<div class="lead">
De misère die zich afspeelt in Hellas is ongekend &#8211; en de bodem is nog lang niet in zicht. Een verslag vanuit Griekenland.
</div>
Na vijf jaar ‘experimenteren’ met de Grieken door hun land te onderwerpen aan het meest onmenselijke en draconische bezuinigingsbeleid in de geschiedenis van Europa &#8211; zónder dat het ook maar iets heeft opgeleverd van wat de Trojka en vooral het IMF abusievelijk ‘voorspeld’ hadden &#8211; is de kindersterfte inmiddels enorm toegenomen.
Steeds meer desperate ouders die hun kroost niet meer kunnen voeden droppen hun kinderen bij de Griekse SOS kinderdorpen of kindertehuizen. Volgens Unicef was er in 2014 sprake van 686.000 Griekse kinderen, of te wel 35,4 procent van het totaal, die onder de armoedegrens leven en voor wie honger en totale sociale uitsluiting dreigt. Het aantal kinderen dat opgroeit in gezinnen waar geen van de ouders meer werk heeft, was in 2008 84.000. Inmiddels is het opgelopen naar 292.000. Schooljuffen en leraren kwamen &#8211; het is nu vakantie &#8211; geregeld in tranen thuis omdat er weer eens leerlingen van de honger flauw waren gevallen op het schoolplein. Menig onderwijzer – met hun huidige gemiddelde salaris van 700 euro per maand – nam het afgelopen jaar dagelijks extra brood en drinken mee.
<h5>&#8216;Charatsi&#8217;</h5>
Inmiddels kun je bijna iedere week in de Griekse kranten lezen dat er ‘weer per ongeluk’ een bejaarde is gestorven. Omdat de elektriciteit werd afgesloten. En niemand van de Griekse elektriciteit distributie dienst (DEY) ‘wist’ dat opa of oma aan beademingsapparatuur lag. Onder dwang van Brussel moesten voorgaande Griekse regeringen via de elektriciteitsnota extra belasting innen, de zogenaamde ‘charatsi’, genoemd naar de belasting die de Grieken tijdens de Turkse bezetting moesten betalen om hun godsdienst te mogen belijden. Die ‘charatsi’ is soms gigantisch, vooral de midden- en onderklasse kunnen die steeds minder betalen. In 2014 zaten al 352.000 huishoudens zonder stroom. De verwachting is dat dit aantal komende winter door het huidige ‘steunpakket’ dat het Griekse parlement vanavond moet ratificeren zal verdubbelen. De Syriza regering heeft de afgelopen maanden als een leeuw gevochten tegen de absurde eis van de EU om 13 % meer BTW op elektriciteit te heffen, maar dat is niet gelukt. Vanavond moeten de Grieken daar nu dus vóór stemmen &#8211; alsof je zelf een strop om je nek moet aantrekken. En daar komt nog een krankzinnige ‘goedgekeurde’ eis bij: er is overeengekomen dat banken nu over mogen gaan op beslag leggen op huizen van wie de eigenaren de ‘charatsi’ niet hebben betaald.
Zeventig procent van de Grieken is huiseigenaar, een unicum in Europa. Maar door deze nieuwe maatregel zullen de komende maanden duizenden mensen en gezinnen hun huis verliezen. Niemand weet nog precies hoeveel, maar het zal de Griekse samenleving en cohesie in het hart raken. Vooral omdat zo veel jongeren noodgedwongen weer bij hun ouders zijn gaan wonen, en inmiddels zijn die gezinnen bij de grootouders in het familie huis van generaties ingetrokken. Hele volksstammen komen binnenkort op straat te staan. Ze zullen dan werkelijk niets meer te verliezen hebben. Welke sociale krachten hierdoor zullen loskomen, daar denken Brussel en het IMF kennelijk niet over na.
Kunnen wij ons voorstellen hoe moeilijk het is om bijvoorbeeld als kind je huiswerk te moeten maken, als je geen licht hebt? Afgezien van het feit dat voor goed onderwijs ieder EU kind eigenlijk een computer zou moeten hebben. De airco aandoen in de steeds meer bloedhete zomers is voor de meeste Grieken &#8211; bijna vier van de elf miljoen leven na vijf jaar bezuinigen nu onder de armoedegrens – onmogelijk, maar koude is erger dan warmte. 
