In de aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen sprak Twan Huys met een reeks intimi van Bill en Hillary Clinton en schreef er een verrassend boek over. Belangrijkste les: ze zijn nog lang niet verslagen.

Afgelopen najaar leken de presidentiële ambities van Hillary Clinton op niets uit te lopen. Haar waarderingscijfers waren gedaald tot een dieptepunt. Ze dreigde gegrild te worden door een commissie vol vijandige Republikeinen over haar optreden als minister van Buitenlandse Zaken rond een terreuraanslag op Amerikaanse diplomaten in Benghazi. En tot overmaat van ramp schermde de populaire vicepresident Joe Biden ermee zich ook kandidaat te stellen voor het hoogste ambt.

Maar vlak voor een televisiedebat tussen de Democratische presidentskandidaten dat haar lot kon bezegelen, half oktober, flapte de Republikeinse afgevaardigde Kevin McCarthy eruit dat de Benghazi-commissie een opzetje was om Hillary te beschadigen. ‘Iedereen dacht toch dat Hillary Clinton onverslaanbaar was?’, snoefde hij voor de camera’s van Fox. ‘Maar wij hebben een speciale Benghazi-commissie in het leven geroepen. En kijk eens hoe haar peilingen er vandaag de dag uitzien!’

Een grotere dienst had hij Hillary niet kunnen bewijzen. Toonaangevende media zoals de New York Times, woedend over het schaamteloze misbruik van de controlerende macht voor politieke doeleinden, kozen opeens haar kant. Met herwonnen zelfvertrouwen bleef ze fier overeind bij het televisiedebat, haar kandidatuur was gered.

Niet alleen de campagnemedewerkers van Hillary in Washington haalden opgelucht adem, maar ook Twan Huys, ver weg in Amsterdam. Sinds het vroege voorjaar was de Nederlandse televisiepresentator, voorheen correspondent van Nova in de VS, al bezig met een boek over de Clintons. Na de zomer was ook bij hem de twijfel toegeslagen of Hillary wel kans maakte de Democratische nominatie in de wacht te slepen: exit Hillary, exit boek: meer dan zes maanden werk in de prullenbak. Maar door McCarthy’s blunder was ze opeens weer in de race.

En het boek kwam er. Vorige week werd het gepresenteerd bij uitgeverij Prometheus aan de Amsterdamse Herengracht, waar Amerika-liefhebber Geert Mak het eerste exemplaar in ontvangst nam.

Twan Huys, die als correspondent in de VS zowel Bill als Hillary interviewde, wist voor zijn boek een indrukwekkende reeks intimi van de Clintons te spreken te krijgen. Van Hillary-biograaf Carl Bernstein (inderdaad: die van Bob Woodward) tot Robert Bennett, Bills advocaat tijdens de Lewinsky-affaire. En van familievriend Sidney Blumenthal tot voormalig chef staf Betsey Wright, die allebei vrijwel nooit met de pers spreken maar voor Twan Huys een uitzondering maakten. Het is op zichzelf al een formidabele prestatie voor een Nederlandse journalist om zo dicht bij het vuur te komen. En het levert zelfs voor fanatieke Amerika-watchers onverwachte inkijkjes op in het leven van één van de meest fascinerende koppels in de Amerikaanse politiek.

Zoals Clinton-biograaf David Maraniss die aan Twan Huys vertelt dat Bill weliswaar het zeldzame talent heeft iedereen die hij ontmoet het gevoel te geven dat er op dat moment niemand anders toe doet, maar in werkelijkheid een moeilijk, egocentrisch karakter heeft. Terwijl Hillary op haar beurt bekend staat als koud en gereserveerd – een imago waar ze misschien nooit meer vanaf komt – maar met de mensen met wie ze goed bevriend is, een veel warmere band heeft dan haar man.

Twan Huys komt ook met interessante speculaties, zoals de suggestie dat de geldingsdrang van Bill Clinton best eens te maken zou kunnen hebben met het feit dat zijn vader al jong overleed, net als die van Winston Churchill, Tony Blair, Joop Den Uyl, Ruud Lubbers, Mark Rutte en een hele serie andere politieke leiders in de afgelopen eeuw.

Maar de belangrijkste les voor degenen die de Clintons beter willen begrijpen is al op de eerste pagina’s te lezen: never quit, never quit, never quit. Dat is wat Bill Clinton zichzelf voorhield toen de Lewinski-affaire een einde dreigde te maken aan zijn carrière. Dat is wat hij Hillary voorhield tijdens haar eerdere campagne voor het presidentschap in 2008. En dat is wat hij haar de komende tijd weer kan voorhouden, als ze het nodig heeft. De afgelopen decennia is Hillary in de media voortdurend belaagd, beschimpt en belasterd, keer op keer is ze afgeschreven. Maar net als Bill, de zelfbenoemde comeback kid, veerde ze telkens weer op. De race is nog niet voorbij.

Twan Huys, De Clintons, uitgeverij Prometheus, €19,95