Voorwaarts, maar waarheen? De vernieuwingspogingen van de PvdA.

Linkse vernieuwing

Een paar weken geleden zorgden zes lokale afdelingen van de PvdA voor opschudding door een eigen serie debatten aan te kondigen over de toekomst van de partij. Een van de voortrekkers is Michiel Emmelkamp, de soms wat overenthousiaste oud-voorzitter van de Jonge Socialisten. Het initiatief, ‘linkse vernieuwing’ genaamd, werd alom opgevat als kritiek op de huidige partijleiding, maar dat was volgens Emmelkamp helemáál niet de bedoeling. Of het project meer is dan een eendagsvlieg moet nog blijken. Op Radio 1 legde Emmelkamp uit wat hem beweegt.

vn.nl/radiopvda

Van Waarde

Bij de Wiardi Beckman Stichting, de denktank van de PvdA, wordt uit de aard der zaak al vele jaren nagedacht over de toekomst van de sociaal-democratie. Meest recente initiatief: ‘Van Waarde’, een project dat in kaart moet brengen wat voor de PvdA van waarde is, en hoe de partij het heft weer in handen kan krijgen. Het proza van directeur Monica Sie is soms wat ondoorgrondelijk (‘…de unisono omhelzing van de beleidsconsensus…’), maar gelukkig zijn er ook de blogs van René Cuperus en Menno Hurenkamp die de gewenste vernieuwing van de PvdA van peper voorzien. Een en ander moet in 2012 leiden tot een ‘aangescherpt politiek narratief’.

vn.nl/vanwaarde

The Amsterdam Process

De problemen van de PvdA zijn – schrale troost – een internationaal fenomeen. De wereldwijde discussie over de toekomst van de sociaal-democratie wordt vormgegeven door de Britse denktank Policy Network, in betere tijden opgericht door Tony Blair en Gerhard Schröder. Twee jaar geleden nam Policy Network samen met de Wiardi Beckman Stichting het initiatief tot ‘The Amsterdam Process’: een internationale verkenning die tot een revival van de sociaal-democratie moet leiden, voorbij de Derde Weg. Wouter Bos werd toen gezien als een van de voortrekkers van de vernieuwing. De vraag is of Job Cohen het in zich heeft die rol over te nemen.

vn.nl/amsprocess

Den Uyl-lezing Wouter Bos

De Den Uyl-lezing van Wouter Bos in januari 2010 werd alom gezien als een belangrijk keerpunt: eindelijk durfde Bos expliciet afstand te nemen van het marktdenken en de Derde Weg van Tony Blair. Bos had zelfs openlijk kritiek op de onaantastbare Wim Kok, die zelf in de zaal zat. Let op de formulering in de speech: Bos bekritiseert Kok niet zozeer omdat de oud-premier in 1995 de ‘ideologische veren’ heeft afgeschud, maar omdat hij de misverstanden daarover te lang heeft laten doorsudderen, zodat het beeld bevestigd werd dat de PvdA definitief afscheid zou hebben genomen van haar idealen. Een beeld waar de partij nog steeds last van heeft.

vn.nl/lezingbos

Andere Tijden: Drees en de PvdA

Met enige nostalgie wordt de laatste jaren gesproken over Willem Drees, en niet alleen binnen de Partij van de Arbeid. Pas ná diens zuinige, strenge leiderschap zou het mis zijn gegaan met de PvdA. Over de morele arrogantie en de harteloze polarisatie van Nieuw Links zijn nog steeds veel mensen boos. En onder Den Uyl werd de verzorgingsstaat zo enthousiast uitgebouwd dat we het nu niet meer kunnen betalen. Andere Tijden brengt fraai in beeld hoe Drees door de vernieuwers van toen naar de uitgang werd gebonjourd.

vn.nl/dreespvda

De rode leiders

Verschillende adviseurs van Wouter Bos verklaarden hem voor gek toen hij zich voor de verkiezingen van 2007 van moment tot moment liet volgen door een cameraploeg van de VPRO. Een tenenkrommend portret van een verloren campagne was het gevolg.

Onder Den Uyl haalde de PvdA bij de verkiezingen van 1977 een recordaantal zetels: 53. In een campagnefilmpje vertellen bekende Nederlanders waarom zij kiezen voor de PvdA. Rijk de Gooyer: ‘Er zijn twee dingen dat ik op Den Uyl stem. Het eerste ding is Wiegel, en het tweede ding is Van Agt.’

Vrij Nederland-coryfee Joop van Tijn sprak in 1980 met de drie oud-PvdA-leiders. Drees verweet Den Uyl dat hij in 1977 te polariserend te werk is gegaan: ‘Het gaat er niet om dat de sociaaldemocraten iets anders doen dan de anderen, maar dat ze samen met anderen zoeken naar wat het beste is.”

vn.nl/pvdablogs