; die eigenlijk Peter Finlay heet &#8211; in een afgelegen deel van Ierland, waar hij een graag geziene gast is in de pub. Met Lights Out in Wonderland verovert hij een stevige plaats in de satirische traditie van Swift en Rabelais. Hij schrijft met dezelfde passie, energie en stilistische brille als die literaire reuzen.
*** DBC Pierre, ‘Licht uit in Wonderland’, vertaling Martine Vosmaer en Karina van Santen, Podium, 384 p., € 19,50

Kristien Hemmerechts

Kort en heftig leven

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips