Hé, een geïntegreerde Japanner. Dat is de eerste gedachte bij het zien van de foto van de Japanse man met een glaasje oranjebitter. Want een drankje is zoiets als een klederdracht, een automerk, een modecode: een bevestiging van een identiteit. Toon mij uw drankje en ik zal zeggen wie u bent. Een tienermeisje drinkt Breezers. Een corpsbal bier. Een advocaat dure wijn. Een oude dame advocaat. En een Japanner die oranjebitter drinkt, is dus Nederlands. Aangepast. Geïntegreerd. Hij valt niet meer op.

Nou ja. Hij valt natuurlijk wél op. De foto van de Japanner met oranjebitter is deel van een serie geënsceneerde foto’s die fotografe Jouk Oosterhof vast niet heeft gemaakt met het idee ‘breng integratie in beeld’. We zien een bejaarde vrouw met een Breezer. Een zwerver met champagne. Een keurige mevrouw achter een berg goedkope blikjes bier. Een man, type buurman-die-nog-bij-zijn-moeder-woont, met een exotische vakantiepretcocktail. En een jasjedasjeman nipt aan een jeneverkelkje met het likeurtje Boswandeling, dat populair is bij discojongeren en bij zwervers, omdat het veel alcohol voor weinig geld biedt en drinkt als limonade.

Zijn deze mensen aangepast? Nee. De drankjes ‘horen’ niet bij hen – dat maakt de beelden juist zo vreemd. Die waarneming drukt ons met de neus op het feit dat wij kijkers ‘aangepaster’ zijn dan zij. Want we denken wel dat we unieke individuen zijn die losstaan van vastgeroeste gewoonten en marketingconcepten, maar meer dan we ons bewust zijn – en meer dan ons lief is – blijken we ons voorspelbaar te conformeren aan een groep. U weet het niet, maar u valt in het vakje ‘opwaarts mobiel’ of ‘zakelijk-exclusief’, en u rijdt vast in de bijbehorende auto. En u wilt waarschijnlijk nog niet dood gevonden worden met een Breezer of een fles appel-bessenwijn. Terwijl het misschien best lekker spul is.

De mensen op de foto’s drinken alleen. Ze hoeven zichzelf niet te bewijzen of te bevestigen. Ze doen zichzelf een genoegen. Dromen ze van een ander leven? Luxer, of juist vagebond-achtig? Jonger? Swingender? Opwindender? Belichaamt hun drankje het verlangen iemand anders te zijn? In elk geval stappen ze hier uit het harnas van hun eigen uiterlijk. En maken daarbij wél dankbaar gebruik van het marketing-imago van hun drankjes. Pak een uitbundig versierde cocktail en je waant je op een exotisch vakantie-eiland. Drink champagne en je hoort bij de jetset. Met een Breezer aan de lippen lijk je jonger (of, als je twaalf bent, ouder). En alleen Hollanders drinken oranjebitter. De belofte van een ander leven, gevangen in een fles. Toon mij uw drankje en ik zal zeggen wie u wilt zijn.

Is onze Japanse man geïntegreerd? Welnee. Hij is dat net zomin als de buurman geïntegreerd is in de tropen, de oude vrouw in de disco, of de zwerver in de P.C. Hooftstraat. Ze zijn hun allerindividueelste zelf, met hun eigen dromen.

Wat is het tegenovergestelde van geïntegreerd? Onaangepast? Eigenwijs? Dwars? Misschien wel zo leuk. Laten we ons hoeden voor de grote aangepastheid. Durf te dromen. Drink eens dwars.

Styling: Richard Schreefel / Angelique Hoorn. Assistent fotografie: Maarten Willemstein. Met dank aan: Nam Kee, Wildschut, Dutch casting, Floris van Kapelle, Laura Dols (blauwe blouse), HUGO by HUGO BOSS (hemd en vest Japanner, pantalon buurman) William Lockie (spencer buurman).