In veel Amerikaanse staten en in Canada is of wordt cannabis gelegaliseerd. Volgens een rapport van de Radboud Universiteit kan het in Nederland ook. Tegenstanders denken dat internationale verdragen legalisering verbieden.

Voor

Principieel voor

1. Het is beter voor de mensenrechten.
Uit onderzoek van Piet Hein van Kempen en Masha Fedorova van de Radboud Universiteit blijkt dat legalisering wél is toegestaan als dat beter is voor de mensenrechten, omdat mensenrechtenverdragen boven drugsverdragen gaan. Het kan dus zijn dat regulering als ‘een positieve verplichting tot bescherming van mensenrechten geldt’, zoals het recht op gezondheid en bescherming tegen onmenselijke behandeling.

2. Verbod is een gevaar voor de rechtsstaat.
‘Het verbod op cannabis legt een enorme werkdruk op de middelen van het justitie- en politieapparaat, die deze niet voor andere, belangrijkere doelen kan inzetten. Sommige van de gebruikte middelen beperken de persoonlijke vrijheid van de burger en staan op gespannen voet met de rechtsstaat,’ stelt het Verbond voor Opheffing van het Cannabisverbod. Het verbod criminaliseert de blower en schendt ieders recht om over het eigen lichaam te beslissen.

3. Meerderheid is voor.
70 procent van Nederlanders wil dat cannabis wordt gereguleerd of vrijgegeven, bleek in 2015 uit een enquête van Motivaction. Dat geldt ook voor de partijen die tegen drugs zijn: bij de VVD is 77 procent voor legalisering, bij het CDA 65 procent, bij de PVV 62 procent en de ChristenUnie 51 procent.

Praktisch voor

1. De criminaliteit vermindert, politie kan betere dingen doen.
Het huidige gedoogbeleid voor coffeeshops (verkoop cannabis toegestaan, inkoop verboden) is ‘een gedrocht in spagaat’ schrijft Harry Lensink op vn.nl. ‘Al ruim veertig jaar zijn drugs verboden. Maar het gebruik is groter dan ooit.’ schreven Frits Bolkestein en Els Borst al in 2010. ‘Minstens de helft van alle criminaliteit in ons land is (…) het gevolg ervan.’ Legalisering speelt de helft van de politiecapaciteit vrij.

2. Legaal is gezonder.
‘Mensen die blowen, weten nu niet wat ze roken en de overheid maakt daar geen werk van omdat de teelt van wiet nog in schimmigheid plaatsvindt met alle risico’s van dien. We moeten dit nu landelijk goed regelen,’ zegt Vera Bergkamp op D66.nl. Illegale kwekerijen zijn brandgevaarlijk, omdat illegaal stroom wordt afgetapt.

3. Legalisering levert geld op.
Ambtenaren van Financiën schatten de opbrengst van legalisering in 2010 op 443 miljoen euro. Econoom Martijn Boermans kwam in dat jaar op zo’n 850 miljoen euro.

Tegen

Principieel tegen

1. Verdragen eisen een verbod.
Het Enkelvoudig Verdrag inzake verdovende middelen uit 1961 verbiedt legalisering expliciet: ‘Het gebruik van cannabis voor andere dan geneeskundige en wetenschappelijke doeleinden moet zo spoedig mogelijk worden beëindigd.’

2. Drugs zijn slecht.
‘Veel problemen met de jeugd zijn mede een gevolg van verslaving aan verdovende middelen. Anders gezegd: verslaving is zowel oorzaak als gevolg van veel ellende. Mensen hebben de verantwoordelijkheid om een gezonde leefstijl te ontwikkelen. Drugs passen hier niet bij,’ vindt de SGP. ‘Ik ken mensen die aan wiet of hasj gestorven zijn,’ twitterde Ard van der Steur in 2012.

3. We moeten echte keuzes maken.
‘Er wordt niet gehandhaafd. Dit frustreert zowel voor- als tegenstanders van legalisering van softdrugs,’ zei Gert-Jan Segers van ChristenUnie-fractie in 2014 in de Kamer. ‘Het is veel heilzamer om echt een keus te maken, voor volksgezondheid en tegen criminaliteit. Dan weet iedereen waar die echt aan toe is.’

Praktisch tegen

1. Verkeerd signaal: meer drugsgebruik.
Legalisering leidt tot een flinke toename van het drugsgebruik, schreef de conservatieve filosoof Andreas Kinneging in 2005 in NRC: ‘Een noodzakelijk gevolg van de prijsverlaging die het gevolg zal zijn van legalisering van drugs is immers dat veel meer mensen drugs zullen gaan gebruiken. (…) Volgens sommige experts zou er bij legalisering van drugs zelfs sprake zijn van een verdubbeling van het aantal gebruikers.’

2. De criminaliteit blijft.
Liberalisering van softdrugs brengt helemaal geen ‘ontcriminalisering’ met zich mee, voorspelt Kinneging. Er zal ‘een grote zwarte markt blijven’. De ‘georganiseerde criminaliteit zoekt gewoon een andere markt. Na de beëindiging van de drooglegging in de VS, die volgens velen de georganiseerde criminaliteit zo gestimuleerd had, is de georganiseerde misdaad in de VS ook niet omlaag gegaan.’

3. Legale kwekerijen kunnen worden overvallen.
‘Het is voorstelbaar dat de georganiseerde criminaliteit zich gaat toeleggen op het “rippen” van de “legale” hennepkwekerijen. Het rippen van oogstbare planten is een fenomeen dat nu al geregeld voorkomt en vaak gepaard gaat met – extreem – geweld en hoge veiligheidsrisico’s voor de personen in en nabij de betreffende hennepkwekerij (mishandeling, gijzeling, liquidatie),’ zo schrijft de politietop in een interne nota, gelekt naar de Volkskrant.