Dé waarheid bestaat niet in zedenzaken? Journalisten zouden beter moeten weten.

In het voorjaar van 2008 was haar snoetje niet van het televisiescherm weg te sláán. Van Andries Knevel tot Matthijs van Nieuwkerk, van Robert Jensen tot Paul Rosenmöller – allemaal gaven ze ruim baan aan het Zwolse schoolmeisje dat op twaalfjarige leeftijd ‘in handen was gevallen’ van een zogeheten loverboy.

Nu, als achttienjarige, had ze een boek geschreven over haar avonturen: Echte mannen eten geen kaas, uitgebracht bij de respectabele uitgeverij Van Gennep. En aan alle babbeltafels mocht ze vertellen over de groepsverkrachtingen, de sadistische spelletjes, de hoererij. Ook de geschreven pers raakte diep onder de indruk. Dagblad Trouw noemde het boek ‘beklemmend’.

NRC Handelsblad recenseerde het als ‘adembenemend’, ‘zeer authentiek’, en prees de ‘durf’. In dezelfde krant meldde filosofe Stine Jensen – altoos op de bres tegen ‘de seksualisering van de samenleving’ – dat ze het werkje had ‘verslonden’. Het bood, vond zij, ‘een ethische uitdaging aan de eigen moraal’. Dit weekblad interviewde de ‘bedeesde, bijna timide’ schrijfster. ‘Zachtjes zegt ze dat ze wel voor het donker thuis wil zijn.’

– Niemand die zich tot voor kort afvroeg of het relaas wel klopte

Geen van de presentatoren, journalisten of recensenten vroeg zich af of het spectaculaire relaas van Maria Mosterd eigenlijk wel klopte. Althans niet hardop. Zo groeide Echte mannen moeiteloos uit tot een bestseller, de auteur tot het nationale icoon van loverboyleed.

In 2009 bracht ook de moeder een boek op de markt, de dochter zelf kwam met een tweede, en ze spande een rechtszaak aan tegen haar middelbare school. Die had veel méér moeten doen om haar op het deugdzame pad te houden. Ter verlichting van haar smarten eiste ze liefst 74.000 euro, waarbij ze uiteraard benadrukte dat het haar ‘niet om het geld’ was te doen – de hilarische toevoeging die zulke schadeclaims altijd vergezelt. Het meisje verloor de zaak, op alle punten. Toch bracht zelfs dat niemand aan het twijfelen.

Maar nu lijkt haar deconfiture aanstaande – met dank aan de vermaledijde bloggerswereld, waar al veel langer geruchten circuleerden. Iemand tipte misdaadverslaggever Hendrik Jan Korterink, die zich in de kwestie vastbeet. In zijn deze week verschenen boek Echte mannen eten wél kaas doet hij wat veel eerder had moeten gebeuren: gewoon eens wat beweringen natrekken. (Peter R. de Vries, koning der misdaadjournalisten, probeerde overigens dit weekend met de eer te strijken.)

Het is natuurlijk niet voor het eerst dat de pers zich laat betoveren. Eind jaren tachtig ging zij klakkeloos mee in de aantijgingen tegen kinderdagverblijf De Bolderkar en tegen een ‘clown’ te Oude Pekela. In 1993 mochten de satanische belevenissen van ene Yolanda uit Epe op massale aandacht rekenen. In 2000 stond de NCRV pal achter een tweeluik van Thom Verheul, waarin enkele mevrouwen losjes hun familie van incest betichtten. In al deze gevallen bleek later het bewijsmateriaal flinterdun, zo niet compleet verzonnen.

Mediakenners constateren dat er in Nederland een klimaat heerst waarin het vrouwelijke slachtoffer, speciaal van zedendelicten, per definitie gelijk krijgt. Dat zal vast kloppen. Maar misschien nog wel griezeliger is de triomf van de postmoderne tegeltjeswijsheid dat dé waarheid niet bestaat. ‘Maria heeft het allemaal zo meegemaakt en ervaren,’ verklaarde haar uitgever Chris ten Kate doodleuk tegenover nrc.next. ‘Het is háár subjectieve waarheid.’ Dus hoezo zou je je vermoeien met het verifiëren van wat ze beweert?

Toch is juist dat de hoge taak – eerst en bovenal van de pers. Al was het maar voor al die échte slachtoffers van seksueel geweld.