Ginsberg en Kerouac
Literatuur heeft mythes nodig. Legendarische figuren die legendarische teksten geschreven hebben. Zo blijft literatuur relevant. Spannend. Sexy, zelfs. En zo staat ze sterker om haar belagers het hoofd te bieden. De Beatgeneratie vormt een van de meest inspirerende mythes ooit. Alle protagonisten zijn dood en begraven, hun sleutelteksten zijn meer dan een halve eeuw oud, maar ze blijven jongeren fascineren. Zelfs wanneer die de teksten niet lezen, zitten ze graag in de kroegen waar hun literaire helden elkaar troffen. Of ze rijden net als zij van New York naar San Francisco, en verder door naar Mexico. Ook zij willen onderweg zijn, on the road. Die drie woorden koos Jack Kerouac als titel voor de roman waaraan hij nog altijd zijn roem dankt. Hij verwoordde zijn onrust ermee. Terecht of onterecht werd die aan een hele generatie toegedicht.
Ook Kerouac had zijn literaire helden. Als jonge man las hij gretig, én hij onderhield intense vriendschappen met andere schrijvers. De belangrijkste was Allen Ginsberg, auteur van het lange mythische gedicht Howl, dat hij dikwijls voor een geboeid publiek voorlas. De eerste keer gebeurde dat in San Francisco, in het najaar van 1955. De tekst werd gepubliceerd door de niet minder mythische Lawrence Ferlinghetti van boekhandel City Lights. Een preutse openbare aanklager las geschokt de expliciete taal, zoals in de beruchte &#8211; of beroemde &#8211; regel &#8216;who let themselves be fucked in the ass by saintly motorcyclists, and screamed with joy&#8217;. De rechter zag geen bezwaren. Howl was niet obsceen, oordeelde die. De zaak bezorgde Ginsberg aandacht en publiciteit. Die zijn nog altijd niet opgedroogd. Sinds vorig jaar is er ook de film Howl, waarin de woelige ontstaansgeschiedenis van het gedicht uit de doeken wordt gedaan.
Een stier vol tederheid
Het is verrassend dat een groot aantal van de brieven die Ginsberg en Kerouac elkaar schreven nu pas is gepubliceerd. Over die brieven schreef Kerouac dat hij wel kon snotteren wanneer hij las hoe enthousiast ze in hun jonge jaren waren geweest. &#8216;Ooit zullen de brieven van Allen Ginsberg aan Jack Kerouac Amerika aan het huilen brengen,&#8217; voorspelde hij.
Ik heb deze correspondentie tussen de twee mannen, die bij mijn geboorte dertigers waren, met droge ogen gelezen. Vaak had ik een glimlach op de lippen. Veel van wat ze schrijven zegt iets over hen, maar ook en misschien vooral over de tijd waarin ze leefden. Zo onderneemt Ginsberg een poging om zich van zijn homoseksualiteit te genezen door seks met vrouwen te hebben. In een van zijn gelukkigste brieven vertelt hij enthousiast over zijn eerste vrouwelijke bedgenote: &#8216;Ik heb altijd geweten dat ik op een dag een fantastische minnaar zou zijn. (…) Ik ben een stier vol tederheid.&#8217; De magie blijft niet duren. Anderhalf jaar later meldt hij: &#8216;Ik bedrijf de liefde niet meer, ik ga liggen en laat mensen me een blowjob geven.&#8217; Ook Kerouac houdt Ginsberg op de hoogte van zijn seksleven: &#8216;Veel geneukt de laatste tijd, heel veel zelfs; het heeft geen invloed op wat of hoe ik schrijf; het betekent gewoon dat mijn lul weer tot leven komt.&#8217;
Kerouac en Ginsberg schreven elkaar in alle vrijheid zonder angst elkaar te kwetsen of te beledigen. Of om zichzelf tegen te spreken. De ene keer verklaren ze elkaar hun liefde, de andere hun haat. De ene keer zien ze in iedere mens een engel, de andere keer wanen ze zich door duivels omringd. Altijd schrijven ze met passie. Ze leven heftig, maar lijken tegelijkertijd vaak naïef. Dat blijkt vooral uit hun theorieën over leven, liefde en kunst. &#8216;Een genie moet lijden,&#8217; schrijft Ginsberg. &#8216;Het genie moet de last van de hele wereld dragen.&#8217; &#8216;Waarin ik van jou verschil,&#8217; schrijft Kerouac, &#8216;is dat ik een veel groter innerlijk leven heb.&#8217;
Uit hun brieven spreekt een groot geloof in de kracht van ziel en geest. Later zouden ze het boeddhisme ontdekken en omhelzen. De geest was voor hen het hogere, maar intussen genoten ze met volle teugen van vleselijke lusten. Ze waren geen nuchtere mensen, niet in de alcoholische betekenis van het woord en ook niet in de andere. Wanneer Kerouac in zijn brieven op dreef is, barst hij los in een extatische, lyrische jubelzang. Dan is hij als een fontein die woorden en beelden spuit. En ook Ginsberg wil gulzig leven en schrijven. Ze haten alles en iedereen die hen klein willen houden.
Het heerlijkst is de brief waarin Kerouac zijn gal spuwt omdat Ginsberg wat kanttekeningen formuleert bij een vroege versie van On the Road. &#8216;Denk je dat ik niet besef hoe jaloers je bent, of niet weet dat je je rechterarm zou geven om te kunnen schrijven zoals ik? (…) Spreek nooit meer tegen me, probeer me nooit meer te schrijven, je zult me waarschijnlijk nooit meer zien, het is tijd dat jullie idioten beseffen wat het onderwerp is van poëzie… de dood… sterf dus… en sterf zoals een man&#8230; en zwijg… en laat me met rust.&#8217; De strijdbijl wordt begraven en de woede maakt plaats voor vleierij: &#8216;Over honderd jaar zal jij de Joodse Nationale Held zijn. De naam Ginsberg zal voor poëzie betekenen wat Einstein is voor de wetenschap.&#8217;
Fors ego
Schrijvers die tevergeefs hun manuscripten bij uitgevers proberen te slijten, kunnen uit deze brieven troost putten. Zowel Kerouac als Ginsberg ontving herhaaldelijk weigerbriefjes. Die brachten hun geloof in het eigen talent niet aan het wankelen. Allebei waren ze gezegend met een fors ego. Toen de erkenning kwam, ontving Ginsberg die met gemengde gevoelens. Hij noemde het &#8216;een gelukkige, lege droom&#8217;. Het geld dat ze kregen, was meer dan welkom. Kerouac kocht er een huisje mee voor zichzelf en zijn moeder. Op 8 april 1958 begint hij een brief aan Ginsberg met de mededeling dat zijn moeder Ginsbergs vorige brief niet had doorgestuurd omdat ze hem een slechte invloed vond hebben op haar zoon. Zo staat er op elke bladzijde wel een verrassend detail of een prachtige zin.
Ginsberg en Kerouac behoren tot dat selecte groepje schrijvers voor wie alles wat ze hebben neergeschreven tot het literaire oeuvre behoort. En dus was het de hoogste tijd dat deze uitgave er kwam. 
Bill Morgan en David Stanford (red.), &#8216;Jack Kerouac and Allen Ginsberg: The Letters&#8217;, Penguin, 475 p.

Kristien Hemmerechts

Gulzig leven en schrijven

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips