Grondzuivering met planten

Wat is dit nou weer?

Fytoremediatie: planten die vervuilde grond reinigen. De grond onder de Ceuvel, een broedplaats in Amsterdam-Noord voor duurzame creatieve bedrijven, is hartstikke smerig. Er zitten zware metalen in en vieze oliën, het is zeker geen plek om met je handen in de grond te wroeten. Het leven hier speelt zich af op aan land gesleepte woonboten en zelfs de leidingen lopen bovengronds. In de tien jaar dat de ceuvelaars deze plek van de gemeente mogen gebruiken, willen ze de grond met natuurlijke processen proberen schoon te krijgen. De planten doen daarbij het harde werk.

Hoe werkt dat?

Het verschilt per soort. Er zijn planten die oliën uit de grond opnemen en uitademen. Ffffft, en weg olie. Rietgrassen, wilgen en populieren zijn hier goed in. Andere planten, zoals duizendblad en vingerhoedskruid, nemen zware metalen in zich op en laten ze niet meer los. Die planten worden geoogst en gaan in de biovergasboot om biogas van te maken, waar het lokale café dan weer op kookt. In de biogasvergister blijft een klein beetje vervuild residu over in de vorm van slib. De Ceuvel zoekt iemand die van dat slib weer klontjes metaal kan maken, zodat het nog een circulair verhaal wordt ook.

Hoe gaat dit de wereld veranderen?

Dat ligt eraan in hoeverre de Ceuvel de opgedane kennis kan uitbreiden en verspreiden. De ervaring met reinigende planten kan bijvoorbeeld van pas komen in een vervuilde buurtparticipatietuin, zodat die later ook als moestuin ingezet kan worden. De Ceuvel doet mee aan onderzoek van de Universiteit Gent en bekijkt met de Wetenschapswinkel van Wageningen of remediatie ook gedaan kan worden met schimmels – op plekken waar planten niet groeien, of omdat het wellicht sneller gaat. In Nederland zijn we tegenwoordig erg van het functiegericht saneren: schoon genoeg om op te wonen, bijvoorbeeld, maar niet om een fruitboom in je tuin te zetten. Misschien kun je daar in de toekomst met de juiste kennis en de juiste planten zelf verandering in brengen.

Hoe loopt het?

De wilgen doen het goed, maar de zware-metalen-planten slaan nog niet echt aan, dus zoekt de Ceuvel nu soorten die meer zoden aan de dijk zetten. Anke Wijnja van de Ceuvel: ‘We noemen onszelf een clean tech playground, dus de plannen mogen waar nodig worden aangepast.’ Over drie jaar komen de eerste echte metingen om te kijken of de grond al wat minder vies is.