<div class="lead">
Jarenlang kreeg oud-Greenpeace-activist Diederik Samsom het verwijt dat zijn kabinet helemaal niks doet aan het milieu. Maar tot ieders verrassing kondigt hij opeens samen met Jesse Klaver een klimaatwet aan. Europarlementariër Bas Eickhout: ‘Ik zei: daar gaat Samsom nooit aan meewerken. Maar Jesse zei: Ik kan het toch proberen?’
</div>
Out of the blue maakten Jesse Klaver en Diederik Samsom deze week bekend dat ze samen gaan werken aan een klimaatwet: alle energie in Nederland moet duurzaam zijn in 2050 en kabinetten moeten jaarlijks een klimaatbegroting presenteren.
Dat Jesse Klaver, de jeugdige hemelbestormer van GroenLinks, met zo’n plan komt verbaast niemand. Maar dat PvdA-leider Diederik Samsom eraan meewerkt komt voor veel mensen als een grote verrassing. Jarenlang krijgt de oud-Greenpeace-activist al het verwijt dat hij zijn idealen verloochent om de lieve vrede in de coalitie met de VVD te bewaren. Opeens lijkt daar nu verandering in gekomen.
Bas Eickhout, klimaatexpert en Europarlementariër voor GroenLinks, wist er al weken van: ‘Half oktober vertelde Jesse me dat hij dit van plan was. Ik zei: daar gaat Samsom nooit aan meewerken omdat hij de ruimte niet krijgt van de VVD. Maar Jesse zei: &#8220;Ik kan het toch proberen?&#8221; En Samsom deed mee.&#8217;
De afgelopen jaren probeerde Samsom de kritiek dat hij niks aan het milieu zou doen te pareren met het Energieakkoord dat in september 2013 werd gesloten. In <a href="https://www.vn.nl/interview-diederik-samsom/" target="_blank">Vrij Nederland</a>  betoogde hij in juni 2014 bijvoorbeeld dat de coalitie ‘heel Nederland, van de milieubeweging tot de olieboorbedrijven’, daarmee op een ander spoor zou hebben gekregen, richting een duurzame energievoorziening. De vraag is natuurlijk waarom de coalitie het akkoord dan niet met meer elan presenteerde, als het zo’n geweldige doorbraak was. Maar het antwoord van Samsom in VN was veelzeggend: ‘Misschien heeft het gebrek aan aandacht wel bijgedragen aan het feit dat het gelukt is, met zo veel verschillende partijen die elkaar lang niet wisten te vinden.’
Met andere woorden: Samsom was bang dat hij gedonder zou krijgen met de VVD als hij zich in het openbaar sterk zou maken voor het akkoord. Zo zat de PvdA-leider gevangen in een door hemzelf gecultiveerde gijzeling.
Maar aan het Stockholmsyndroom van Samsom lijkt nu eindelijk een einde gekomen. Nu het kabinet het grootste deel van het regeerakkoord heeft uitgevoerd en de PvdA al een hele tijd op een dieptepunt in de peilingen staat, maakt Samsom eindelijk een sprong naar voren. Eickhout: ‘Misschien denkt hij: de dood of de gladiolen, het einde van de kabinetsperiode komt langzaam in zicht, ik móet me een keer laten gelden.&#8217;
Het is de vraag of het wel gaat lukken met die klimaatwet, want VVD, PVV en CDA zitten er niet op te wachten. En na de verkiezingen zou het nog veel moeilijker kunnen worden, erkent Eickhout. ‘Maar Samsom steekt eindelijk zijn nek uit, dat vind ik zeer voor hem pleiten.&#8217;
<div class="info-box">
Lees het hele interview met Bas Eickhout, over de top van Parijs, de bekering van Obama en de worsteling van Samsom, volgende week in Vrij Nederland.
</div>