Tineke Netelenbos blijft erbij. Ze heeft nog eens overlegd met haar Secretaris Generaal, en die herinnert het zich ook: op de bretels van voormalig NS-president-commissaris Jan Timmer stonden toch echt doodskoppen – en dat was op zijn minst een veeg teken dat aan het hele Fyra-debacle ‘vrij onaangename’ intimidatiepraktijken van de NS-top ten grondslag lagen. Dat de echtgenote van Timmer keihard terugsloeg met een foto die moest aantonen dat op de gewraakte broekophouders juist smileys prijkten, waarmee ze dus eerder symbool zouden staan voor een poging de voormalige minister gunstig te stemmen – het was Netelenbos allemaal worst.
En gelijk had ze. Nog los van de mogelijkheid dat mevrouw Timmer in blinde paniek de tuinman en de werkster erop uit had gestuurd om alle Action’s, Wibra’s en goedkope souvenirwinkels af te struinen voor een XXL-exemplaar met gezellige lachebekjes, terwijl Jan vloekend en zwetend de elastieken smoking gun onder de rododendrons had staan begraven, zijn bretels an sich al angstaanjagend genoeg, en die met smileys zeker niet minder.
Hoe dan ook, het enige dat vaststond in de kwestie Bretel was dat de waarheid weer eens het kind van de rekening was. Terwijl het toch zo simpel lijkt: of het zijn doodskoppen, of het zijn smileys. Maar waar het dezer dagen niet zelden om gaat, is: wat wéns je te zien? Dat zulks compleet diametraal kan uitpakken, weten we al sinds die poster waarin je zowel het gestudeerde hoofd van Sigmund Freud als een blote vrouw kon herkennen – waarbij onze hersens steeds weer het wulpse vrouwelijk naakt verkozen.
Vaak is het verschijnsel een gevolg van in beton gegoten gedachtengoed. Waar wij een historische attractie zien die we ooit nog weleens hadden willen afvinken, zien die knakkers van IS in de ruïnes van Palmyra boosaardige heidense verafgoding, een klap in het gezicht van de Heilige Profeet, vrede zij met hem, waar nodig de klopboor op moet worden losgelaten. Waar de paradijsvogels van het hippe Valtifest meenden met ‘Hottentottententententoonstelling’ een geinig thema voor hun festival te hebben bedacht waarop je zeker met een pilletje in je mik heel fijn je tong kon breken, zag activist Quinsy Gario het zoveelste bewijs van diep ingebakken blank racisme. Wisten we dan niet dat ‘hottentot’ een discriminerende benaming was voor de Khoikhoi, een Afrikaans volk uit de VOC-tijd? Eh, nee, sorry – terwijl we doorgaans toch zo goed in onze zeventiende-eeuwse inheemse stammen zitten. Naar verluidt sloeg ook de organisatie van Valtifest zich voor de kop dat ze niet voor de optie ‘de kat krabt de krullen van de trap’ had gekozen.
Soms helpen trendwatchers een handje mee bij het wenskijken. De glamourbladen raken niet uitgekirt over de sexy ‘dad-bod’ van Leonardo DiCaprio. Noem ons hardleers, maar wij zien toch vooral een man met een pens die uitstraalt: de sportschool, is dat niet dat gebouw naast de Kentucky Fried Chicken? En wanneer in een hip Amsterdams restaurant met veel tromgeroffel, moeilijke hapjes en dito dj Neerlands ‘eerste online magazine’ Paper wordt gepresenteerd, kunnen wij de gedachte ‘hé, gezellig, de knipselkrant is terug’ maar moeilijk onderdrukken.
Maar wij zijn dan ook heel ouderwetse types, die bijvoorbeeld in Nelson Mandela nog altijd een symbool van moed en een rechtvaardige strijd tegen een racistisch systeem zien. Martin Bosma, de sympathieke PVV-ideoloog die in zijn vorige boek al zo creatief de nazi’s aan het socialisme wist te koppelen en daarmee impliciet Hitler aan de PvdA, betoogt in zijn nieuwste werk dat Mandela in wezen niks meer was dan een terrorist met communistische voorkeuren. Anders gezegd: de smileys die Blind Links op het netvlies krijgt bij de gedachte aan het ANC, horen volgens de PVV’er louter doodshoofden te zijn. Als hij in de spiegel kijkt, ziet Bosma waarschijnlijk een man die het toch allemaal maar mooi even durft te zeggen. Wij zien iemand met een gedachtestroom als een paar oude bretels waar de rek inmiddels behoorlijk uit is.
Je reactie wordt geplaatst zodra deze is goedgekeurd. Je reactie is geplaatst.