Andrew Yang, wie kent ‘m niet? Yang is een van de vele namen in het telefoonboek vol Democratische presidentskandidaten. Hij onderscheidt zich met een op het eerste gezicht on-Amerikaans idee: een universeel basisinkomen van duizend dollar per maand voor iedere volwassen burger. Gratis geld, ogenschijnlijk, en zeker een radicaal plan. Maar juist in Amerika opmerkelijk genoeg bespreekbaar bij links én rechts.

Yang (44) is de zoon van immigranten uit Taiwan en komt uit de tech-wereld. Hij richtte de non-profit Venture for America op, dat jonge ondernemers traint in economische probleemsteden als Detroit en New Orleans. Yang heeft geen politieke ervaring en zijn platform bestaat uit niet veel meer dan het freedom dividend, zijn plan voor een basisinkomen. Op sociale media is hij een fenomeen, zijn fans, vooral jongeren, noemen zich de #YangGang. Hoewel bij het grote publiek onbekend, presteerde Yang het om 1,7 miljoen dollar voor zijn campagne binnen te halen.

Andrew Yang wil met zijn freedom dividend de discussie openbreken over de arbeidsmarkt van de toekomst.

Yangs freedom dividend roept alle vragen op die inmiddels rond het idee van een universeel basisinkomen zijn gerezen. Is het bedrag hoog genoeg? Zet het mensen aan het werk? Innoveert het de economie? Geeft het bedrijven een vrijbrief om de rechten van werknemers te ondermijnen?

No strings attached

Wellicht dat een experiment in de Californische stad Stockton daar op den duur inzicht in kan geven. Stockton is een arme stad met een grote zwarte bevolking. 130 inwoners krijgen sinds kort vijfhonderd dollar per maand uitgekeerd, no strings attached. Yang wil met zijn freedom dividend de discussie openbreken over de arbeidsmarkt van de toekomst.

Volgens Yang heeft de automatisering van miljoenen banen in de industrie geleid tot Trumps verkiezingsoverwinning. Hij gelooft dat noch traditionele overheidsinitiatieven zoals omscholing, noch vakbonden, het tij kunnen keren. En dat wij op den duur allemaal deel zullen uitmaken van de gig economy. Een boodschap die met name door jongeren gezien wordt als realistisch. Zeker op dit moment, nu Uberchauffeurs staken omdat hun toch al magere inkomsten nog meer slinken.

Het meest problematische aspect van Yangs kandidatuur is dat het alt-righters aantrekt. ‘Trumpism was the fantasy that America can be saved,’ tweette de prominente witte nationalist Richard Spencer. ‘Yangism is the awareness that it can’t.’ Yang is niet gelukkig met dergelijke adhesiebetuigingen. Extreemrechts, zei Yang in een interview met The New York Times, ‘is in tegenspraak met alles waar ik voor sta.’