<q class="pull-right">In de buitenlandse pers, zelfs de Duitse, is veel meer oog voor het leed van de Grieken dan in Nederland</q>
De winter in 2012 was al dramatisch: onder dwang van Brussel verhoogde de toenmalige Griekse regering de accijnzen op stookolie. Omdat in Athene, waar ongeveer de helft van de Griekse bevolking woont, de verwarming ‘collectief’ is aangelegd, zaten hele flatgebouwen zonder verwarming. De vrachtwagens die rond oktober urenlang olie in de verwarmingsketels pompten, verdwenen uit het straatbeeld. Omdat elektrische verwarming onbetaalbaar was geworden, gingen Atheners en andere stadbewoners massaal over op ‘allesbrandertjes’, waar ze nadat alle bomen in de buurt ‘s nacht plotseling waren ‘verdwenen’ werkelijk alles maar dan ook alles in flikkerden. Denk aan: oud meubilair met giftige vernis, golfdakplaten van asbest, zelfs oude plastic telefoons. Nooit eerder had de monsterlijke stad Athene ‘s winters last van gevaarlijke smog. Nu wel. Terwijl er minder auto’s rijden dan ooit, omdat de meeste Grieken hun wegenbelasting niet meer kunnen ophoesten. In de straten van Athene zie je niet alleen de treurige rijen van gesloten winkels bekladderd met graffiti, maar ook hele rijen auto’s onder het stof en zonder nummerplaten – hét bewijs dat die bij de belasting zijn ingeleverd. Afgelopen winter zijn honderden mensen, jongeren en bejaarden in hun bed gestorven door koolmonoxidevergiftiging. Ook dat aantal zal komende winter toenemen.
Het aantal Griekse zelfmoorden is in de afgelopen vijf jaar verviervoudigd. Alleen de sensationele suïcides halen de wereldpers, zoals die van die gepensioneerde apotheker in 2012 die zich op het Constitutieplein, vlak voor het Griekse parlement door zijn kop schoot en een afscheidsbrief achterliet die de voorpagina’s haalde: liever dood dan uit vuilnisbakken moeten eten. Of die van die man die vorig jaar eerst zijn aan Alzheimer lijdende 90-jarige moeder van het dak duwde om er vervolgens zelf van af te springen. In zijn brief stond dat haar en zijn gesloopte pensioentjes niet meer voldoende waren om haar te kunnen verzorgen, dat al zijn reserves op waren, dat hij zijn appartement in deze tijd aan de straatstenen niet kwijt kon raken, en dat sterven dus de enige oplossing was.
Aan deze lijst van ellende komt geen einde, bladzijden kan je er mee vullen. Tot slot nog even dit: de afgelopen vijf jaar is de belastingverzwaring voor Griekse inkomens van ónder de 50.000 euro per jaar met 360 procent toegenomen. Voor de hoge inkomens slechts met negen procent. Het huidige ‘steunpakket’ wil nu nog meer aan die onderlaag tornen, en stelt wederom de bovenklasse min of meer vrij. Geen wonder dat Stiglitz en Krugman, beide Nobelprijswinnaars voor Economie, het EU beleid ten aanzien van Griekenland ‘insanity’ noemen.
In de Nederlandse media, op radio en tv, wordt nauwelijks over deze Griekse humanitaire catastrofe gesproken. Vooral economen en politici spreken over cijfertjes en ‘afspraken die de Grieken nu toch echt na moeten komen’. De Nederlandse nieuwsconsument heeft nauwelijks een idee van de misère die zich in Hellas afspeelt, en tja, die is op toeristeneilanden nu eenmaal niet zo zichtbaar. In de buitenlandse pers, zelfs de Duitse, is veel meer oog voor het leed van de Grieken.
We vallen hier akelig op door ontluisterend gebrek aan compassie, gebaseerd op onwetendheid.

Ingeborg Beugel

De humanitaire crisis in Griekenland wordt steeds erger

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips