<div class="lead">‘Zorgkeuzes in Kaart’ biedt u de kans mee te denken.</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Er wordt veel gemopperd, zowel <span class="Cursief">in</span> als <span class="Cursief">over</span> de Nederlandse gezondheidszorg. Marktwerking heet nu ‘neoliberaal rendementsdenken’. Zorgverzekeraars zijn geldbeluste monopolisten. Minister Schippers kan alleen maar bezuinigen. Dokters en verpleegkundigen bezwijken onder werkdruk en papierwerk. Dat is het populaire plaatje van de grootste sector van Nederland, waar jaarlijks ruim 90 miljard omgaat, waar bijna 1,5 miljoen mensen werken en waar de kwaliteit onafgebroken hoog is. We weten: de beeldvorming klopt niet. We weten ook: de zorg kán beter en goedkoper. Maar hoe? </p>
<p>Het huidige zorgstelsel is complex. Elke wijziging heeft gevolgen. Maar welke gevolgen valt lastig te overzien. Politici kunnen hierdoor ongestraft proefballonnen oplaten waardoor ‘de zorg’ beter, goedkoper of rechtvaardiger wordt. Denk aan het SP-plan om de zorgverzekeraars te nationaliseren, aan het PvdA-idee om het eigen risico inkomensafhankelijk te maken of het voornemen van D66 om te investeren in preventie. Stel, er komt een Kamermeerderheid voor zo’n plan, hebben we dan <span class="Cursief">enig idee</span> wat ons te wachten staat? Niet of nauwelijks. Tot afgelopen week. Toen bood het Centraal Planbureau (CPB) verlichting. Met een technische werkgroep van topambtenaren heeft het CPB uitgezocht wat de gevolgen zijn van maar liefst 104 plannen, anoniem aangeleverd door tien politieke partijen. ‘Zorgkeuzes in Kaart’ heet dit CPB-rapport en het is een prachtige denkoefening.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element streamer">
<blockquote>
<p>Neem nou dat nationaliseren van de zorgverzekeraars. Wordt de zorg er beter van? Nee</p>
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Wat er prachtig aan is? Nou, het rapport biedt u en mij de mogelijkheid zinnig mee te denken over de vele politieke proefballonnen. Neem nou dat nationaliseren van de zorgverzekeraars. Scoort goed bij de mopperaars: terug naar het ziekenfonds. Maar wordt de zorg er beter van? Nee. Zodra de overheid weer achter het stuur stapt, verdwijnen concurrentievoordelen en wordt de zorginkoop minder effectief. En omdat nationalisatie zo’n omvangrijke verbouwing is, schat het CPB alleen de transitiekosten al op 5,3 miljard euro. Een mens zou er conservatief van worden. Het eigen risico inkomensafhankelijk maken? Te ingewikkeld. Preventie? Het CPB weet dat het geld <span class="Cursief">kost,</span> maar vindt nauwelijks bewijs dat het <span class="Cursief">werkt</span>. </p>
<p>Wat zijn dan wél maatregelen die bijdragen aan betere zorg? Daar komen twee oude bekenden uit de bus: 1) het verkleinen van het basispakket en 2) het verhogen van het eigen risico. Rode lijn is dat het huidige beleid werkt en dat de nu door de politiek verzonnen alternatieven onzeker en duur zijn. Als ik minister Schippers was, zou ik blij zijn met ‘Zorgkeuzes in Kaart’.</p>
</p></div>
<figure id="post-11149 media-11149" class="align-none"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2015/04/970a208d-9e2c-416b-a4a4-842bf0b9da67_vn-proefballon-jager_preview.jpg" alt="Illustratie: Bas van der Schot" /><figcaption>Illustratie: Bas van der Schot</figcaption></figure>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Valt er dan niets te mopperen? Toch wel. Want hoezeer de technische werkgroep de politiek ook om ‘innovatieve hervormingen’ heeft gevraagd, er zijn dus nauwelijks plannen die de zorg significant beter of goedkoper maken. Hierdoor werpt ‘Zorgkeuzes in Kaart’ de lezer onbedoeld terug op de bestaande situatie waarin bar weinig te kiezen valt. Dat is naar. Wanneer een volgende technische werkgroep zijn tanden in de zorg gaat zetten, moet deze zich niet beperken tot bestaande plannen, maar zelf op zoek gaan naar kansrijkere beleidsopties. Dat rapport, dat ‘Zinnige Zorgkeuzes in Kaart’ mag heten, wordt een stuk dunner dan het huidige, 228 pagina’s dikke, CPB-boek. </p>
<p>Ten slotte nog een laatste mopperpuntje. Onafhankelijkheid is essentieel voor de geloofwaardigheid van het CPB (dat bijvoorbeeld ook alle verkiezingsprogramma’s doorrekent). ‘Zorgkeuzes in Kaart’ is gemaakt door een technische werkgroep onder leiding van Leon van Halder, de ambtelijke baas van het ministerie van Volksgezondheid. Het is nog net niet de slager die zijn eigen vlees keurt, maar de technische werkgroep heeft hierdoor niet de mate van onafhankelijkheid die we van het CPB mogen verwachten. Door het imposante denkwerk van Van Halder &#038; Co te presenteren als CPB-boek, stelt het CPB zijn onafhankelijkheid in de waagschaal. Jammer en onnodig.</p>
</p></div>
