Wie gaat er vandaag de Nobelprijs voor de Literatuur winnen? Murakami, Adonis, Roth. Of toch een verrassing? Er was de afgelopen week veel beweging bij de bookmakers.

Wordt het nu dan eindelijk Haruki Murakami? Of op de valreep toch nog de gepensioneerde Philip Roth? Die vragen stelden koffiedikkijkers vorige week nog, toen de Nobelprijs voor de Literatuur uitgereikt zou worden en ze volgens beproefd recept bij de Britse bookmakers keken wie er favoriet was. Maar de uitreiking werd een week uitgesteld en inmiddels is er veel gebeurd op die lijstjes.

Traditiegetrouw kan er bij Britse wedkantoren als Ladbrokes geld ingezet worden op de winnaar van de Nobelprijs voor de Literatuur. De lijstjes die daaruit voortkomen, dienen bij gebrek aan beter in de media vaak als shortlist voor die prijs. Wat natuurlijk een beetje vreemd is: niemand weet waarom er eigenlijk veel op bepaalde schrijvers wordt gegokt, maar als die eenmaal hoog staan zullen veel andere gokkers daar ook op gaan inzetten, denkend: daar zullen insiders hun geld op hebben ingezet, ik volg. Niet erg rationeel allemaal. Maar leuk tijdverdrijf is het wel, je leert er bovendien nog eens onbekende schrijvers mee kennen, en de winnaar blijkt meestal toch wel uit die toptien te komen – de gedachte dat juryleden van het Nobelcomité (of degenen tegen wie ze uit de school hebben geklapt) stiekem een gokje wagen is niet heel raar. Vorig jaar won de Wit-Russische Svetlana Aleksijevitsj, totaal onbekend bij het grote publiek maar wel mooi nummer één bij de bookies.

De bookmakerslijst op 6 oktober.

Goed, wie staat daar nu dan (het blijft een leuk spelletje)? Tot gisteren was dat Haruki Murakami. Geen verrassing, want de wereldberoemde Japanse schrijver zit de laatste jaren altijd wel in de topvijf. Hetzelfde geldt voor Philip Roth, op drie, hoewel die al met schrijven is gestopt. De Syrische dichter Adonis, de Albanees Ismail Kadare, de Amerikaanse Joyce Carol Oates, de Noor Jon Fosse, de Keniaan Ngugi Wa Thiong’o: veel oude bekenden die elk jaar terugkeren, ook al weet niemand waarom. Nieuwere namen waren de Argentijn César Aira en vreemd genoeg Daniel Kahneman, die geen romans schrijft maar al wel een ‘Nobelprijs’ voor de economie op zak heeft.

 

 

 

 

De bookmakerslijst van 7 oktober.

De Nobelprijs zou op 6 oktober uitgereikt worden, maar dat werd dus een week uitgesteld (een ‘agendakwestie, aldus de NRC, die het lijstje gisteren doornam). Een dag later was er wat beweging op de lijst: Jon Fosse (lees meer over hem in Schrijver van Karl Ove Knausgard, die les van hem had en daar niet onverdeeld positief over was) steeg naar plek vijf. Zou hij gestegen zijn in de gunst van de juryleden? En wat te denken van Umberto Eco, die doorgedrongen was tot de toptien? De dagen erna gebeurde er niet veel op lijst.

 

 

 

 

De bookmakerslijst van 12 oktober, halfeen ’s middags.

Dat veranderde gisteren, de dag voor de uitreiking. In de ochtend dook opeens de Zuid-Koreaan Ko Un op op plek nummer vijf – Jon Fosse moest voor hem plaatsmaken. Een sterke stijger: was de jury er inmiddels uit en had iemand zijn spaarrekening aangesproken?

 

 

 

 

 

 

De bookmakerslijst, 12 oktober, halftien ’s avonds.

Maar de grote verrassing kwam gisteravond: Haruki Murakami was van de troon gestoten. Nu stond Ngugi Wa Thiong’o bovenaan. En Ko Un was weer een plekje gedaald! En wie is Merethe Lindstrom, daar op elf. Wat was er gaande in Oslo? De ‘lowest odd’ van 3,25 voor Thiong’o wees wel op een of meerdere gokkers die heel zeker zijn van hun zaak. Het kon bijna niet alles op de Keniaan ging er met de hoofdprijs vandoor.

 

 

 

 

 

De lijst van vanochtend, 13 oktober.

En toch lijkt de strijd nog niet gestreden. Vanochtend nog een keer gekeken: weer beweging. Don DeLillo op vier! Huh?

Een ding is zeker: een heleboel mensen zitten verkeerd te gokken. Vanmiddag, op zijn vroegst om één uur, is hier de uitreiking te zien.